Khi dòng vốn ngành Ngân hàng Khu vực đi đúng, lợi thế vùng phát triển

Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) các khu vực cho thấy một sự đồng lòng trong việc ưu tiên nguồn lực cho nông nghiệp. Tại Ngân hàng Khu vực 13 (gồm tỉnh Đồng Tháp và tỉnh Tây Ninh), dù chỉ số sản xuất công nghiệp có phần chững lại trong tháng 1/2026 (Đồng Tháp giảm 1,1%, Tây Ninh giảm 4,25%) nhưng lĩnh vực nông nghiệp vẫn duy trì đà tăng trưởng ổn định. Đặc biệt, giá tiêu thụ các mặt hàng nông sản thế mạnh như sầu riêng, thanh long, mít tại Tây Ninh tăng cao đã tạo động lực cho các tổ chức tín dụng (TCTD) chủ động cân đối nguồn vốn, đảm bảo thanh khoản để phục vụ nhu cầu sản xuất của người dân ngay sau kỳ nghỉ Tết.

Còn tại Ngân hàng Khu vực 14 (gồm TP. Cần Thơ và tỉnh Vĩnh Long), diện tích gieo trồng lúa Đông Xuân 2025-2026 tại Vĩnh Long đạt 99.908 ha, tăng 0,75% so với cùng kỳ. Dòng vốn tại đây tập trung vào việc hỗ trợ người dân chăm sóc vườn cây ăn trái để đáp ứng nhu cầu thị trường tăng cao. Điều đáng chú ý là mặt bằng lãi suất huy động và cho vay tại khu vực này được giữ ổn định, tạo điều kiện cho các hộ nông dân và doanh nghiệp tiếp cận vốn ngắn hạn với lãi suất ưu đãi theo quy định của NHNN.

Riêng tại Ngân hàng Khu vực 15 (gồm tỉnh An Giang và tỉnh Cà Mau), tâm điểm của dòng vốn chính là Đề án “1 triệu ha lúa chất lượng cao và phát thải thấp”. An Giang, với mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 10,71% trong năm 2026, đã chỉ đạo các TCTD tập trung cho vay theo chương trình liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm lúa gạo theo Quyết định 1490/QĐ-TTg. Đây không còn là những khoản vay nhỏ lẻ, mà là dòng vốn có định hướng, gắn chặt với chuỗi giá trị và tăng trưởng xanh.

Nâng tầm hạt gạo và trái cây đặc sản

Việc dòng vốn tập trung vào lúa gạo và rau quả không chỉ là sự “ưu ái” nhất thời, mà là một tính toán chiến lược dựa trên năng lực sản xuất thực tế. Việt Nam hiện duy trì sản lượng khoảng 43 triệu tấn lúa mỗi năm, đảm bảo an ninh lương thực và vị thế xuất khẩu hàng đầu. Tuy nhiên, bài toán đặt ra cho năm 2026 là làm sao để giảm phát thải, tăng giá trị.

Hiệu quả của tín dụng đã bắt đầu hiện hữu qua việc ứng dụng công nghệ. Các giải pháp như tưới ngập - khô xen kẽ (AWD) giúp giảm 30% lượng phát thải khí methane trong khi năng suất vẫn ổn định. Khi dòng vốn tín dụng hỗ trợ nông dân đầu tư vào kỹ thuật này, họ không chỉ tiết kiệm chi phí giống, phân bón mà còn mở ra cơ hội tiếp cận thị trường carbon - một dư địa tăng trưởng mới đầy tiềm năng. Điều này giúp gạo Việt đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của quốc tế, nâng cao sức cạnh tranh trực diện trên bàn ăn thế giới.

Đối với rau quả, việc duy trì dòng vốn thông suốt đã giúp các vùng chuyên canh tại tỉnh Tây Ninh hay tỉnh Vĩnh Long giữ vững nhịp sản xuất. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tại các tỉnh này tăng trưởng từ 10-13% cho thấy sức tiêu thụ và khả năng luân chuyển nông sản rất tốt, nhờ sự trợ lực kịp thời của các dịch vụ thanh toán và tín dụng ngân hàng.

Để tín dụng thực sự là “đòn bẩy”

Dù kết quả đạt được rất khả quan nhưng để dòng vốn thực sự trở thành “động lực đột phá” cho thế mạnh vùng ĐBSCL, cần một hệ thống giải pháp đồng bộ và thực chất hơn gồm:

Một là, ngành Ngân hàng cần sớm ban hành các hướng dẫn chi tiết về “danh mục phân loại xanh” để các TCTD có cơ sở pháp lý cho vay ưu đãi đối với các dự án lúa gạo phát thải thấp và rau quả ứng dụng công nghệ cao.

Hai là, đẩy mạnh mô hình cho vay theo chuỗi liên kết, thay vì cho vay từng hộ đơn lẻ, cần tập trung vốn vào các doanh nghiệp đầu tàu trong chuỗi liên kết lúa gạo và rau quả. Việc sử dụng phương án sản xuất sạch làm tài sản tín chấp thay cho “sổ đỏ” sẽ là bước ngoặt giúp nông dân tiếp cận vốn dễ dàng hơn.

Ba là, hoàn thiện hạ tầng logistics xanh, cần có các gói tín dụng đặc thù đầu tư vào hệ thống kho lạnh, trung tâm chế biến sâu tại các vùng lõi nguyên liệu của Khu vực 13, 14 và 15 nhằm giảm hao hụt sau thu hoạch và nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản.

Bốn là, tăng cường chuyển đổi số và bảo mật. Tiếp tục triển khai Kế hoạch chuyển đổi số ngành Ngân hàng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 để giảm chi phí giao dịch, đồng thời cảnh báo kịp thời các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng để bảo vệ thành quả của người nông dân.

Với sự đồng hành của dòng vốn tín dụng nhạy bén và các chính sách sát sườn, hạt gạo và trái cây ĐBSCL chắc chắn sẽ không chỉ dừng lại ở danh hiệu “vựa nông sản” mà sẽ thực sự trở thành những sản phẩm văn hóa có giá trị cao, tự tin vươn xa trên bản đồ kinh tế toàn cầu.