Cơ hội cho ngành Trà Việt Nam trong những năm tới

Biểu diễn nghệ thuật tại Chương trình đối thoại CEO 500 - Tea Connect.

Bên cạnh xuất khẩu, thị trường nội địa cũng tiêu thụ khoảng 75.000 tấn, mang lại doanh thu 15.000 tỷ đồng (tương đương khoảng 577 triệu USD) trong năm 2025. Quy mô tiêu thụ nội địa mạnh giúp các doanh nghiệp có điều kiện đầu tư công nghệ, cải thiện chất lượng và phát triển sản phẩm theo tiêu chuẩn quốc tế.

Hiệp hội ghi nhận, năm 2025, Việt Nam xuất khẩu 136,95 nghìn tấn trà, đạt trên 238 triệu USD, với giá xuất khẩu bình quân 1.737 USD/tấn. Dù giảm nhẹ so với năm 2024, doanh thu từ xuất khẩu trà vẫn cho thấy đây là ngành hàng có khả năng tạo ra nguồn thu ngoại tệ ổn định.

Một điểm đáng chú ý là cơ cấu mặt hàng xuất khẩu đa dạng với 56% chè xanh, 42% chè đen và 2% các loại chè khác (chè Oolong, chè làm nguyên liệu chế biến sâu…), phù hợp với nhu cầu thị trường gắn liền xu hướng tiêu dùng “healthy” toàn cầu.

Đại biểu và Hoa hậu Trà quốc tế chụp ảnh lưu niệm tại Lễ hội Trà quốc tế 2025.

Hiện trà Việt Nam đã có mặt tại 72 thị trường, trong đó 15 thị trường nhập khẩu trên 1.000 tấn/năm. Nhiều thị trường lớn duy trì nhu cầu cao như Pakistan, Đài Loan, Trung Quốc, Mỹ và Saudi Arabia. Việc duy trì thị trường rộng và đa dạng cho thấy ngành trà Việt Nam không phụ thuộc quá lớn vào một thị trường duy nhất – yếu tố rất quan trọng trong xuất khẩu nông sản.

Bối cảnh thị trường quốc tế cũng mở ra nhiều cơ hội mới: người tiêu dùng ưu tiên sản phẩm có lợi cho sức khỏe; sản phẩm trà chế biến sâu như matcha, trà hòa tan, chiết xuất trà tăng trưởng mạnh; và các Hiệp định thương mại EVFTA, CPTPP, RCEP giúp giảm thuế mở rộng thị trường.

Lễ hội Trà quốc tế 2025 diễn ra vào tháng 12/2025 tại Đà Lạt.

Hiệp hội cho biết hiện có 390 doanh nghiệp và cá nhân tham gia xuất khẩu trà, trong đó 3 doanh nghiệp xuất khẩu trên 5.000 tấn, 17 doanh nghiệp từ 2.000 – 5.000 tấn và 23 doanh nghiệp từ 1.000 – 2.000 tấn. Điều này cho thấy ngành trà sở hữu năng lực cạnh tranh và dễ dàng mở rộng quy mô khi thị trường tăng trưởng.

Mặc dù tiềm năng lớn nhưng để biến cơ hội thành ngoại tệ thực sự, ngành trà Việt Nam cần tập trung: nâng chuẩn chất lượng và an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn EU – FDA; phát triển chứng nhận hữu cơ, nhãn hiệu tập thể và chỉ dẫn địa lý; đẩy mạnh chế biến sâu; xây dựng thương hiệu quốc gia cho trà Việt Nam; và khai thác thị trường có biên lợi nhuận cao như EU, Bắc Mỹ và Trung Đông.

Nếu thực hiện đồng bộ, giá xuất khẩu bình quân hoàn toàn có thể tăng từ 1.737 USD/tấn lên 3.000 - 5.000 USD/tấn trong vài năm tới, từ đó gia tăng mạnh nguồn ngoại tệ.

Nghệ nhân Ẩm thực - văn hóa trà Trần Thị Mai Phương giới thiệu trà tới Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính.

Những số liệu từ Hiệp hội Chè Việt Nam cho thấy, ngành trà Việt Nam không chỉ có nền tảng sản xuất ổn định, thị trường xuất khẩu rộng mà còn được xu hướng tiêu dùng thế giới hỗ trợ mạnh mẽ. Đây là thời điểm quan trọng để ngành trà chuyển mình, tập trung vào nâng cao chất lượng, phát triển sản phẩm giá trị cao và xây dựng thương hiệu quốc gia, qua đó trở thành một trong những nguồn thu ngoại tệ bền vững cho đất nước trong giai đoạn mới.