 |
| Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi phát biểu tại Họp báo Chính phủ thường kỳ. |
Chủ động triển khai 5 nhóm giải pháp trọng tâm để kiểm soát lạm phát
Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, bình quân 10 tháng năm 2026, CPI tăng 4,57% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng CPI bình quân 10 tháng cao hơn mục tiêu kiểm soát CPI bình quân cả năm khoảng 4,5%, đặt ra áp lực đối với công tác điều hành giá trong những tháng cuối năm.
Trước tình hình đó, tại cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá tháng 10/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo đã yêu cầu các bộ, ngành, địa phương bám sát diễn biến giá cả thị trường, chủ động triển khai các giải pháp điều hành theo kịch bản đã đề ra.
Trên cơ sở theo dõi sát tình hình thực tế, Bộ Tài chính đã xây dựng các kịch bản CPI bình quân năm 2026 nhằm phấn đấu thực hiện mục tiêu tăng khoảng 4,5%. Đây là cơ sở để chủ động đánh giá rủi ro, xác định giải pháp và kịp thời điều chỉnh phương án điều hành phù hợp với diễn biến thị trường.
Về các giải pháp cụ thể, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết, công tác điều hành giá những tháng cuối năm tập trung vào 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.
Thứ nhất, các bộ, ngành, địa phương cần chủ động theo dõi, dự báo diễn biến giá cả thị trường, nhất là đối với các mặt hàng thiết yếu. Việc cập nhật thường xuyên diễn biến giá trong nước và quốc tế sẽ giúp các cơ quan quản lý tham mưu giải pháp kịp thời, phù hợp, không để bị động trước những cú sốc về giá.
Thứ hai, phải bảo đảm nguồn cung, ổn định giá các mặt hàng thiết yếu. Các bộ, ngành, địa phương chủ động xây dựng phương án cân đối cung cầu, dự trữ và lưu thông hàng hóa, đặc biệt là xăng dầu, lương thực, thực phẩm, thuốc và vật tư y tế; chuẩn bị đầy đủ nguồn hàng phục vụ nhu cầu cuối năm và dịp Tết Nguyên đán. Đồng thời, tăng cường kết nối cung cầu giữa các địa phương, hạn chế tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng và thiếu hụt hàng hóa cục bộ.
Thứ ba, cần phối hợp đồng bộ các chính sách kinh tế vĩ mô. Theo đó, chính sách tiền tệ cần được điều hành chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác. Tiếp tục triển khai các chính sách thuế, phí phù hợp nhằm giảm chi phí đầu vào, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.
Thứ tư, đối với các mặt hàng, dịch vụ do Nhà nước định giá, Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu điều hành thận trọng. Các bộ, ngành cần rà soát kỹ thời điểm, mức độ và lộ trình điều chỉnh giá; đánh giá đầy đủ tác động đến CPI, đời sống người dân cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, bảo đảm phù hợp với mục tiêu kiểm soát lạm phát. Trong đó, đặc biệt chú trọng điều hành giá các mặt hàng chiến lược, thiết yếu như xăng dầu, điện.
Thứ năm, tiếp tục tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường, kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá và xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá hoặc lợi dụng dịp lễ, Tết, thiên tai để tăng giá bất hợp lý.
Đồng thời, triển khai các giải pháp giảm chi phí đầu vào, yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh giảm giá bán phù hợp khi chi phí đầu vào giảm. Đối với những địa phương có CPI tăng cao, cần phân tích rõ nguyên nhân theo từng nhóm hàng hóa, dịch vụ để áp dụng các biện pháp quản lý giá có trọng tâm, hiệu quả.
Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi khẳng định, quan điểm điều hành xuyên suốt là nỗ lực phấn đấu thực hiện mục tiêu kiểm soát CPI bình quân năm 2026 khoảng 4,5%, không chủ quan trước những rủi ro phát sinh. Công tác điều hành phải chủ động, linh hoạt theo diễn biến thực tế, gắn kiểm soát lạm phát với bảo đảm nguồn cung, ổn định thị trường, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân.
Đáng chú ý, dẫn lại kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ tại cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá, Thứ trưởng cho biết, nếu các bộ, ngành, địa phương thực hiện tốt 5 nhóm giải pháp trọng tâm nêu trên thì hoàn toàn có thể đạt được mục tiêu kiểm soát lạm phát đã đề ra.
Giảm thuế xăng dầu và giá điện giúp CPI bình quân năm giảm khoảng 0,08 điểm phần trăm
Liên quan đến tác động của chính sách đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% và giảm 2% giá bán lẻ điện, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết, đây là những giải pháp có tác động trực tiếp đến mặt bằng giá, chi phí sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân, đồng thời cũng ảnh hưởng đến thu ngân sách nhà nước.
Thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ, Bộ Tài chính đã phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan liên quan khẩn trương trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 45/2026/NQ-CP ngày 31/10/2026 quy định về thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng.Theo Nghị quyết, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại được đưa về mức 0%, áp dụng từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027.
Thứ trưởng cho biết, việc áp dụng mức thuế suất 0% trong thời gian trên dự kiến làm giảm thu ngân sách nhà nước khoảng 7 nghìn tỷ đồng.
Cùng với chính sách thuế, từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, tạo điều kiện giảm chi phí sinh hoạt của người dân và chi phí sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Phân tích tác động đến chỉ số giá tiêu dùng, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết, trong cơ cấu CPI, điện sinh hoạt thuộc nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng, có trọng số 4,81%; xăng dầu thuộc nhóm giao thông, có trọng số 4,53%.
Như vậy, hai mặt hàng này có tổng trọng số 9,34% trong cơ cấu CPI. Không chỉ tác động trực tiếp đến chỉ số giá của các nhóm hàng tương ứng, giá điện và giá xăng dầu còn ảnh hưởng gián tiếp đến chi phí sản xuất, vận chuyển, lưu thông và phân phối của nhiều loại hàng hóa, dịch vụ khác.
Theo số liệu thống kê ước tính được Thứ trưởng thông tin, việc giảm 2% giá điện và đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% có thể khiến CPI tháng 11/2026 giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm so với kịch bản không điều chỉnh chính sách và làm CPI bình quân cả năm 2026 giảm khoảng 0,08 điểm phần trăm.
Đây là những tác động tích cực đối với công tác điều hành giá trong bối cảnh CPI bình quân 10 tháng đang ở mức 4,57%, cao hơn mục tiêu bình quân cả năm khoảng 4,5%.
Bên cạnh tác động trực tiếp đến CPI, việc giảm giá điện và giảm thuế đối với xăng còn góp phần tiết giảm chi phí đầu vào cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, vận tải và dịch vụ; hỗ trợ đời sống người dân, ổn định mặt bằng giá, qua đó góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng.
Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi đặc biệt nhấn mạnh tác động của việc giảm giá xăng dầu đối với chi phí logistics và dịch vụ vận tải.
Theo đó, chi phí nhiên liệu xăng dầu chiếm khoảng 40% trong giá vận chuyển hành khách hàng không và khoảng 40 - 50% trong giá cước vận tải đường bộ. Vì vậy, việc giảm giá xăng dầu có ý nghĩa quan trọng trong giảm chi phí vận chuyển, qua đó tạo điều kiện giảm chi phí lưu thông hàng hóa và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Đối với giá điện, việc giảm 2% không chỉ giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí đầu vào mà còn tác động trực tiếp đến chi phí sinh hoạt của các hộ gia đình.
Theo Thứ trưởng, các chính sách này góp phần hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh, nâng cao đời sống người dân, đồng thời tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế trước những cú sốc từ bên ngoài.
