Dưới đây là loạt động thái của cơ quan quản lý cũng như các định chế tài chính, thương mại Trung Quốc từ đầu tháng 9 tới nay.
1. ICBC và ABC dẫn đầu đợt tăng vốn trị giá 360 tỷ Nhân dân tệ cho các ngân hàng và công ty bảo hiểm
Ngày 6/9, Ngân hàng Công Thương Trung Quốc (ICBC) và Ngân hàng Nông nghiệp Trung Quốc (ABC) đã công bố kế hoạch phát hành cổ phiếu loại A cho các nhà đầu tư được chỉ định, với số tiền thu được dùng để bổ sung vốn lõi cấp 1. ABC dự kiến huy động tới 160 tỷ Nhân dân tệ (23,8 tỷ USD), trong khi ICBC dự kiến huy động 100 tỷ Nhân dân tệ (14,9 tỷ USD). Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc sẽ nhận thêm 30 tỷ Nhân dân tệ (4,5 tỷ USD). Các bên mua chính bao gồm Bộ Tài chính, Tổng công ty Thuốc lá Quốc gia Trung Quốc và các đơn vị nhà nước có liên quan, phản ánh sự hỗ trợ liên tục của nhà nước đối với các tổ chức tài chính lớn.
5 công ty bảo hiểm nhà nước sẽ nhận tổng cộng 70 tỷ Nhân dân tệ (10,4 tỷ USD); đây là lần đầu tiên trái phiếu chính phủ đặc biệt được sử dụng để tăng cường vốn cho các công ty bảo hiểm. Cụ thể, China Life sẽ nhận 35 tỷ Nhân dân tệ (5,2 tỷ USD), People’s Insurance Company of China nhận 15 tỷ Nhân dân tệ (2,2 tỷ USD), China Export & Credit Insurance Corporation nhận 10 tỷ Nhân dân tệ (1,5 tỷ USD), China Taiping nhận 7 tỷ Nhân dân tệ (1,0 tỷ USD) và China Re nhận 3 tỷ Nhân dân tệ (447 triệu USD). Gói hỗ trợ tổng trị giá 360 tỷ Nhân dân tệ (53,6 tỷ USD) này sẽ củng cố năng lực cho vay của các ngân hàng và khả năng thanh toán của các công ty bảo hiểm. Động thái này cũng phản ánh sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa chính sách tài khóa và tài chính, trong đó vị thế vốn vững chắc hơn sẽ tạo thêm dư địa để các công ty bảo hiểm đầu tư vào cổ phiếu và cung cấp nguồn vốn dài hạn hơn cho thị trường trong nước.
2. CICC được chấp thuận sáp nhập với Dongxing Securities và Cinda Securities
Ngày 7/9, Ủy ban Điều tiết Chứng khoán Trung Quốc đã phê chuẩn việc China International Capital Corporation (CICC) sáp nhập Dongxing Securities và Cinda Securities thông qua hình thức hoán đổi cổ phiếu. Giao dịch này, vốn được công bố lần đầu vào tháng 11/2025, nay đã có thể bước vào giai đoạn triển khai. CICC sẽ phát hành khoảng 3,1 tỷ cổ phiếu cho các cổ đông của hai công ty chứng khoán này. Tập đoàn sau sáp nhập sẽ sở hữu khối tài sản trị giá hơn 1,25 nghìn tỷ Nhân dân tệ (186,3 tỷ USD) và vốn ròng khoảng 102,6 tỷ Nhân dân tệ (15,3 tỷ USD).
Việc phê chuẩn này phản ánh xu hướng hợp nhất đang tiếp diễn trong ngành chứng khoán Trung Quốc, trong bối cảnh cải cách thị trường vốn được đẩy mạnh và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt. Thương vụ sáp nhập này kết hợp thế mạnh của CICC về hoạt động xuyên biên giới, dịch vụ khách hàng tổ chức và ngân hàng đầu tư với mạng lưới nội địa cùng các mảng kinh doanh chuyên biệt của Dongxing và Cinda. Dự kiến, doanh nghiệp sau sáp nhập sẽ vươn từ vị trí thứ 12 lên vị trí thứ 5 trong số các công ty chứng khoán Trung Quốc xét về vốn ròng; điều này giúp gia tăng mức độ tập trung của ngành và mang lại nền tảng kinh doanh rộng lớn hơn cho tập đoàn mới. Nhiều thương vụ sáp nhập khác có khả năng sẽ tiếp tục diễn ra khi các công ty chứng khoán hàng đầu tìm cách mở rộng quy mô và gia tăng thị phần nội địa.
3. NFRA đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Bảo hiểm của Trung Quốc
Ngày 4/9, Cơ quan Quản lý Tài chính Quốc gia (NFRA) đã lấy ý kiến công chúng về dự thảo sửa đổi Luật Bảo hiểm, bao gồm 8 chương và 214 điều. Đề xuất này bao gồm các nội dung về quyền sở hữu công ty bảo hiểm, quản trị doanh nghiệp, khả năng thanh toán, quản lý tài sản - nợ, đầu tư quỹ bảo hiểm, bảo vệ người tiêu dùng và xử lý rủi ro. Dự thảo cũng đề xuất nâng mức vốn đăng ký tối thiểu đối với công ty bảo hiểm mới thành lập lên 1 tỷ Nhân dân tệ (148,8 triệu USD).
Dự thảo tăng cường cơ chế giám sát xuyên suốt (look-through supervision) đối với các cổ đông và trao cho cơ quan quản lý quyền hạn rộng hơn để can thiệp khi các công ty bảo hiểm có dấu hiệu suy giảm tài chính từ sớm. Văn bản này cũng cập nhật các quy định về giao dịch với các bên liên quan, việc sử dụng quỹ bảo hiểm cũng như trách nhiệm của các thành viên hội đồng quản trị và ban điều hành cấp cao. Việc sửa đổi này nhằm đưa khuôn khổ pháp lý tiệm cận hơn với các thông lệ giám sát được phát triển kể từ lần sửa đổi lớn gần nhất của luật hiện hành, đồng thời đặt ra trách nhiệm cao hơn cho các công ty bảo hiểm và cổ đông kiểm soát trong việc đảm bảo công tác quản trị và sự lành mạnh về tài chính.
4. Trung Quốc mở rộng các kênh huy động vốn cho phát triển nông thôn đến năm 2030
Ngày 7/9, các cơ quan chức năng Trung Quốc đã công bố kế hoạch thiết lập một hệ thống đầu tư và huy động vốn nông thôn bền vững hơn đến năm 2030. Các biện pháp này kết hợp hỗ trợ tài khóa, tín dụng ngân hàng, bảo hiểm, trái phiếu và vốn tư nhân nhằm hỗ trợ an ninh lương thực và hiện đại hóa nông thôn. Các ngân hàng sẽ được khuyến khích tăng cường cho vay đối với các địa phương trọng điểm sản xuất ngũ cốc và hạt giống, các ngành công nghiệp nông thôn, cũng như lĩnh vực công nghệ và cơ sở hạ tầng nông nghiệp.
Kế hoạch này cũng thúc đẩy các khoản vay được bảo đảm bằng vật nuôi, máy móc nông nghiệp, cơ sở vật chất và chứng từ kho bãi. Bảo hiểm nông nghiệp sẽ mở rộng phạm vi bảo hiểm toàn bộ chi phí và thu nhập từ canh tác đối với các loại cây trồng chủ lực, đồng thời tăng cường các cơ chế bảo lãnh khoản vay và chia sẻ rủi ro. Các doanh nghiệp nông nghiệp đủ điều kiện sẽ nhận được hỗ trợ để phát hành trái phiếu và niêm yết trên thị trường chứng khoán; bên cạnh đó, các quỹ tín thác đầu tư bất động sản cơ sở hạ tầng và quỹ phục hưng nông thôn sẽ tạo thêm các kênh tiếp nhận vốn tư nhân. Sự đa dạng hóa các công cụ tài chính này được kỳ vọng sẽ mở rộng các lựa chọn huy động vốn cho người vay ở khu vực nông thôn và giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn chi trực tiếp từ ngân sách nhà nước.
5. Dư nợ cho vay cá nhân tại 28 ngân hàng niêm yết sụt giảm
Dữ liệu công bố ngày 3 /9 cho thấy 28 ngân hàng niêm yết của Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt giảm về dư nợ cho vay cá nhân trong nửa đầu năm 2026. Trong đó, các khoản vay tiêu dùng và vay qua thẻ tín dụng là những mảng ghi nhận mức giảm đáng kể nhất. Sự sụt giảm này phản ánh tâm lý e ngại chi tiêu và vay nợ của các hộ gia đình, các biện pháp kiểm soát rủi ro chặt chẽ hơn từ phía ngân hàng, cũng như các chỉ đạo quản lý về cơ cấu tín dụng và việc xử lý tài sản nợ xấu. Đồng thời, các ngân hàng cũng đang chuyển hướng dòng vốn tín dụng sang các lĩnh vực sản xuất, doanh nghiệp nhỏ và tài chính xanh.
Tín dụng bán lẻ từng tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm trước và trở thành nguồn đóng góp quan trọng vào tăng trưởng cũng như lợi nhuận của các ngân hàng. Tuy nhiên, những thay đổi trong nhu cầu của hộ gia đình cùng áp lực gia tăng lên chất lượng tài sản đang buộc các ngân hàng phải điều chỉnh chiến lược. Sự sụt giảm dư nợ một phần phản ánh công tác quản lý rủi ro chủ động hơn, khi các ngân hàng chuyển trọng tâm từ việc mở rộng quy mô sang chú trọng chất lượng khách hàng vay và hiệu quả sinh lời đã điều chỉnh theo rủi ro. Dẫu vậy, nhu cầu vay vốn yếu từ phía hộ gia đình vẫn là vấn đề đáng lo ngại đối với các ngân hàng đang nỗ lực thúc đẩy tăng trưởng mảng bán lẻ và hỗ trợ tiêu dùng.
6. NFRA đề xuất quy định thống nhất về công bố thông tin đối với các tổ chức ngân hàng và bảo hiểm
Ngày 4/9, NFRA đã lấy ý kiến về "Biện pháp quản lý việc công bố thông tin của các tổ chức ngân hàng và bảo hiểm". Các biện pháp được đề xuất này nhằm thống nhất các tiêu chuẩn công bố thông tin, bao gồm nội dung, phương thức, tần suất, trách nhiệm nội bộ và trách nhiệm pháp lý. Các vấn đề trọng yếu – chẳng hạn như thay đổi lớn về quyền sở hữu, thay đổi nhân sự cấp cao, các vụ kiện tụng lớn và các hình phạt từ cơ quan quản lý – sẽ phải được công bố trong vòng 10 ngày làm việc.
Các biện pháp này nhằm khắc phục tình trạng thiếu nhất quán, thiếu sót và chậm trễ trong quy trình công bố thông tin hiện hành. Đối với các tổ chức, quy định mới đặt ra yêu cầu cao hơn về hệ thống công bố thông tin nội bộ và quy trình phê duyệt. Đối với cơ quan quản lý, các tiêu chuẩn chung sẽ hỗ trợ công tác giám sát và nhận diện rủi ro được đồng bộ hơn. Nhà đầu tư và người tiêu dùng sẽ tiếp cận thông tin kịp thời hơn để đánh giá các tổ chức và sản phẩm. Ngoài ra, các biện pháp này cũng yêu cầu báo cáo thường niên phải được công bố trước ngày 30/4 hằng năm và thông tin đã công bố phải được duy trì trên trang web của tổ chức trong ít nhất 5 năm.
7. Tỷ trọng phân bổ vào cổ phiếu của các công ty bảo hiểm đạt mức cao kỷ lục
Tính đến cuối quý II/2026, tổng quy mô quỹ bảo hiểm đang hoạt động đã đạt mức 40,2 nghìn tỷ Nhân dân tệ (tương đương 6,0 nghìn tỷ USD). Giá trị nắm giữ cổ phiếu và chứng chỉ quỹ đầu tư đạt 6,39 nghìn tỷ Nhân dân tệ (952,2 tỷ USD); cả giá trị tuyệt đối lẫn tỷ trọng của các tài sản này trong danh mục đầu tư đều chạm mức cao kỷ lục. Các cơ quan quản lý đã điều chỉnh chính sách đầu tư vào cổ phiếu thông qua việc nới lỏng một số hạn mức đầu tư và mở rộng danh mục tài sản hợp lệ, tạo thêm dư địa để các công ty bảo hiểm gia tăng tỷ trọng đầu tư vào loại hình tài sản này.
Với đặc thù là nguồn vốn có tính ổn định tương đối, quy mô danh mục lớn và tầm nhìn đầu tư dài hạn, các quỹ bảo hiểm đóng vai trò là nguồn vốn tổ chức quan trọng cho dài hạn. Việc tăng cường phân bổ vốn vào cổ phiếu có thể giúp các công ty bảo hiểm đa dạng hóa danh mục đầu tư, tìm kiếm lợi nhuận cao hơn và thu hút nguồn vốn ổn định hơn vào thị trường trong nước. Kế hoạch bổ sung vốn trị giá 70 tỷ Nhân dân tệ (10,4 tỷ USD) cho 5 công ty bảo hiểm nhà nước sẽ góp phần củng cố năng lực thanh toán cũng như mở rộng khả năng phân bổ vốn của các doanh nghiệp này vào các loại tài sản hợp lệ.
8. Nền tảng Xiamen Shumao Tong chính thức đi vào hoạt động thương mại
Ngày 9 /9, nền tảng thương mại kỹ thuật số Xiamen Shumao Tong đã chính thức đi vào hoạt động thương mại tại Trung tâm Triển lãm Quốc tế Hạ Môn, với sự tham dự của Phó Thống đốc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc Lu Lei và Phó Tỉnh trưởng tỉnh Phúc Kiến Giang Jiang Erxiong. Nền tảng này đã trình diễn quy trình thanh toán xuyên biên giới từ khâu đặt đơn hàng đến khi nhận tiền, kết nối các mắt xích kinh doanh tại Singapore và Hồng Kông, đồng thời hoàn tất thanh toán theo cơ chế T+0. Các ngân hàng và doanh nghiệp tham gia cũng đã ký kết thỏa thuận hợp tác, hình thành mô hình dịch vụ phối hợp giữa nền tảng, ngân hàng và doanh nghiệp.
Sự kiện ra mắt này đánh dấu bước chuyển của nền tảng từ giai đoạn phát triển kỹ thuật sang triển khai thương mại thực tế. Các phương thức thanh toán xuyên biên giới truyền thống thường liên quan đến nhiều bên trung gian, thời gian xử lý kéo dài và chi phí cao.
Nền tảng này vận hành dựa trên dịch vụ thanh toán xuyên biên giới do Trung tâm Vận hành Quốc tế về Nhân dân tệ Kỹ thuật số (Digital RMB) quản lý, đồng thời hỗ trợ định tuyến giao dịch và thanh toán thông qua công nghệ blockchain và các hệ thống tập trung. Vị thế của Hạ Môn – một đặc khu kinh tế và trung tâm thương mại điện tử xuyên biên giới – biến nơi đây thành địa điểm lý tưởng để mở rộng mô hình này tới nhiều ngân hàng, doanh nghiệp và các đối tác nước ngoài hơn nữa.
9. Ngân hàng Phát triển Phố Đông Thượng Hải (SPD) dừng dịch vụ đại lý giao dịch kim loại quý cho khách hàng cá nhân
Ngày 8/9, Ngân hàng Shanghai Pudong Development (SPD Bank) thông báo sẽ chấm dứt dịch vụ đại lý giao dịch kim loại quý dành cho khách hàng cá nhân trên Sàn Giao dịch Vàng Thượng Hải sau ngày 25/9. Ngân hàng khuyến nghị khách hàng thực hiện bán, tất toán hoặc nhận bàn giao vật chất đối với các vị thế hiện có trước khi quyền truy cập giao dịch qua các kênh ngân hàng di động, ngân hàng trực tuyến và tại chi nhánh dừng cung cấp dịch vụ. Một số ngân hàng khác cũng đã siết chặt các dịch vụ kim loại quý dành cho cá nhân thông qua việc tạm dừng dịch vụ, nâng cao yêu cầu về ký quỹ và áp dụng các hạn mức giao dịch khắt khe hơn.
Các động thái điều chỉnh này chủ yếu xuất phát từ nhu cầu quản trị rủi ro trong bối cảnh giá kim loại quý biến động mạnh. Dịch vụ kim loại quý cho cá nhân từng mang lại nguồn thu phí cho các ngân hàng, nhưng sự biến động gia tăng cũng làm tăng rủi ro về hành vi, tuân thủ và uy tín, đặc biệt là khi các nhà đầu tư cá nhân thiếu kinh nghiệm hoặc khả năng chấp nhận rủi ro cần thiết. Mặc dù việc cắt giảm hoặc tạm dừng mảng kinh doanh này có thể làm giảm một phần thu nhập từ phí, nhưng nó lại giúp ngân hàng hạn chế tổn thất cho khách hàng cũng như các khiếu nại liên quan. Những thay đổi này phản ánh cách tiếp cận thận trọng hơn đối với việc đánh giá mức độ phù hợp của nhà đầu tư và quy trình phân phối các sản phẩm đầu tư có rủi ro cao.
10. Các ngân hàng bắt đầu triển khai mua sắm hệ thống Nhân dân tệ kỹ thuật số
Ngân hàng Guangxi Beibu đã công bố kết quả của 3 gói thầu mua sắm hệ thống Nhân dân tệ kỹ thuật số với tổng trị giá hơn 25 triệu Nhân dân tệ (tương đương 3,7 triệu USD). Các dự án này bao gồm cơ sở hạ tầng giao diện thanh toán, hệ thống quản lý vận hành và hệ thống bảo mật. Đây là bước tiến quan trọng đánh dấu việc ngân hàng bắt đầu xây dựng hệ thống thực tế sau khi được phê duyệt trở thành đơn vị vận hành Nhân dân tệ kỹ thuật số.
Vào ngày 17/8, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã bổ sung 8 ngân hàng vào mạng lưới vận hành, bao gồm Ping An Bank, Hengfeng Bank, China Bohai Bank, Bank of Shanghai, Bank of Hangzhou, Huishang Bank, Bank of Changsha và Guangxi Beibu Gulf Bank. Cùng với 12 tổ chức được bổ sung trước đó trong năm, tổng số đơn vị vận hành đã tăng từ 10 lên 30. Hoạt động mua sắm của các đơn vị vận hành mới cho thấy mức đầu tư cần thiết để chuyển từ giai đoạn được cấp phép sang giai đoạn triển khai thực tế. Khi ngày càng nhiều ngân hàng hoàn thiện hệ thống của mình, mạng lưới mở rộng này sẽ thúc đẩy việc sử dụng Nhân dân tệ kỹ thuật số rộng rãi hơn trong các lĩnh vực bán lẻ, doanh nghiệp và dịch vụ công.
