Người lao động tại Cần Thơ tìm kiếm việc làm. Ảnh: Mỹ Ly
Doanh nghiệp khó ổn định nhân lực
Tại Cần Thơ, tình trạng thiếu hụt lao động phổ thông đang diễn ra âm thầm nhưng kéo dài. Bà Trần Thị Thanh Bình - Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty TNHH Hào Tân - thông tin, nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp vẫn duy trì, nhưng chủ yếu mang tính bổ sung.
“Công ty không có nhu cầu tuyển ồ ạt hàng chục hay hàng trăm lao động cùng lúc. Chủ yếu là có người nghỉ thì tuyển bù, nên hoạt động tuyển dụng diễn ra liên tục nhưng số lượng mỗi đợt không nhiều” - bà Bình nói.
Theo bà Bình, đặc thù ngành may mặc đòi hỏi cả lao động phổ thông và lao động có tay nghề. Tuy nhiên, nguồn lao động tay nghề hiện rất khan hiếm do phần lớn đã ổn định công việc. Vì vậy, doanh nghiệp buộc phải tuyển lao động phổ thông và tổ chức đào tạo lại.
“Thời gian đào tạo trung bình khoảng 3 tháng, nhưng không phải ai cũng gắn bó lâu dài. Có người thử việc xong nghỉ, có người làm một thời gian rồi chuyển đi, khiến việc tuyển dụng luôn trong trạng thái “vào - ra” liên tục” - bà Bình chia sẻ.
Đáng chú ý, không chỉ lao động tay nghề, ngay cả lao động phổ thông cũng không còn dồi dào như trước. Theo ghi nhận từ doanh nghiệp, khoảng 2-3 năm trở lại đây, đặc biệt từ sau dịch COVID-19, số lượng người tìm việc giảm rõ rệt.
“Trước đây tuyển dễ hơn, còn hiện nay lâu lâu mới có vài người đến xin việc” - bà Bình cho hay. Phần lớn lao động của doanh nghiệp là người địa phương, trong khi việc thu hút lao động từ các tỉnh khác gần như không đáng kể.
Về phương thức tuyển dụng, doanh nghiệp hiện chủ yếu treo bảng thông báo tại công ty và thông qua giới thiệu nội bộ giữa công nhân với nhau. Cách làm này đáp ứng nhu cầu tuyển dụng ở mức hiện tại, do doanh nghiệp không có nhu cầu mở rộng đột biến.
Trong khi đó, tại Bắc Ninh, bà Vũ Thị Cương - Phó phòng tuyển dụng Công ty TNHH Seojin Vina - cho biết, doanh nghiệp đặt kế hoạch tuyển khoảng 2.000 lao động phổ thông phục vụ cho 4 nhà máy. Mức lương cơ bản trên 7 triệu đồng/tháng, chưa kể thưởng và tăng ca. Với những lao động có kỹ năng, biết ngoại ngữ hoặc vận hành thiết bị hiện đại, thu nhập có thể vượt 20 triệu đồng/tháng. Tuy vậy, việc tuyển đủ nhân sự vẫn là thách thức lớn.
“Cạnh tranh nhân sự hiện rất gay gắt. Ngoài đăng tuyển trên Internet, công ty phải tham gia các phiên giao dịch, ngày hội việc làm để tìm kiếm ứng viên” - bà Cương thông tin.
Người lao động chưa sẵn sàng về kỹ năng
Liên quan đến tốc độ tiếp cận nguồn nhân lực, Phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam Nguyễn Hải Minh - cho biết, trong trường hợp doanh nghiệp cần mở rộng sản xuất trong thời gian ngắn thì việc tìm kiếm và tuyển dụng lao động vẫn còn mất nhiều thời gian và chi phí.
Tiếp đó, ông chỉ ra khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tế. Người lao động có thể sẵn sàng về số lượng nhưng chưa thực sự sẵn sàng về kỹ năng. Vì vậy, doanh nghiệp phải đầu tư lại và mất rất nhiều thời gian cho việc đào tạo lại này.
Từ bối cảnh trên, theo ông, việc triển khai Sàn giao dịch việc làm quốc gia là một bước đi được hiệp hội này đánh giá rất cao. Khi được phát triển đúng hướng, nền tảng này có thể đóng vai trò đột phá như một hạ tầng quan trọng của thị trường lao động, đây là một thành tựu lớn trong tiến trình số hóa của Chính phủ Việt Nam.
Theo ông, hạ tầng này sẽ giúp kết nối cung cầu lao động một cách hiệu quả, giảm thời gian và chi phí tuyển dụng doanh nghiệp. Cùng với đó, sàn sẽ góp phần tăng tính minh bạch của thị trường lao động và giúp doanh nghiệp có thể tiếp cận người lao động và ngược lại với thông tin kịp thời.
“Chúng tôi cũng hiểu rằng nền tảng này có liên thông với Trung tâm dữ liệu quốc gia. Như vậy, sự minh bạch còn được đặt lên cao hơn nữa. Quan trọng hơn, nếu được tích hợp và khai thác tốt thì nền tảng này có thể trở thành công cụ dữ liệu và hỗ trợ cơ quan quản lý trong việc dự báo nhu cầu lao động” - ông Minh cho hay.
