 |
| Ảnh có sự hỗ trợ của AI. |
Ưu tiên AI trong phân tích, cảnh báo giao dịch
Bộ Tài chính vừa ban hành Quyết định số 2491/QĐ-BTC ngày 07/9/2026 về Quy định kiến trúc, các yêu cầu kết nối, tích hợp và chia sẻ dữ liệu của Nền tảng/Cơ sở dữ liệu chuyên ngành quản lý chứng khoán. Quyết định có hiệu lực kể từ ngày ký.
Theo Quyết định, nền tảng/cơ sở dữ liệu chuyên ngành quản lý chứng khoán gồm hai cấu phần chính: Hệ thống tổng thể công nghệ thông tin phục vụ quản lý, giám sát của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) và Kho dữ liệu tập trung chuyên ngành - Data Warehouse.
Nền tảng được triển khai tại UBCKNN, các sở giao dịch chứng khoán, VSDC, thành viên thị trường và các cá nhân liên quan.
Đối tượng sử dụng gồm lãnh đạo, chuyên viên UBCKNN; các sở giao dịch chứng khoán, VSDC; công ty chứng khoán, công ty đại chúng, công ty quản lý quỹ, quỹ đầu tư chứng khoán, ngân hàng lưu ký, giám sát, tổ chức phát hành, tổ chức kiểm toán, nhà đầu tư và người hành nghề chứng khoán.
Quy định đặt ra các nguyên tắc xây dựng và vận hành nền tảng theo hướng quản trị dựa trên kết quả; lãnh đạo, điều hành dựa trên dữ liệu; ưu tiên AI (AI First); phân cấp, phân quyền trên nền tảng số; lấy người dùng làm trung tâm; bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và thúc đẩy chia sẻ dữ liệu.
Theo nguyên tắc AI First, hệ thống có khả năng tích hợp AI trong phân tích dữ liệu, hỗ trợ phòng ngừa rủi ro trong các quy trình nghiệp vụ liên quan đến giám sát giao dịch chứng khoán và tự động cảnh báo trong giao dịch với hệ thống của UBCKNN.
Kiến trúc hệ thống được thiết kế theo hướng mở, ưu tiên giao diện lập trình ứng dụng mở (Open API First); bảo đảm an toàn thông tin trong toàn bộ vòng đời hệ thống (Security by Design); thiết kế theo mô-đun (Modular Design); lấy dữ liệu làm trung tâm (Data Centric) và áp dụng tiêu chuẩn mở (Open Standard).
Về hạ tầng, hệ thống gồm máy chủ, thiết bị mạng, thiết bị an toàn thông tin, giải pháp bảo mật chữ ký số, hệ thống vận hành trung tâm dữ liệu, hệ thống giám sát an toàn thông tin (SOC), hệ thống dự phòng và môi trường thử nghiệm. Nền tảng được thiết kế đáp ứng yêu cầu an toàn thông tin theo cấp độ 3.
Kho dữ liệu tập trung chuyên ngành được tổ chức theo mô hình Medallion với ba lớp Bronze, Silver và Gold. Hệ thống sử dụng các công cụ ETL/ELT để xử lý dữ liệu, cùng dashboard, công cụ khai thác, phân tích dữ liệu và danh mục điện tử dùng chung.
Kết nối dữ liệu từ Sở Giao dịch chứng khoán và VSDC
Các nghiệp vụ quản lý, giám sát trên hệ thống bao gồm giám sát giao dịch, công ty đại chúng, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ và quỹ đầu tư, người hành nghề chứng khoán, nhà đầu tư nước ngoài, quản lý rủi ro thị trường, thanh tra chứng khoán và quản lý giao dịch chứng khoán trực tuyến.
Các nhóm dữ liệu chủ gồm nhà đầu tư cá nhân, nhà đầu tư tổ chức, tổ chức phát hành/niêm yết chứng khoán, Sở giao dịch, tổ chức trung gian/dịch vụ chứng khoán, chứng khoán và người hành nghề chứng khoán.
Dữ liệu dùng chung gồm danh mục công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ. Dữ liệu mở gồm thông tin về công ty đại chúng, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ và dữ liệu thống kê giao dịch chứng khoán được công bố trên Cổng thông tin điện tử UBCKNN.
Về kết nối, hệ thống tiếp nhận luồng dữ liệu từ các Sở Giao dịch chứng khoán và VSDC, gồm dữ liệu giao dịch khối lượng lớn và dữ liệu trực tuyến. Nền tảng được thiết kế để trao đổi dữ liệu với các đơn vị trong và ngoài ngành tài chính theo cơ chế yêu cầu - phản hồi.
Quyết định cũng quy định thời gian xử lý đối với tối thiểu 95% tổng số giao dịch. Trong đó, giao dịch tra cứu, truy vấn thông thường được xử lý trong 3 giây; giao dịch cập nhật trong 5 giây; truy vấn báo cáo, tổng hợp dữ liệu đa chiều trong 60 giây; kết xuất hoặc nhập tệp tin trong 120 giây.
Nền tảng/Cơ sở dữ liệu chuyên ngành quản lý chứng khoán được xây dựng trong giai đoạn 2025-2026 và dự kiến chính thức vận hành vào cuối năm 2026, đầu năm 2027.
