Quản lý chặt chẽ nợ công, tạo dư địa tài khóa cho phát triển bền vững

Trên cơ sở các khuôn khổ kế hoạch đã được phê duyệt, Bộ Tài chính đã kịp thời tham mưu các giải pháp huy động vốn nhằm bù đắp bội chi ngân sách nhà nước, phục vụ đầu tư phát triển với chi phí vay hợp lý, đồng thời kiểm soát chặt chẽ các chỉ tiêu an toàn nợ công và bội chi ngân sách theo đúng nghị quyết của Quốc hội.

Bộ Tài chính cho biết, ước năm 2025, các chỉ tiêu nợ công tiếp tục được duy trì trong giới hạn an toàn: nợ công/GDP khoảng 35-36%, thấp hơn nhiều so với trần 60%; nợ Chính phủ/GDP khoảng 33-34%, dưới trần 50%; nghĩa vụ trả nợ/thu ngân sách nhà nước khoảng 19-20%, thấp hơn trần 25%.

Cùng với công tác điều hành, Bộ Tài chính đặc biệt chú trọng hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về quản lý nợ công. Trong năm, Bộ đã chủ trì rà soát, trình Quốc hội ban hành Luật số 141/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý nợ công năm 2017 theo trình tự, thủ tục rút gọn tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV. Hiện nay, Bộ đang khẩn trương xây dựng các Nghị định sửa đổi, bổ sung các nghị định hướng dẫn thi hành Luật để trình Chính phủ xem xét, ban hành.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính đã chủ trì trình Chính phủ ban hành 8 nghị định; ban hành theo thẩm quyền 2 Thông tư và 3 quy chế liên quan đến quản lý, sử dụng vốn ODA, vay ưu đãi, viện trợ và biểu thuế ưu đãi thực thi các hiệp định thương mại.

Đặc biệt, Bộ Tài chính đã chủ trì báo cáo Bộ Chính trị, trình Quốc hội ban hành Nghị quyết về phương án xử lý dứt điểm nguồn trả nợ đối với các khoản vay được Chính phủ bảo lãnh tại Tổng công ty Công nghiệp Tàu thủy (SBIC), qua đó từng bước giải quyết các tồn tại kéo dài, giảm áp lực tiềm ẩn đối với nợ công trong trung và dài hạn.

Đánh giá về kết quả này, TS. Trần Khắc Tâm - Đại biểu HĐND, Ủy viên Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND TP. Cần Thơ cho rằng, công tác quản lý nợ công năm 2025 của Bộ Tài chính tiếp tục được triển khai một cách chủ động, thận trọng và ngày càng chuyên nghiệp, bám sát mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an toàn tài chính quốc gia. Việc xây dựng và trình phê duyệt kịp thời các kế hoạch vay, trả nợ trung hạn và hằng năm đã tạo ra khuôn khổ điều hành thống nhất, giúp Chính phủ chủ động cân đối nguồn lực, kiểm soát rủi ro và sử dụng hiệu quả các nguồn vốn vay.

Theo TS. Trần Khắc Tâm, các chỉ tiêu nợ công tiếp tục được kiểm soát ở mức an toàn, thấp hơn đáng kể so với trần cho phép của Quốc hội, qua đó củng cố dư địa tài khóa cho giai đoạn tới. Điều này phản ánh rõ nét hiệu quả của công tác điều hành vay nợ gắn với khả năng trả nợ, cơ cấu lại danh mục nợ theo hướng bền vững, kéo dài kỳ hạn, giảm dần chi phí vay và hạn chế rủi ro về tỷ giá, lãi suất.

Cùng với đó, việc đẩy nhanh hoàn thiện thể chế về quản lý nợ công thông qua sửa đổi Luật và hệ thống văn bản hướng dẫn đã góp phần tháo gỡ kịp thời các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, đồng thời nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và kỷ luật tài khóa.

Những kết quả đạt được trong năm 2025 không chỉ góp phần giữ vững ổn định tài chính - ngân sách trong ngắn hạn, mà còn tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam tiếp tục duy trì uy tín quốc gia trên thị trường tài chính quốc tế, nâng cao niềm tin của các nhà tài trợ, nhà đầu tư và các tổ chức xếp hạng tín nhiệm, qua đó hỗ trợ tích cực cho mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững trong các giai đoạn tiếp theo.