ADB: Kinh tế Việt Nam duy trì đà tăng trưởng cao, dư địa tài khóa - tiền tệ vẫn hỗ trợ phục hồi

Họp báo về cập nhật triển vọng phát triển kinh tế của Việt Nam do ADB tổ chức vào sáng ngày 10/4/2026 tại Hà Nội. Ảnh: HD

Phát biểu tại buổi họp báo công bố báo cáo, ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc Quốc gia ADB tại Việt Nam cho biết, năm 2025 là một năm tăng trưởng mạnh mẽ của Việt Nam bất chấp môi trường quốc tế nhiều thách thức. Tăng trưởng đạt 8,0%, ngang bằng mức cao ghi nhận sau đại dịch vào năm 2022.

Ông Shantanu Chakraborty nhấn mạnh, tăng trưởng của Việt Nam trong năm qua được hỗ trợ bởi các chính sách mở rộng, xuất khẩu tăng mạnh trước khi Hoa Kỳ điều chỉnh thuế đối ứng, cùng với đầu tư công được đẩy mạnh. Nhờ đó, Việt Nam nổi lên là nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất khu vực Đông Nam Á.

“Trong thời gian tới, môi trường bên ngoài được dự báo sẽ trở nên thách thức và khó lường hơn. Căng thẳng địa chính trị, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông, cùng bất định về chính sách thương mại của Hoa Kỳ và tăng trưởng chậm lại tại các đối tác thương mại lớn, có thể gây sức ép lên xuất khẩu, đầu tư và chi phí sản xuất,” ông Shantanu Chakraborty nhận định.

Dự báo của ADB được xây dựng trên cơ sở kịch bản ổn định sớm và có mức độ bất định cao.

Báo cáo của ADB cũng ghi nhận nền tảng vĩ mô của Việt Nam trong năm 2025 tiếp tục duy trì ổn định, tạo điều kiện cho điều hành chính sách tiền tệ theo hướng linh hoạt. Tuy nhiên, mức tăng trưởng tín dụng nhanh cũng đưa tổng dư nợ tín dụng lên khoảng 145% GDP vào cuối năm, làm gia tăng rủi ro đối với ổn định tài chính trong trung hạn.

Phân tích sâu hơn về điều hành tiền tệ, ông Nguyễn Bá Hùng, Chuyên gia Kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam cho rằng, áp lực thanh khoản trong hệ thống ngân hàng thời gian qua là hệ quả dễ hiểu của tăng trưởng tín dụng cao trong năm 2025.

Ông cho biết, việc một số ngân hàng tăng lãi suất huy động hoặc lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng là dấu hiệu cho thấy nhu cầu thanh khoản gia tăng. Tuy nhiên, trong bối cảnh áp lực lạm phát vẫn ở mức thấp, Ngân hàng Nhà nước vẫn còn dư địa điều hành linh hoạt.

“Trong điều kiện thị trường thiếu thanh khoản, ngân hàng trung ương hoàn toàn có thể hỗ trợ thanh khoản để duy trì chi phí vốn ở mức hợp lý. Ngược lại, khi thanh khoản dư thừa, có thể rút bớt tiền về để tránh gây áp lực lạm phát,” ông Nguyễn Bá Hùng nhận định.

Theo ADB, bên cạnh chính sách tiền tệ, vai trò của chính sách tài khóa tiếp tục được nhấn mạnh như một công cụ chủ lực hỗ trợ tăng trưởng. Trả lời câu hỏi của phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính về các vấn đề liên quan đến chính sách tài khóa, ông Nguyễn Bá Hùng cho biết, Chính phủ hiện đang ở vị trí tương đối thuận lợi để triển khai các chính sách tài khóa, bởi tỷ lệ nợ công vẫn ở mức an toàn và còn nhiều dư địa để hỗ trợ tăng trưởng.

Trong bối cảnh đó, đầu tư công tiếp tục được xác định là công cụ tài khóa hiệu quả nhất. Theo ông Nguyễn Bá Hùng, đầu tư vào hạ tầng không chỉ có tác dụng kích thích tăng trưởng trong ngắn hạn mà còn tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.

“Việt Nam vẫn còn những thiếu hụt lớn về hạ tầng. Đầu tư công vào hạ tầng sẽ vừa kích thích kinh tế trong ngắn hạn, vừa nâng cao năng lực sản xuất trong dài hạn. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải lựa chọn đúng dự án và triển khai nhanh”, Chuyên gia Kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam lưu ý.

Về phối hợp chính sách tài khóa và tiền tệ, ông Nguyễn Bá Hùng cho hay, trong kinh tế vĩ mô, biến động giá năng lượng được xem là một “cú sốc chi phí”, tác động trực tiếp đến cung - cầu của nền kinh tế, nên một trong những giải pháp trước mắt là các biện pháp hỗ trợ giá nhằm giảm áp lực tăng chi phí.

Vì thế, việc Chính phủ triển khai các biện pháp hỗ trợ, trong phạm vi nguồn lực ngân sách cho phép, là hướng đi phù hợp, góp phần ổn định cung - cầu trên thị trường và duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh, đặc biệt đối với khu vực kinh tế nội địa.

Bên cạnh đó, việc phối hợp với chính sách tiền tệ cũng đóng vai trò quan trọng. Cú sốc giá năng lượng hiện nay không xuất phát từ nguyên nhân tiền tệ. Nên chính sách tiền tệ của Việt Nam hiện được đánh giá là tương đối ổn định và chưa đặt ra yêu cầu phải điều chỉnh ngay lập tức.

Tuy vậy, báo cáo của ADB cũng chỉ ra các rủi ro đáng lưu ý trong thời gian tới. Trong đó, rủi ro lớn nhất là xung đột kéo dài tại Trung Đông, có thể làm gián đoạn dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz, khiến chi phí vận tải và giá năng lượng tiếp tục duy trì ở mức cao.

Ngoài ra, chính sách thương mại của Hoa Kỳ vẫn là một yếu tố khó dự báo. Mặc dù việc thay thế mức thuế đối ứng 20% bằng mức thuế toàn cầu khoảng 15% có thể mang lại lợi ích ngắn hạn cho xuất khẩu, nhưng những thay đổi chính sách trong tương lai vẫn có thể ảnh hưởng đến hoạt động thương mại và đầu tư.

Theo ADB, trong bối cảnh rủi ro bên ngoài gia tăng, Việt Nam cần tiếp tục củng cố các động lực tăng trưởng trong nước, đặc biệt là thông qua đầu tư công và cải cách thể chế.

Một trong những thông điệp quan trọng được ADB nhấn mạnh là vai trò của cải cách thể chế trong nâng cao hiệu quả khu vực công và cải thiện môi trường kinh doanh. Những nỗ lực tinh giản thủ tục hành chính và hoàn thiện khung pháp lý được kỳ vọng sẽ giúp tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế trong trung và dài hạn.

Đồng thời, ADB cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển thị trường vốn, đặc biệt là thị trường trái phiếu doanh nghiệp, nhằm đa dạng hóa nguồn tài chính cho nền kinh tế. Theo ADB, việc tăng cường minh bạch, mở rộng sự tham gia của nhà đầu tư và bảo đảm khung pháp lý nhất quán sẽ là những yếu tố then chốt giúp củng cố niềm tin thị trường và nâng cao hiệu quả huy động vốn dài hạn.