 |
| Bí thư Đảng uỷ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn chủ trì Hội nghị Ban Thường vụ Đảng ủy mở rộng tháng 10/2026. Ảnh: Minh Đức |
Nâng chất lượng tham mưu, phân tích và dự báo
Bộ Tài chính ban hành Thông báo số 962/TB-BTC ngày 30/10/2026 về ý kiến chỉ đạo của Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn trong tăng cường công tác tham mưu, phân tích, dự báo phục vụ quản lý, điều hành kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng 2 con số trong quý IV năm 2026, năm 2027 và các năm tiếp theo.
Thông báo đánh giá, kinh tế - xã hội tháng 9, quý III và 9 tháng tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. GDP 9 tháng tăng 9,01%, cao nhất trong nhiều năm qua; kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm.
Đóng góp vào kết quả chung đó, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Lãnh đạo Bộ, các đơn vị thuộc Bộ Tài chính đã chủ động, tích cực triển khai và có nhiều chuyển biến trong công tác phân tích, dự báo, tham mưu quản lý, điều hành kinh tế vĩ mô, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, củng cố niềm tin của doanh nghiệp, nhà đầu tư, nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các biến động bên ngoài, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong trung và dài hạn.
Tuy nhiên, tăng trưởng 9 tháng còn thấp hơn khoảng 1% so với mục tiêu cả năm. Quý IV phải đạt mức tăng trưởng 12,5% để cả năm tăng từ 10% trở lên, trong khi CPI bình quân 9 tháng đã ở mức mục tiêu cả năm, khoảng 4,5%.
Tại Kết luận số 106-KL/TW ngày 15/10/2026, Trung ương đã thông qua chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2027 phấn đấu từ 10% trở lên, CPI khoảng 4,5%. Do đó, yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra đối với công tác phân tích, dự báo, tham mưu quản lý, điều hành kinh tế vĩ mô trong Quý IV và giai đoạn tới là rất cao, hết sức nặng nề và cấp bách, đòi hỏi các đơn vị thuộc Bộ phải nâng cao hơn nữa tinh thần trách nhiệm, góp phần cùng các bộ, ngành, địa phương hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026, tạo nền tảng để năm 2027 tăng tốc, bứt phá, tạo đà, tạo thế, tạo lực để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Bộ trưởng yêu cầu các đơn vị thường xuyên theo dõi sát diễn biến ngành, lĩnh vực được giao; chấp hành nghiêm chế độ báo cáo hằng tháng, hằng quý theo văn bản số 6796/BTC-NSNN ngày 25/5/2026 của Bộ Tài chính; khẩn trương, quyết liệt triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp tăng cường công tác tham mưu, phân tích, dự báo trong quản lý, điều hành KTVM, thúc đẩy tăng trưởng trong Quý IV năm 2026, năm 2027 và các năm tiếp theo.
Theo đó, các đơn vị thuộc Bộ theo chức năng, nhiệm vụ, thường xuyên theo dõi sát, nắm chắc diễn biến của ngành, lĩnh vực được giao. Chấp hành nghiêm, đúng thời hạn chế độ báo cáo định kỳ hằng tháng, hằng quý theo văn bản số 6796/BTC-NSNN ngày 25/5/2026 của Bộ Tài chính.
Chủ động theo dõi, phối hợp với các đơn vị liên quan phân tích, dự báo, đánh giá sát thực tế, báo cáo Lãnh đạo Bộ các vấn đề đột xuất khi tình hình thế giới, khu vực, trong nước diễn biến phức tạp, phát sinh biến động lớn, rủi ro (xung đột địa chính trị, giá năng lượng, chính sách thương mại, thuế quan, tiền tệ của các nền kinh tế lớn, thiên tai, dịch bệnh…) có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô hoặc theo yêu cầu của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Lãnh đạo Bộ, cấp có thẩm quyền; lượng hóa tác động và tham mưu, đề xuất phương án ứng phó kịp thời, hiệu quả, không để bị động, bất ngờ trước mọi tình huống.
Thường xuyên rà soát, cập nhật cơ sở dữ liệu thuộc lĩnh vực quản lý, bảo đảm chính xác, minh bạch về số liệu, thống nhất về khái niệm, phạm vi, phương pháp tính và kỳ số liệu, làm cơ sở đề xuất, tham mưu cho công tác chỉ đạo, điều hành.
Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính được giao chủ trì, phối hợp với các đơn vị phân tích, đánh giá, dự báo độc lập, khách quan về tăng trưởng, lạm phát, các chỉ tiêu lớn về sản xuất kinh doanh và các cân đối lớn của nền kinh tế. Trên cơ sở đó, tham mưu giải pháp điều hành kinh tế vĩ mô, chính sách tài khóa, phát triển kinh tế - xã hội nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số gắn với ổn định kinh tế vĩ mô.
Tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, thúc đẩy đầu tư
Đối với khu vực tư nhân, Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể chủ trì kết nối, liên thông dữ liệu đăng ký doanh nghiệp với báo cáo tài chính, dữ liệu kê khai, nộp thuế. Nhiệm vụ này gắn với làm sạch dữ liệu mã số thuế, xử lý hồ sơ tồn đọng, các trường hợp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký hoặc bị mạo danh thành lập.
Việc rà soát phải xác định chính xác số doanh nghiệp thực tế hoạt động, làm rõ doanh thu, chi phí, lợi nhuận, nghĩa vụ nộp ngân sách theo ngành, lĩnh vực, quy mô, địa bàn. Trong những tháng cuối năm, đơn vị này tập trung đánh giá sức khỏe, hiệu quả sản xuất kinh doanh, đề xuất tháo gỡ khó khăn để doanh nghiệp mở rộng sản xuất, đầu tư.
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước được giao theo dõi hoạt động của các công ty đại chúng về quy mô vốn, tài sản, doanh thu, lợi nhuận, nộp ngân sách và công bố thông tin. Định kỳ hằng quý, cơ quan này đánh giá chi tiết sức khỏe tài chính, hiệu quả hoạt động theo ngành, lĩnh vực; nhận diện, cảnh báo doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro và đề xuất xử lý.
Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước thường xuyên theo dõi, phân tích tình hình đầu tư, doanh thu, lợi nhuận từ hoạt động sản xuất kinh doanh chính của doanh nghiệp do Bộ Tài chính làm đại diện chủ sở hữu, bảo đảm phản ánh thực chất hiệu quả hoạt động.
Bộ trưởng yêu cầu chỉ đạo, đôn đốc các doanh nghiệp này hoàn thành, phấn đấu vượt kế hoạch sản xuất kinh doanh và đầu tư phát triển năm 2026; đẩy nhanh thực hiện, giải ngân vốn đầu tư, nhất là các dự án lớn, trọng điểm, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng quý IV và cả năm.
Với khu vực đầu tư nước ngoài, Cục Đầu tư nước ngoài chủ trì theo dõi thu hút đầu tư, sản xuất kinh doanh, xuất nhập khẩu, nộp ngân sách; phân tích liên kết giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI. Việc đánh giá cần làm rõ giá trị gia tăng được tạo ra trong nước, mức độ tham gia của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị FDI, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả lan tỏa.
Cục Hải quan theo dõi các doanh nghiệp FDI có kim ngạch nhập khẩu, nhập siêu lớn, cung cấp thông tin cho Cục Thuế. Cục Thuế phối hợp rà soát, đánh giá dấu hiệu chuyển giá trên cơ sở thông tin hải quan và dữ liệu quản lý thuế, đề xuất xử lý theo quy định.
Về đầu tư tư nhân, Vụ Kinh tế địa phương và lãnh thổ chủ trì theo dõi thu hút đầu tư, triển khai dự án tại các địa phương, tập trung vào các dự án có tác động lớn đến phát triển kinh tế - xã hội; đề xuất giải pháp thúc đẩy đầu tư.
Vụ Giám sát và Thẩm định đầu tư được giao theo dõi, báo cáo các dự án quan trọng, trọng điểm có quy mô từ 3.000 tỷ đồng trở lên của Nhà nước, tư nhân, FDI. Báo cáo phải chỉ rõ dự án chậm tiến độ, nguyên nhân, vướng mắc, trách nhiệm xử lý và giải pháp sớm đưa dự án vào khai thác, đóng góp cho tăng trưởng.
Đối với đầu tư công, Vụ Đầu tư và Phát triển hạ tầng phối hợp với Kho bạc Nhà nước và các đơn vị theo dõi giải ngân, kết quả chấm điểm KPI giải ngân, bảo đảm thực chất, hiệu quả. Việc đánh giá phải chỉ rõ các bộ, cơ quan, địa phương có số dư tạm ứng lớn, tình trạng tạm ứng chiếm tỷ trọng lớn trong số vốn đầu tư công đã giải ngân.
Kết quả chấm điểm giải ngân được đánh giá từ kỳ tháng 10/2026, kỳ đầu tiên áp dụng chính thức. Đồng thời, các đơn vị theo dõi tháo gỡ khó khăn cho dự án tồn đọng, kéo dài trên Hệ thống, gắn với chuẩn hóa dữ liệu.
Bộ trưởng giao Vụ Kinh tế địa phương và lãnh thổ tổng hợp tình hình thực hiện, giải ngân các dự án phục vụ Hội nghị APEC 2027 và xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới; làm rõ dự án chậm tiến độ, nguyên nhân và kiến nghị tháo gỡ.
Giám sát thị trường tài chính, kiểm soát lạm phát
Về thị trường tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đánh giá toàn diện hoạt động thị trường chứng khoán, nhất là khả năng huy động vốn trung, dài hạn và xu hướng dòng vốn nước ngoài sau nâng hạng. Cơ quan này phải giám sát chặt khả năng thanh toán trái phiếu doanh nghiệp đến hạn trong quý IV, khoảng 73,3 nghìn tỷ đồng, đặc biệt là trái phiếu bất động sản, chiếm khoảng 37,7% dư nợ trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ.
Cùng với đó, cần phân tích mức độ liên thông, các kênh truyền dẫn rủi ro giữa thị trường chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp với tiền tệ, ngân hàng, bất động sản; xây dựng kịch bản ứng phó nguy cơ lan truyền rủi ro, đề xuất cơ chế phối hợp giám sát liên thị trường.
Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại chủ trì đánh giá tác động của lãi suất, lợi suất toàn cầu, nhất là tại Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, đến thu hút vốn đầu tư nước ngoài, mặt bằng lãi suất và phát hành trái phiếu Chính phủ; đề xuất giải pháp bảo đảm cung ứng vốn cho tăng trưởng.
Đối với bất động sản, Cục Quản lý công sản, Vụ Đầu tư và Phát triển hạ tầng làm đầu mối theo chức năng, phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ, Bộ Xây dựng và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tổng hợp, phân tích, dự báo thị trường.
Nội dung tập trung vào huy động vốn; đóng góp của kinh doanh bất động sản, xây dựng vào GDP và thu ngân sách; tháo gỡ vướng mắc pháp lý; kết quả phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê. Các đơn vị phải đánh giá rủi ro đầu cơ, tăng giá bất hợp lý, khó khăn thanh khoản, khả năng trả nợ và nguy cơ lan truyền sang ngân hàng, thị trường trái phiếu.
Trên cơ sở đó, đề xuất giải pháp về thuế, thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, phát triển kênh huy động vốn trung, dài hạn; kiến nghị các cơ quan liên quan thực hiện giải pháp phát triển thị trường an toàn, lành mạnh, bền vững.
Về giá cả, Cục Quản lý giá chủ trì đánh giá lạm phát, chỉ số giá; theo dõi cung cầu, giá hàng thiết yếu và hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý, tham mưu điều hành giá quý IV, góp phần kiểm soát lạm phát cả năm khoảng 4,5%.
Vụ Chính sách thuế, phí và lệ phí theo dõi thị trường, tham mưu điều chỉnh linh hoạt thuế, phí đối với xăng dầu, nhiên liệu bay. Các đơn vị đánh giá toàn diện tác động của miễn, giảm thuế, phí; Cục Thuế đánh giá chính sách gia hạn thuế đối với sản xuất kinh doanh và thu ngân sách để đề xuất giải pháp phù hợp.
Bộ trưởng giao các Thứ trưởng trực tiếp chỉ đạo, đôn đốc theo lĩnh vực; thủ trưởng các đơn vị chịu trách nhiệm về chất lượng, tiến độ nhiệm vụ. Vụ Ngân sách nhà nước tổng hợp chung, tham mưu các báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
