Giải phóng mặt bằng mở rộng Quốc lộ 13 (TPHCM). Ảnh: Minh Quân
HĐND TPHCM vừa thông qua nghị quyết quy định trình tự, thủ tục thực hiện công tác điều tra, khảo sát, ghi nhận hiện trạng, đo đạc, kiểm đếm, thống kê diện tích đất thu hồi và tài sản gắn liền với đất; xác định nguồn gốc đất để phục vụ triển khai các dự án trên địa bàn.
Trước đây, công tác điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm chỉ được thực hiện sau khi địa phương hoàn thành hàng loạt bước như tổ chức họp với người dân trong khu vực thu hồi đất, thành lập hội đồng bồi thường, xác định giá đất cụ thể, lập phương án bồi thường và ban hành thông báo thu hồi đất.
Với quy định mới, căn cứ danh mục dự án được HĐND TPHCM thông qua, đơn vị thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư lập dự toán kinh phí, lựa chọn đơn vị đo đạc và triển khai công tác điều tra, khảo sát, kiểm đếm.
UBND cấp xã sẽ ban hành thông báo tổ chức điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm, trong đó nêu rõ phạm vi, thời gian thực hiện.
Thông báo được gửi trực tiếp đến từng hộ dân, chủ sở hữu tài sản và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; đồng thời được niêm yết tại trụ sở UBND cấp xã và các địa điểm sinh hoạt cộng đồng trong khu vực bị ảnh hưởng.
Trường hợp không thể liên hệ hoặc gửi thông báo trực tiếp, chính quyền địa phương sẽ đăng tải thông tin trên báo, phát thanh hoặc truyền hình của Thành phố trong 3 ngày liên tiếp, đồng thời công khai trên cổng thông tin điện tử và niêm yết tại địa phương.
Trong quá trình thực hiện, UBND cấp xã phối hợp với đơn vị bồi thường và các cơ quan liên quan tiến hành ghi nhận hiện trạng, đo đạc, kiểm đếm, phân loại diện tích đất và tài sản bị ảnh hưởng; xác định nguồn gốc đất, quyền sử dụng đất cũng như các quyền lợi liên quan.
Cơ quan chức năng cũng sẽ thống kê đầy đủ các thiệt hại thực tế, thu nhập từ việc sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất, đồng thời ghi nhận nhu cầu tái định cư, chuyển đổi nghề nghiệp của người dân để làm cơ sở xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ phù hợp.
Kết quả kiểm đếm sau khi được Chủ tịch UBND cấp xã xác nhận sẽ là căn cứ để lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho người dân.
Nghị quyết cũng quy định rõ quy trình xử lý đối với trường hợp người có đất thu hồi không phối hợp trong công tác điều tra, khảo sát, đo đạc và kiểm đếm.
Theo đó, UBND cấp xã sẽ phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp và đơn vị thực hiện bồi thường để vận động, thuyết phục người dân hợp tác. Thời gian vận động kéo dài tối đa 15 ngày và phải được lập thành văn bản.
Nếu sau 10 ngày kể từ khi kết thúc vận động, người dân vẫn không phối hợp, Chủ tịch UBND cấp xã sẽ ban hành quyết định kiểm đếm bắt buộc.
Trường hợp tiếp tục không chấp hành, chính quyền sẽ thực hiện các thủ tục cưỡng chế kiểm đếm theo quy định của Luật Đất đai sau khi đã ban hành thông báo thu hồi đất.
Một điểm đáng chú ý của nghị quyết mới là không còn giới hạn về điều kiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hay quy mô, diện tích dự án như trước đây.
Theo UBND TPHCM, các quy định mới giúp địa phương chủ động chuẩn bị công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ngay từ giai đoạn đầu, qua đó rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng và giải ngân vốn đầu tư công.
