Các ngân hàng bước vào năm 2026 với áp lực ngày càng tăng để cân bằng giữa việc áp dụng AI nhanh với việc siết chặt quy định và rủi ro hệ thống gia tăng, khi các lỗ hổng trong quản trị nổi lên như một điểm yếu cốt lõi trong ngành.
Matthew Driver, Phó Chủ tịch điều hành, Trưởng bộ phận Dịch vụ khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Mastercard cho biết, các ngân hàng đang hoạt động trong một môi trường ngày càng khó khăn do áp lực lợi nhuận và các cú sốc bên ngoài. Ông nói: “Chúng ta đang phải đối mặt với sự thu hẹp biên lợi nhuận, cạnh tranh gay gắt hơn đối với các ngân hàng, rủi ro tín dụng và tài trợ ngày càng gia tăng”, đồng thời cho biết thêm rằng sự thay đổi nhanh chóng về công nghệ và quy định đang diễn ra cùng với “các mối đe dọa địa kinh tế và an ninh mạng ngày càng gia tăng”.
Cùng lúc đó, Basil Hwang, Đối tác quản lý tại Hauzen LLP cho biết việc áp dụng AI đang tăng tốc trên toàn ngành tài chính. Ông nói: “Các ngân hàng sẽ tiết kiệm được chi phí nhờ việc áp dụng AI trong các chức năng hậu cần và văn phòng, cũng như trong các chức năng tiếp xúc trực tiếp với khách hàng”. Nhưng những lợi ích đó cũng có thể định hình lại việc làm. Ông Hwang cảnh báo, việc áp dụng AI “cũng có thể đồng nghĩa với việc giảm số lượng nhân viên”, buộc người lao động phải trang bị lại kỹ năng và trở nên thành thạo các công cụ AI.
Mối lo ngại sâu sắc hơn là quản trị không theo kịp tốc độ triển khai. Ông Driver cho biết, “AI đang phát triển nhanh hơn quản trị ở nhiều tổ chức,” và các hội đồng quản trị ngày càng đặt câu hỏi liệu khoảng cách đó có trở thành rủi ro kinh doanh hay không. Ông nói rằng các cơ quan quản lý hiện tập trung vào các khuôn khổ quản trị, dẫn chứng Hướng dẫn Quản lý Rủi ro AI do Singapore đề xuất và môi trường thử nghiệm AI tạo sinh (Gen AI sandbox) mở rộng của Hồng Kông. “Quản trị là một thành phần then chốt,” ông nhấn mạnh, đồng thời cho rằng nó phải “có chủ đích và mang tính nền tảng, được tích hợp xuyên suốt vòng đời của AI.” Rủi ro an ninh mạng đang làm trầm trọng thêm vấn đề. Ông Hwang cho biết mức độ rủi ro đã rất đáng kể, chỉ ra “một vụ tấn công mạng nghiêm trọng vào một công cụ AI phổ biến” cho phép virus đánh cắp khóa API và thông tin ví tiền điện tử. “Rủi ro an ninh mạng với AI, đặc biệt khi sử dụng AI tạo sinh, là rất thực tế,” ông nói, cảnh báo rằng AI tác nhân (agentic AI) cũng làm tăng nguy cơ bị tấn công mạng, rò rỉ dữ liệu và vi phạm quyền riêng tư.
Ông Driver cho biết hoạt động kỹ thuật số đang mở rộng nhanh hơn khả năng quản lý an toàn của nhiều ngân hàng. “Giao dịch kỹ thuật số sẽ tăng gấp đôi, nhưng không phải tất cả các ngân hàng đều sẵn sàng cho AI và máy học,” ông nói. Để dẫn đầu, ông lập luận rằng các ngân hàng phải “hiện đại hóa môi trường rủi ro, tuân thủ và kiểm soát” đồng thời đặt quản trị làm trọng tâm của đổi mới.
Ông Hwang cho biết các ngân hàng cũng phải kỷ luật hơn trong việc triển khai. Vì các tổ chức tài chính vẫn là mục tiêu hàng đầu của các đối tượng xấu, ông nói rằng họ cần “đánh giá cẩn thận bất kỳ công cụ AI nào mà họ triển khai” và xem xét việc đào tạo lại nhân viên thay vì thay thế hoàn toàn.
Cả ông Driver và ông Hwang đều đi đến cùng một kết luận: đối với các ngân hàng năm 2026, thách thức thực sự không còn là liệu có nên áp dụng AI hay không, mà là liệu họ có thể làm như vậy mà không để lộ ra những rủi ro về quản trị, an ninh mạng và quy định hay không.
