Bài 2: Miễn giảm thuế, phí và câu chuyện “nuôi dưỡng nguồn thu” trong giai đoạn phục hồi

Miễn, giảm thuế, phí được ví như “liều thuốc kích thích” quan trọng cho nền kinh tế giai đoạn 2025–2026

Trọng tâm lớn nhất là chính sách giảm thuế giá trị gia tăng. Việc tiếp tục giảm 2% thuế suất thuế GTGT trong 6 tháng đầu năm 2025 theo Nghị quyết số 174/2024/QH15 đã giúp giảm khoảng 26.100 tỷ đồng tiền thuế cho doanh nghiệp và người dân. Đặc biệt, Nghị quyết số 204/2025/QH15 tiếp tục kéo dài chính sách này trong 6 tháng cuối năm 2025 và cả năm 2026, đồng thời mở rộng đối tượng được áp dụng, với tổng quy mô hỗ trợ ước tính hơn 121.700 tỷ đồng.

Trên thực tế, tác động của việc giảm thuế GTGT không chỉ thể hiện trên các bảng cân đối ngân sách, mà đã đi thẳng vào hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Công ty Cổ phần xây dựng Linh Anh (Hà Nội) là một doanh nghiệp được hưởng lợi từ chính sách giảm thuế GTGT trong những năm qua. Việc giảm 2% thuế GTGT đã giúp doanh nghiệp tiết kiệm được chi phí từ việc nhập nguyên, phụ liệu, vật liệu xây dựng. Nhờ đó mỗi tháng đã tiết kiệm đươc hàng chục triệu đồng. Khoản tiền này giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực mua nhập thêm máy móc thiết bị mới, mở rộng hoạt động marketing trong giai đoạn cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Cùng với đó, việc Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế GTGT cũng góp phần tháo gỡ vướng mắc trong hoàn thuế và hỗ trợ các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh thuộc khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai, đặc biệt là các doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp. Tại Đồng Tháp, một hợp tác xã chế biến gạo cho biết thời gian hoàn thuế rút ngắn đã giúp họ có thêm dòng tiền để thu mua lúa cho nông dân, ổn định đầu ra và duy trì sản xuất trong bối cảnh thị trường xuất khẩu còn nhiều biến động.

Một trụ cột quan trọng khác là chính sách giảm thuế bảo vệ môi trường đối với các mặt hàng xăng, dầu, mỡ nhờn, với quy mô hỗ trợ khoảng 44.000 tỷ đồng trong năm 2025 và tiếp tục được kéo dài sang năm 2026. Đây là chính sách có tác động lan tỏa rất rộng, bởi chi phí nhiên liệu là đầu vào của hầu hết các ngành kinh tế.

Đối với các doanh nghiệp vận tải và logistics, đây thực sự là “liều thuốc giảm đau” đúng lúc. Nhiều doanh nghiệp cho biết chi phí nhiên liệu chiếm tới hơn 40% tổng chi phí vận hành. Nhờ thuế bảo vệ môi trường được giảm, giá nhiên liệu hạ nhiệt, doanh nghiệp tiết kiệm được hàng trăm triệu đồng mỗi năm và có thể giữ ổn định cước vận chuyển. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì tốt hoạt động, mà còn góp phần hạ chi phí logistics cho cả chuỗi cung ứng.

Ở góc độ người tiêu dùng, tác động của chính sách thuế cũng rất rõ nét. Chị Nguyễn Thị Hương - công nhân tại khu công nghiệp Thăng Long (Hà Nội) cho biết, nhiều mặt hàng thiết yếu, từ đồ gia dụng, quần áo đến dịch vụ ăn uống, đều “dễ thở” hơn nhờ thuế GTGT giảm. Với thu nhập không tăng nhiều, việc mỗi tháng tiết kiệm được vài trăm nghìn đồng đã giúp gia đình chị trang trải thêm chi phí học hành cho con và sinh hoạt hằng ngày. Những khoản tiết kiệm nhỏ như vậy, khi nhân lên trên quy mô hàng triệu hộ gia đình, đã trở thành một động lực đáng kể cho tiêu dùng và tổng cầu.

Cùng với đó, các chính sách giảm tiền thuê đất, ưu đãi lệ phí trước bạ đối với ô tô điện, miễn, giảm hàng loạt khoản phí, lệ phí theo Thông tư số 64/2025/TT-BTC và chính sách khuyến khích sử dụng dịch vụ công trực tuyến tiếp tục mở rộng phạm vi hỗ trợ, giúp giảm chi phí tuân thủ và chi phí sản xuất, kinh doanh cho xã hội.

Đáng chú ý, bước sang năm 2026, Bộ Tài chính tiếp tục duy trì và mở rộng nhiều chính sách quan trọng như giảm 2% thuế GTGT, giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, điều chỉnh tăng mức giảm trừ gia cảnh trong thuế thu nhập cá nhân và kéo dài miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp. Riêng việc nâng mức giảm trừ gia cảnh dự kiến hỗ trợ người dân khoảng 21.000 tỷ đồng, trực tiếp cải thiện thu nhập khả dụng và sức mua trong nền kinh tế.

Tổng thể các chính sách này đã tạo nên “tác dụng kép” rõ rệt: vừa hỗ trợ trực tiếp doanh nghiệp, người dân thông qua giảm chi phí và tăng thu nhập, vừa góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và kích thích tổng cầu. Khi giá thành hàng hóa, dịch vụ được kéo xuống, tiêu dùng được khơi thông, sản xuất, kinh doanh có điều kiện phục hồi và mở rộng sẽ củng cố nguồn thu ngân sách trong trung và dài hạn.

Từ những con số vĩ mô đến những câu chuyện vi mô của từng doanh nghiệp, từng hộ gia đình, có thể thấy chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí giai đoạn 2025–2026 không chỉ là một gói hỗ trợ tài chính đơn thuần, mà là một chiến lược tài khóa có chiều sâu, hướng tới phục hồi thực chất và tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế.