Trục định hình cho chặng đường phát triển mới

Năm định hướng lớn tạo trục dẫn dắt cho một nhiệm kỳ bứt phá

Một nhiệm kỳ Chính phủ mới không chỉ được khởi đầu bằng những mục tiêu, mà quan trọng hơn là cách xác lập trục điều hành và phương thức hành động. Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, cạnh tranh ngày càng gay gắt, dư địa chính sách không còn nhiều, yêu cầu đặt ra đối với Chính phủ nhiệm kỳ 2026-2031 không chỉ là duy trì đà tăng trưởng, mà phải tạo ra những chuyển biến thực chất, bền vững và có chiều sâu.

Trong bối cảnh đó, ngay từ thời điểm bắt đầu đảm nhiệm cương vị mới, tại lễ nhậm chức ngày 7/4/2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã xác lập 5 định hướng lớn định hình rõ “khung vận hành” của Chính phủ trong cả nhiệm kỳ. Đây không chỉ là các ưu tiên chính sách, mà là hệ thống tư duy điều hành mang tính tổng thể, bao trùm từ thể chế, tăng trưởng, tổ chức bộ máy đến phương thức phối hợp và kỷ luật công vụ. Điểm nổi bật là các định hướng được thiết kế có sự liên kết chặt chẽ, tạo thành một chỉnh thể thống nhất, nơi mỗi trụ cột vừa có vai trò riêng, vừa bổ trợ cho nhau để cùng hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững.

Trọng tâm trước hết là xây dựng Chính phủ hiện đại, kiến tạo và phục vụ, với quyết tâm cải cách thể chế, cắt giảm thủ tục, tháo gỡ điểm nghẽn và nâng cao kỷ luật, hiệu quả điều hành. Trên nền tảng đó, mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10%/năm được đặt ra, với động lực chính từ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển hạ tầng và kinh tế xanh, đồng thời bảo đảm phát triển bao trùm và bền vững.

Song song, các định hướng tập trung vào nâng cao hiệu quả bộ máy thông qua phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo. Đồng thời, yêu cầu tăng cường phối hợp trong toàn hệ thống và xây dựng Chính phủ liêm chính, kỷ luật, kiểm soát quyền lực, khuyến khích cán bộ dám nghĩ, dám làm được đặt ra như nền tảng bảo đảm.

Có thể thấy, 5 định hướng lớn do Thủ tướng Lê Minh Hưng xác lập không chỉ là những trụ cột điều hành, mà còn là một hệ thống tư duy phát triển có tính liên kết cao: thể chế là nền tảng, tăng trưởng là mục tiêu, bộ máy là công cụ, phối hợp là phương thức và liêm chính là điều kiện bảo đảm. Khi được triển khai đồng bộ, đây sẽ là động lực quan trọng để tạo ra những chuyển biến thực chất, đưa Đất nước bước vào một giai đoạn phát triển mới với nền tảng vững chắc hơn và tầm nhìn dài hạn hơn.

Ở tầng sâu hơn, đằng sau toàn bộ hệ thống định hướng đó là một tinh thần xuyên suốt về trách nhiệm và phụng sự. Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, trước nhiệm vụ nặng nề, nhưng đầy vẻ vang, Chính phủ nhiệm kỳ 2026-2031 ý thức sâu sắc trách nhiệm của mình trước nhân dân; đồng thời khẳng định sẽ luôn thấm nhuần lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Chính phủ ta là Chính phủ của nhân dân, chỉ có một mục đích là ra sức phụng sự lợi ích của nhân dân”.

Đây không chỉ là một thông điệp mang tính biểu tượng, mà là nguyên tắc cốt lõi định hình toàn bộ hành động của Chính phủ trong nhiệm kỳ mới. Khi mọi quyết sách đều hướng tới người dân, khi hiệu quả điều hành được đo bằng sự hài lòng của xã hội, và khi trách nhiệm công vụ gắn chặt với tinh thần phụng sự, thì những định hướng chiến lược không chỉ dừng lại trên văn bản, mà có cơ sở để chuyển hóa thành những kết quả cụ thể, bền vững trong thực tiễn.

Khí thế mới, niềm tin mới cho chặng đường phát triển mới

Ngay từ thời điểm trao quyết định bổ nhiệm các thành viên Chính phủ nhiệm kỳ 2026-2031, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gửi đi một thông điệp có tính định hướng sâu sắc: đây là một nhiệm kỳ đặc biệt, không chỉ mở đầu cho việc triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, mà còn là giai đoạn bản lề quyết định liệu Việt Nam có thể bứt phá để vươn lên một tầm cao phát triển mới hay không.

Nhấn mạnh tính chất của nhiệm kỳ mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định đây không phải là sự tiếp nối theo quán tính, mà phải là bước chuyển mang tính nâng cấp lên một “nấc thang phát triển” cao hơn. Thước đo cuối cùng của mọi nỗ lực không chỉ nằm ở các chỉ tiêu kinh tế, mà phải được phản ánh bằng chất lượng cuộc sống của người dân và vị thế, uy tín của đất nước trên trường quốc tế. Trên tinh thần đó, nhiệm vụ trọng tâm của Chính phủ nhiệm kỳ mới được xác định rất rõ: kiến tạo môi trường phát triển thuận lợi, mở rộng không gian tăng trưởng, tạo động lực tăng trưởng mới và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện để đạt mục tiêu đề ra.

Chính vì vậy, để không để tồn tại khoảng trễ giữa “định hướng” và “hành động”, ngay sau khi kiện toàn bộ máy Chính phủ, các trụ cột chiến lược đã nhanh chóng được cụ thể hóa thành chương trình công tác với yêu cầu rõ ràng về tiến độ, trách nhiệm và kết quả đầu ra. Tinh thần hành động không chỉ dừng ở tuyên bố, mà được chuyển hóa thành nhịp độ làm việc khẩn trương, liên tục và có trọng tâm, trọng điểm.

Tại phiên họp đầu tiên của Thường trực Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã quán triệt rõ phương châm điều hành xuyên suốt: quyết liệt, chủ động và hướng tới hiệu quả thực chất. Yêu cầu “bắt tay ngay vào công việc” không chỉ mang ý nghĩa về tiến độ, mà còn thể hiện tư duy điều hành mới đó là lấy kết quả làm thước đo, lấy hiệu quả thực tiễn làm tiêu chuẩn đánh giá.

Điểm đáng chú ý là cách thức tổ chức thực hiện đang có sự chuyển biến rõ nét theo hướng cụ thể hóa trách nhiệm và tăng cường kỷ luật công vụ. Các nhiệm vụ không còn dừng ở định hướng chung, mà được lượng hóa, gắn với từng cơ quan, từng cá nhân phụ trách, qua đó hạn chế tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm.

Tiếp nối tinh thần đó, Thủ tướng Chính phủ đã trực tiếp chủ trì hàng loạt cuộc họp chuyên đề quan trọng, tập trung vào những lĩnh vực then chốt có tác động trực tiếp đến môi trường đầu tư, kinh doanh và động lực tăng trưởng. Đáng chú ý là các phiên làm việc về cắt giảm thủ tục hành chính, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, tháo gỡ rào cản thể chế… là những vấn đề được cộng đồng doanh nghiệp kiến nghị trong nhiều năm. Việc xử lý những “nút thắt” này không chỉ mang ý nghĩa cải cách kỹ thuật, mà còn là tín hiệu mạnh mẽ về một Chính phủ đồng hành, lắng nghe và hành động vì sự phát triển của khu vực doanh nghiệp.

Song song với đó, các cuộc họp về thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, phát triển hạ tầng chiến lược, chuyển đổi số quốc gia, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo cũng được Thủ tưởng Lê Minh Hưng chỉ đạo triển khai với tần suất cao, yêu cầu nghiêm về tiến độ và chất lượng. Điều này cho thấy rõ một đặc điểm nổi bật trong điều hành: không dàn trải, mà tập trung vào các “điểm nghẽn” và “điểm tựa” của tăng trưởng.

Có thể thấy, sự chuyển động đồng bộ ngay từ những ngày đầu nhiệm kỳ đã tạo ra một khí thế mới trong toàn bộ hệ thống hành chính, nơi tinh thần chủ động, trách nhiệm và hành động được đặt lên hàng đầu. Quan trọng hơn, khí thế đó đang dần chuyển hóa thành niềm tin - niềm tin của người dân vào một Chính phủ kiến tạo và phục vụ, niềm tin của doanh nghiệp vào một môi trường kinh doanh ngày càng minh bạch, thuận lợi, và niềm tin của xã hội vào khả năng hiện thực hóa những mục tiêu phát triển lớn.

Trong một giai đoạn mà cơ hội và thách thức luôn song hành, điều làm nên khác biệt không chỉ là tầm nhìn chiến lược, mà còn là tốc độ và chất lượng của hành động. Với sự khởi đầu quyết liệt, đồng bộ và có định hướng rõ ràng, Chính phủ nhiệm kỳ 2026-2031 đang cho thấy quyết tâm không chỉ “nói đúng”, mà còn “làm trúng” và “làm đến cùng”; từ đó tạo nền tảng vững chắc để đất nước bước vào một chặng đường phát triển mới với khí thế mới, niềm tin mới và kỳ vọng mới.

Trong mạch triển khai các định hướng lớn, 11 nhóm giải pháp trọng tâm về phát triển kinh tế do Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng trình bày tại phiên họp ngày 9/4/2026 của Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI được xem là bước cụ thể hóa rõ nét và trực tiếp. Các giải pháp được thiết kế theo hướng toàn diện, nhưng có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào những động lực then chốt của tăng trưởng như giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy đầu tư (nhất là đầu tư công), phát triển thị trường tài chính, hỗ trợ khu vực doanh nghiệp, kích cầu tiêu dùng và khai mở các dư địa tăng trưởng mới. Cách tiếp cận này không chỉ bảo đảm tính bao quát, mà còn hướng tới hiệu quả thực chất trong tổ chức thực hiện.

Ở góc độ tổ chức thực thi, tại phiên thảo luận của Quốc hội sáng ngày 21/4/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn khẳng định, mục tiêu tăng trưởng 2 con số được xác định là “con đường tất yếu” để hiện thực hóa khát vọng phát triển Đất nước vào năm 2045. Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng thẳng thắn nhìn nhận đây là một thách thức rất lớn. Dẫn chứng từ kinh nghiệm quốc tế cho thấy, trong gần 80 năm qua, chỉ có số ít quốc gia và vùng lãnh thổ duy trì được tốc độ tăng trưởng 2 con số trong thời gian dài. Với Việt Nam, hơn 40 năm đổi mới mới chỉ ghi nhận 2 năm tăng trưởng trên 9% và chưa từng đạt mốc hai con số. Điều đó cho thấy mức độ khó khăn, nhưng cũng đồng thời đặt ra yêu cầu phải có cách tiếp cận đột phá hơn.

Dù vậy, điểm tích cực là các định hướng lớn đã được cụ thể hóa một cách bài bản và có hệ thống. Chính phủ đã xây dựng 59 chỉ tiêu, 11 nhóm nhiệm vụ và 92 nhiệm vụ cụ thể cho năm 2026, qua đó tạo ra một “khung hành động” rõ ràng, có thể đo lường và kiểm soát tiến độ. Điều quan trọng hơn, theo Bộ trưởng, là yêu cầu sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, từ hoạch định, tổ chức thực hiện đến giám sát và điều chỉnh chính sách kịp thời theo diễn biến thực tế.

Nhìn vào bức tranh ngắn hạn, nền kinh tế trong quý I/2026 đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, tạo nền tảng cho cả năm. Tăng trưởng đạt khoảng 7,8-7,9%, xuất khẩu tăng trên 19%, giải ngân đầu tư công được cải thiện, số doanh nghiệp thành lập mới tăng mạnh trên 31,7%... Để đạt mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong năm 2026, các quý còn lại phải đạt mức tăng trưởng từ 10-11%. Đây là một mục tiêu đầy thách thức, nhưng không phải không có cơ sở nếu các giải pháp được triển khai quyết liệt và hiệu quả.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định, Bộ Tài chính tiếp tục tham mưu Chính phủ cập nhật kịch bản tăng trưởng theo diễn biến mới; tăng cường phối hợp chính sách tài khóa - tiền tệ nhằm giữ vững ổn định vĩ mô; đồng thời hoàn thiện chính sách thuế theo hướng vừa bảo đảm nguồn thu, vừa hỗ trợ sản xuất, kinh doanh.

Đặc biệt, trọng tâm sẽ được đặt vào việc hỗ trợ khu vực doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa (khu vực chiếm khoảng 96% tổng số doanh nghiệp và đóng góp hơn 50% GDP). Đây không chỉ là lực lượng chủ lực của nền kinh tế, mà còn là “điểm tựa” quan trọng để lan tỏa tăng trưởng, tạo việc làm và bảo đảm ổn định xã hội.

Có thể thấy, từ định hướng chiến lược đến hệ thống giải pháp cụ thể và cách thức tổ chức thực thi đang dần hình thành một chuỗi hành động thống nhất, xuyên suốt. Khi các mục tiêu lớn được cụ thể hóa bằng các nhiệm vụ rõ ràng, gắn với trách nhiệm và nguồn lực thực hiện, thì khả năng chuyển hóa “ý chí phát triển” thành “kết quả thực tế” sẽ ngày càng trở nên rõ nét hơn. Từ đó tạo thêm cơ sở để củng cố niềm tin vào một nhiệm kỳ bứt phá thực sự.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn khẳng định, mục tiêu tăng trưởng 2 con số được xác định là “con đường tất yếu”để hiện thực hóa khát vọng phát triển Đất nước vào năm 2045.

Tự chủ để bứt phá, kiến tạo để thịnh vượng

Trong việc “chốt” kế hoạch phát triển giai đoạn 2026-2030, điểm nhấn xuyên suốt không chỉ nằm ở các chỉ tiêu tăng trưởng, mà nổi bật hơn là định hình một mô hình phát triển gắn chặt với 2 trụ cột: tự chủ chiến lược và kiến tạo thịnh vượng. Đây không phải là những khái niệm mang tính khẩu hiệu, mà đã được cụ thể hóa thành các định hướng điều hành và phân bổ nguồn lực một cách rõ ràng.

Tự chủ chiến lược được thể hiện trước hết ở việc củng cố nền tảng kinh tế vĩ mô vững chắc, nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài và giảm dần sự phụ thuộc vào các yếu tố không bền vững. Điều này đòi hỏi một cấu trúc ngân sách bền vững hơn, một hệ thống tài chính - tiền tệ vận hành linh hoạt, nhưng kỷ luật, cùng với việc chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó với biến động toàn cầu. Ở góc độ sâu hơn, tự chủ không chỉ là “tự đứng vững”, mà còn là “tự quyết định con đường phát triển”, thông qua việc làm chủ các động lực tăng trưởng mới như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Song hành với đó, kiến tạo thịnh vượng được đặt trong một cách tiếp cận bao trùm và dài hạn hơn. Thịnh vượng không chỉ đo bằng quy mô GDP, mà bằng chất lượng tăng trưởng, bằng mức sống của người dân, bằng khả năng tiếp cận cơ hội phát triển một cách công bằng. Điều này lý giải vì sao trong kế hoạch 5 năm, các chính sách tài khóa, đầu tư công, phát triển doanh nghiệp hay an sinh xã hội đều được thiết kế theo hướng lan tỏa lợi ích rộng hơn, tạo nền tảng cho sự phát triển cân bằng giữa các vùng, các khu vực và các nhóm dân cư.

Trong tổng thể đó, ngành Tài chính giữ vai trò đặc biệt quan trọng khi vừa là “trụ cột ổn định”, vừa là “bệ đỡ phát triển”. Dù phía trước còn nhiều thách thức, nhưng với nền tảng kinh nghiệm, kỷ luật và tinh thần trách nhiệm cao, Ngành được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy vai trò điều tiết vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, đồng thời chủ động tạo lập và phân bổ nguồn lực cho các mục tiêu phát triển chiến lược. Không chỉ dừng ở quản lý thu - chi ngân sách, vai trò của Ngành còn mở rộng sang kiến tạo môi trường tài chính thuận lợi, hỗ trợ doanh nghiệp, thúc đẩy đầu tư và nuôi dưỡng nguồn thu bền vững.

Có thể thấy, từ những định hướng lớn đến các giải pháp cụ thể, từ thông điệp chính trị đến hành động điều hành, một khí thế mới đang dần hình thành. Đó là khí thế của một Chính phủ chủ động, kiến tạo và quyết liệt hơn; của một bộ máy đề cao trách nhiệm và hiệu quả; và của một tầm nhìn phát triển không chỉ hướng tới tăng trưởng, mà hướng tới chất lượng và tính bền vững, gắn với yêu cầu tự chủ trong một thế giới đầy biến động.

Chính khí thế đó đang góp phần củng cố niềm tin của người dân và cộng đồng doanh nghiệp. Khi niềm tin được bồi đắp, khi kỳ vọng được đặt đúng chỗ và khi hành động đi cùng cam kết, các định hướng chiến lược không còn dừng ở tầm nhìn, mà có điều kiện lan tỏa mạnh mẽ vào thực tiễn, chuyển hóa thành những kết quả cụ thể, đo đếm được.

Có thể khẳng định, nhiệm kỳ 2026-2031 không chỉ mở ra một chặng đường mới, mà còn mở ra một kỳ vọng mới: về một Chính phủ hành động quyết liệt hơn, hiệu quả hơn và gần dân hơn; về một nền kinh tế năng động, tự chủ và bền vững hơn; và rộng hơn, là về một hành trình kiến tạo thịnh vượng trên nền tảng nội lực được củng cố, niềm tin được gia tăng và khát vọng phát triển được hiện thực hóa.