Đẩy mạnh cải cách, tháo gỡ "điểm nghẽn" về năng suất

Với những quyết sách từ Đại hội XIV của Đảng sẽ gỡ điểm nghẽn về năng suất.

Thực tế cho thấy, doanh nghiệp không đòi hỏi những ưu đãi đặc biệt mà cần một "luật chơi" rõ ràng, ổn định, nhất quán và có chi phí tuân thủ hợp lý. Vì vậy, cải cách thủ tục hành chính không thể chỉ dừng ở việc cắt giảm hình thức mà phải được đặt trong tổng thể cải cách thể chế, trong đó thời gian và chi phí của người dân, doanh nghiệp trở thành thước đo trung tâm đánh giá chất lượng cải cách. Đây chính là sự chuyển dịch căn bản từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản trị phát triển hiện đại, phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế thị trường đầy đủ, hội nhập sâu rộng.

Cùng với đó, việc bảo đảm môi trường đầu tư kinh doanh an toàn, minh bạch, cạnh tranh lành mạnh theo tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết Đại hội XIV không chỉ là vấn đề kinh tế, mà còn là vấn đề niềm tin. "Với cử tri là doanh nhân, doanh nghiệp, niềm tin vào thể chế và pháp luật là điều kiện tiên quyết để họ dám đầu tư dài hạn, dám đổi mới sáng tạo, dám mở rộng quy mô và chủ động hội nhập quốc tế. Doanh nghiệp chỉ thực sự trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng khi quyền tài sản được bảo vệ, pháp luật được thực thi công bằng và rủi ro chính sách được kiểm soát ở mức thấp nhất", ông Mạc Quốc Anh nhận định.

Trao đổi về các quyết sách phát triển đất nước được thông qua tại Đại hội Đảng lần thứ XIV, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng - Đại học Kinh tế quốc dân cho biết, sau 40 năm đổi mới, Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về tốc độ và chất lượng tăng trưởng. Sự nghiệp đổi mới là quá trình liên tục nhằm nâng cao đời sống nhân dân. Trước yêu cầu tăng trưởng 2 con số, Việt Nam phải đổi mới mạnh mẽ mô hình phát triển, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực, đồng thời tháo gỡ "điểm nghẽn", đề cao liêm chính, trách nhiệm giải trình và vai trò trung tâm của nhân dân.

Cũng theo ông Nguyễn Thường Lạng cho rằng, việc Đại hội XIV của Đảng xác định mục tiêu đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) đạt trên 55% vào tăng trưởng kinh tế cho thấy yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển đã trở nên cấp thiết. Cùng với mục tiêu tăng năng suất lao động bình quân khoảng 8,5%/năm, TFP được đặt ở vị trí trung tâm của chiến lược tăng trưởng giai đoạn 2026 - 2030, phản ánh vai trò ngày càng quyết định của khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong quá trình tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, cơ cấu đầu tư cần được điều chỉnh theo hướng tăng mạnh chi cho R&D, nâng cấp hạ tầng nghiên cứu và phát triển, tập trung giải mã và làm chủ công nghệ chiến lược cũng như sản phẩm công nghệ chiến lược. Việc thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải gắn với quá trình hình thành và phát triển thị trường khoa học - công nghệ có quy mô ngày càng lớn. Đồng thời, cần xây dựng và phát huy vai trò của lực lượng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đặc biệt là đội ngũ nhân lực tinh hoa, các nhà khoa học đầu ngành và lực lượng lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao, đi kèm với chính sách thu hút nhân tài trong và ngoài nước vào các lĩnh vực tiên phong, chuyên sâu.

Song song với đó, xây dựng hệ sinh thái phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số với sự tham gia chặt chẽ của Nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, hộ gia đình và cá nhân. Qua đó, tạo cơ chế khuyến khích lâu dài cho các ngành công nghiệp sử dụng công nghệ chiến lược, hình thành cơ cấu công nghiệp mới dựa trên đổi mới sáng tạo liên tục, đồng thời thu hẹp dần các ngành công nghiệp truyền thống hiệu quả thấp, tiêu tốn nhiều năng lượng và phát thải cao.