Khơi thông nguồn lực từ các dự án tồn đọng để đạt mục tiêu tăng trưởng

Xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng góp phần tăng trưởng kinh tế.

Tại Công điện, Chính phủ yêu cầu các Bộ, ngành và địa phương coi việc tháo gỡ các dự án tồn đọng là nhiệm vụ cấp bách, phải xử lý dứt điểm ngay trong quý I/2026 nhằm đưa nguồn lực vào phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Đặc biệt, Chính phủ yêu cầu các dự án phải được phân loại, xử lý theo thẩm quyền với nguyên tắc “địa phương quyết, làm và chịu trách nhiệm. Địa phương chủ động xử lý thủ tục đối với các dự án thuộc thẩm quyền, tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm như đầu tư công, nhà ở xã hội, năng lượng, bất động sản. Với những vấn đề vượt thẩm quyền cần phải tổng hợp, báo cáo kịp thời để tháo gỡ ở cấp có thẩm quyền cao hơn.

Theo PGS. TS. Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, việc tập trung xử lý các dự án tồn đọng kéo dài là giải pháp có tác động trực tiếp và nhanh nhất đến tăng trưởng trong ngắn hạn. Bởi một lượng vốn rất lớn đang “đóng băng” trong các dự án đình trệ, khi các điểm nghẽn pháp lý được tháo gỡ, dòng tiền sẽ được giải phóng, việc làm được tạo ra và chuỗi sản xuất - tiêu dùng được kích hoạt trở lại. Vì thế, xử lý dự án tồn đọng không chỉ để khắc phục những tồn tại cũ mà còn là cách thực tế để mở thêm dư địa cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2026. Khi đất đai được sử dụng đúng mục đích, vốn được quay vòng và công trình được đưa vào vận hành, tăng trưởng sẽ đến từ chính những nguồn lực sẵn có của nền kinh tế.

Liên quan đến cơ chế giám sát và bảo đảm để nguồn lực từ hơn 3.000 dự án đất đai tồn đọng, chậm triển khai, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, quá trình xử lý khó khăn với các dự án này được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo 3 nguyên tắc xuyên suốt là phải xử lý theo hành lang pháp lý hiện hành; quá trình tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phải xử lý các vi phạm của cá nhân, tổ chức có liên quan trong các kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án, không hợp thức hóa các sai phạm và không làm phát sinh sai phạm mới; đẩy mạnh phân cấp cho các địa phương trực tiếp xử lý dứt điểm theo đúng thẩm quyền, đúng quy định pháp luật sau khi đã có các cơ chế chính sách cấp thẩm quyền cho phép tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Cụ thể hóa các nguyên tắc này, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết, đối với các dự án cần có chính sách đặc thù, trình Quốc hội cho phép áp dụng để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Cụ thể, Nghị quyết số 170/2024/QH15 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn. Chính phủ đã ban hành các nghị quyết, nghị định hướng dẫn chi tiết để các địa phương thực hiện, đảm bảo chặt chẽ về mặt pháp lý, không để xảy ra khiếu kiện, trục lợi chính sách, lợi ích nhóm hay thất thoát lãng phí. Đồng thời, quá trình này có sự phối hợp giám sát chặt chẽ từ Tòa án nhân dân Tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao và Kiểm toán Nhà nước.

Đặc biệt, đối với các dự án khó khăn, vướng mắc, các bộ, địa phương chủ động xử lý theo thẩm quyền. Trong thời gian qua, Chính phủ đã tích cực rà soát, nhận diện các khó khăn vướng mắc trong việc thực thi các luật, nghị định liên quan đến nhiều lĩnh vực đầu tư, sản xuất kinh doanh, đất đai, xây dựng... để trình Quốc hội sửa đổi, ban hành mới.

Đặc biệt, Thứ trưởng Bộ Tài chính cũng nhấn mạnh vai trò của Ban Chỉ đạo 751 trong việc tích cực tham mưu cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành nhiều công điện, nghị quyết tháo gỡ vướng mắc theo tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

Đồng thời, Chính phủ cũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương báo cáo kết quả xử lý khó khăn, vướng mắc của từng dự án về Bộ Tài chính và cập nhật trên Hệ thống 751 định kỳ ngày 25 hằng tháng để Ban Chỉ đạo theo dõi, giám sát, đánh giá và kịp thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ về kết quả tháo gỡ, đảm bảo minh bạch, hiệu quả và thực sự các giải pháp khả thi và tháo gỡ được các khó khăn cho các dự án này.