UAE là thành viên có ảnh hưởng lớn thứ hai trong OPEC sau Saudi Arabia. Theo ông Jorge León - Giám đốc phân tích địa chính trị tại tổ chức Rystad Energy, UAE là một trong số ít thành viên, cùng với Saudi Arabia, sở hữu công suất dự phòng đủ lớn để tác động đến giá dầu và ứng phó với các cú sốc nguồn cung.
Công suất dự phòng là phần sản lượng dầu chưa khai thác nhưng có thể nhanh chóng đưa vào hoạt động khi xảy ra khủng hoảng lớn. Saudi Arabia và UAE hiện kiểm soát phần lớn tổng công suất dự phòng toàn cầu, ở mức hơn 4 triệu thùng/ngày, khiến những nước này đặc biệt có ảnh hưởng trong các giai đoạn thị trường biến động mạnh.
Trong báo cáo ngày 28.4, ông León nhận định, việc UAE rời đi đồng nghĩa OPEC mất đi một trong những trụ cột quan trọng giúp tổ chức này điều tiết thị trường. OPEC vì thế sẽ “yếu đi về mặt cấu trúc”.
Thông báo của UAE về việc rời OPEC công bố ngày 28.4 cũng được xem là đòn giáng vào Saudi Arabia vì làm suy giảm khả năng điều hành OPEC của Riyadh, theo ông David Goldwyn - người từng giữ vai trò đặc phái viên và điều phối viên về các vấn đề năng lượng quốc tế của Bộ Ngoại giao Mỹ giai đoạn 2009-2011.
Ông Goldwyn chỉ ra, Riyadh vẫn còn khả năng đáng kể để điều tiết thị trường nhờ công suất dự phòng riêng, nhưng thế lực của nước này sẽ yếu hơn khi UAE không còn là thành viên.
Quyết định rời OPEC của UAE bắt đầu từ ngày 1.5 được đưa ra sau nhiều tuần hứng chịu các đợt tập kích tên lửa và máy bay không người lái từ Iran - cũng là thành viên OPEC. Các cuộc tấn công của Tehran nhằm vào hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz đã hạn chế xuất khẩu dầu của UAE, đe dọa nền tảng kinh tế nước này.
Tuy nhiên, UAE không nói việc rút lui liên quan đến xung đột Iran. Bộ trưởng Năng lượng UAE Suhail Al Mazrouei thông tin ngày 28.4 rằng, thời điểm rời OPEC được lựa chọn nhằm giảm thiểu xáo trộn cho các nước sản xuất dầu khác trong nhóm.
Thực tế, theo ông Goldwyn, việc UAE rời OPEC khó tác động đến thị trường trong vòng 1 năm tới khi eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa. Giá dầu tương lai cũng gần như không phản ứng sau thông báo ngày 28.4.
Dù vậy, về sau, diễn biến này có thể mang tính tiêu cực đối với giá dầu, ông John Kilduff - nhà sáng lập công ty tư vấn Again Capital - nhận định. Ông cho rằng, quyết định của UAE làm suy yếu sự đoàn kết cần thiết giữa các nhà sản xuất để ngăn giá dầu giảm quá sâu khi thị trường dư cung.
Bộ trưởng Al Mazrouei cho hay, UAE muốn có thêm quyền tự chủ trong quyết định sản lượng mà không bị ràng buộc bởi OPEC, đồng thời hướng tới mục tiêu nâng công suất lên 5 triệu thùng/ngày vào năm 2027.
Ông Andy Lipow - Chủ tịch công ty tư vấn Lipow Oil Associates - cho rằng, trong nhiều năm, UAE không hài lòng với các đợt cắt giảm sản lượng do Saudi Arabia dẫn dắt nhằm hỗ trợ giá dầu. Trong khi đó, Iraq và thành viên OPEC+ là Nga thường xuyên vượt hạn ngạch.
“Khi xung đột giữa Mỹ và Iran kết thúc và eo biển Hormuz mở lại, tôi cho rằng UAE sẽ khai thác tối đa lượng dầu có thể, sử dụng toàn bộ công suất dự phòng mà họ đang giữ lại” - ông Lipow nói.
