Chủ tịch HĐTV Petrovietnam đề xuất cơ chế mới cho các dự án năng lượng trọng điểm

Chủ tịch HĐTV Petrovietnam Lê Ngọc Sơn phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Bốn kiến nghị tháo gỡ điểm nghẽn

Phát biểu tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp ngày 18/7, ông Lê Ngọc Sơn, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) nêu 4 kiến nghị, chia thành 2 nhóm.

Nhóm thứ nhất liên quan trực tiếp đến Petrovietnam và các doanh nghiệp năng lượng. Trước hết, lãnh đạo Petrovietnam kiến nghị sớm trình Quốc hội thông qua Luật Dầu khí sửa đổi nhằm tạo hành lang pháp lý ổn định cho đầu tư, đồng thời tiếp tục hoàn thiện Luật Điện lực theo hướng đồng bộ, khả thi; xác định rõ cơ quan đầu mối và áp dụng mô hình quản lý điện gió ngoài khơi tương đồng với hoạt động dầu khí ngoài khơi.

Tập đoàn cũng đề xuất tháo gỡ vướng mắc trong tiêu thụ khí tự nhiên phục vụ phát điện; hoàn thiện cơ chế giá điện hai thành phần, bảo đảm thu hồi vốn và thu hút đầu tư từ mọi thành phần kinh tế.

Theo ông Lê Ngọc Sơn, việc hoàn thiện hai đạo luật sẽ tạo nền tảng phát triển chuỗi khí - điện và năng lượng ngoài khơi, phát huy giá trị tài nguyên quốc gia, đồng thời bảo đảm an ninh và nâng cao khả năng tự chủ về năng lượng.

Petrovietnam cũng kiến nghị sớm cụ thể hóa Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 bằng các cơ chế, chính sách về năng lượng; tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, vốn, cơ chế giá và thủ tục đối với các dự án trọng điểm.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động, Tập đoàn đề xuất hoàn thiện khung pháp lý về dự trữ năng lượng quốc gia, trước mắt là dự trữ dầu thô chiến lược; đồng thời giao Petrovietnam nghiên cứu hợp tác với các đối tác trong và ngoài nước xây dựng, vận hành hệ thống kho dự trữ dầu thô quốc gia gắn với các trung tâm lọc hóa dầu hiện hữu nhằm nâng cao khả năng tự chủ và ứng phó với các cú sốc năng lượng.

Nhóm kiến nghị thứ hai tập trung hoàn thiện thể chế để doanh nghiệp nhà nước thực sự trở thành lực lượng dẫn dắt tăng trưởng.

Theo đó, Chủ tịch HĐTV Petrovietnam kiến nghị Chính phủ sớm ban hành các văn bản cụ thể hóa Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước, ưu tiên 3 cơ chế gồm: phân cấp mạnh hơn quyền quyết định đầu tư và quản trị vốn cho hội đồng thành viên các tập đoàn lớn; đổi mới cơ chế đánh giá doanh nghiệp theo hiệu quả tổng thể và nhiệm vụ chính trị; mở rộng ngành nghề kinh doanh, thu hút nhân tài trong các lĩnh vực chiến lược để doanh nghiệp nhà nước đóng góp thực chất vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Từ thực tiễn triển khai Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp cùng các nghị định hướng dẫn, Petrovietnam kiến nghị tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về quản trị, giám sát và đánh giá doanh nghiệp; tăng phân cấp, đổi mới cơ chế đánh giá theo hiệu quả dài hạn, cho phép bổ sung vốn điều lệ, giữ lại nguồn lực tái đầu tư và sớm ban hành cơ chế đặc thù đối với các dự án năng lượng, công nghệ mới.

Lãnh đạo Petrovietnam cũng đề xuất cho phép các tập đoàn nhà nước chủ động thiết kế chuỗi liên kết với doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp FDI tại các dự án khí - điện Lô B, điện khí LNG, điện gió ngoài khơi; đồng thời giao tỷ lệ nội địa hóa thành chỉ tiêu cụ thể. Theo ông Lê Ngọc Sơn, cơ chế này sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa từ vốn nhà nước sang khu vực tư nhân và đầu tư nước ngoài, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Song song với các kiến nghị, Petrovietnam cam kết hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu năm 2026, duy trì tăng trưởng doanh thu 2 con số và nộp ngân sách vượt kế hoạch; giải ngân đúng tiến độ các dự án trọng điểm như nâng cấp Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, chuỗi Lô B - Ô Môn, hệ thống kho cảng LNG và chuẩn bị Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2. Tập đoàn cũng sẽ tiếp tục đổi mới quản trị theo chuẩn quốc tế, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và siết chặt kỷ luật đầu tư, kiểm soát chi phí.

Kết quả 6 tháng tạo nền tảng cho vai trò dẫn dắt

Những kiến nghị của Petrovietnam được đưa ra trong bối cảnh Tập đoàn tiếp tục duy trì kết quả sản xuất, kinh doanh tích cực, giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm nguồn cung năng lượng và ổn định các cân đối lớn của nền kinh tế.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Petrovietnam hoàn thành toàn bộ các chỉ tiêu kế hoạch dù thị trường năng lượng thế giới biến động mạnh, xung đột địa chính trị và đứt gãy chuỗi cung ứng tiếp tục gây áp lực.

Gia tăng trữ lượng dầu khí đạt 8,3 triệu tấn quy dầu, bằng 55,3% kế hoạch năm; ký kết 3 hợp đồng dầu khí, tạo nền tảng cho hoạt động thăm dò và khai thác. Sản lượng khai thác đạt gần 8,7 triệu tấn quy dầu, tăng 11,4%; riêng dầu thô đạt 5,5 triệu tấn, tăng 14,2% - lần đầu tiên sau 11 năm ghi nhận tăng trưởng trong 6 tháng đầu năm.

Các lĩnh vực sản xuất chủ lực tiếp tục tăng trưởng, với sản lượng điện đạt 20,46 tỷ kWh, đạm 946.600 tấn và xăng dầu 8,51 triệu tấn. Nhà máy Bio-Ethanol Dung Quất cũng được tái khởi động, cung cấp nguyên liệu cho xăng E10, góp phần thúc đẩy chuyển dịch năng lượng.

Các chỉ tiêu tài chính ghi nhận mức tăng trưởng cao với tổng doanh thu toàn Tập đoàn ước đạt 734.700 tỷ đồng, tăng 49%; doanh thu hợp nhất đạt khoảng 445.400 tỷ đồng, tăng 39%; nộp ngân sách 88.900 tỷ đồng, tăng 27%; doanh thu kinh doanh quốc tế đạt khoảng 97.800 tỷ đồng, tương đương 65,5% kế hoạch năm.

Động lực tăng trưởng đến từ nhiều lĩnh vực trong hệ sinh thái Petrovietnam, trong đó doanh thu thăm dò, khai thác dầu khí tăng 66%; khí - điện - đạm tăng 41%; lọc hóa dầu và phân phối sản phẩm tăng 46%; dịch vụ kỹ thuật tăng 24%. Doanh thu từ sản phẩm mới, dịch vụ mới và hoạt động khoa học công nghệ đạt 11.400 tỷ đồng, bước đầu tạo động lực tăng trưởng mới cho Tập đoàn.

Cùng với sản xuất, kinh doanh, hoạt động đầu tư tiếp tục được đẩy mạnh với giá trị thực hiện khoảng 27.500 tỷ đồng, tăng hơn 70% so với cùng kỳ. Nhiều dự án trọng điểm đạt tiến độ tích cực như Sư Tử Trắng giai đoạn 2B, mỏ Lạc Đà Vàng, nâng cấp Nhà máy Lọc dầu Dung Quất và chuỗi khí - điện Lô B, hướng tới mục tiêu đón dòng khí đầu tiên vào năm 2027. Theo Petrovietnam, chuỗi dự án Lô B có tổng mức đầu tư khoảng 13 tỷ USD, được kỳ vọng bổ sung nguồn khí cho khu vực Tây Nam Bộ và tăng cường bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Trên nền tảng kết quả đạt được, Petrovietnam xác định tiếp tục duy trì sản xuất an toàn, đẩy nhanh tiến độ đầu tư, tăng cường liên kết trong hệ sinh thái và chuyển các cam kết thành kết quả cụ thể, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng của nền kinh tế.