 |
| Tái cơ cấu danh mục trở nên rõ nét hơn khi dòng tiền phân hóa trên thị trường chứng khoán. |
Dòng tiền bắt đầu tái định vị cho chu kỳ mới
Sau giai đoạn hồi phục gần như thẳng đứng từ vùng đáy thiết lập trong tháng 3, thị trường chứng khoán Việt Nam bắt đầu xuất hiện trạng thái “chậm nhịp” khi VN-Index liên tục thử thách vùng đỉnh cũ nhưng dòng tiền không còn hưng phấn như trước. Những phiên tăng điểm gần đây chủ yếu được giữ nhịp bởi nhóm vốn hóa lớn, trong khi phần còn lại của thị trường phân hóa rõ hơn - dấu hiệu cho thấy dòng tiền đang bước vào giai đoạn tái cơ cấu cho chu kỳ mới.
Theo báo cáo chiến lược tháng 5, VNDIRECT cho rằng cấu trúc dòng tiền đang nghiêng mạnh về nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là bất động sản, ngân hàng, bán lẻ và tài nguyên cơ bản. Đây là những nhóm ngành gắn với kỳ vọng nâng hạng thị trường, phục hồi tiêu dùng và cải thiện tăng trưởng kinh tế.
Thực tế giao dịch gần đây cho thấy trạng thái “xanh vỏ đỏ lòng” xuất hiện nhiều hơn khi VN-Index duy trì đà tăng nhờ lực kéo từ nhóm ngân hàng, bất động sản và bán lẻ, trong khi độ rộng thị trường không thực sự tích cực. Nhóm cổ phiếu đầu cơ vốn hóa nhỏ sau giai đoạn tăng nóng bắt đầu suy yếu về thanh khoản, phản ánh xu hướng dòng tiền đang rút khỏi các giao dịch mang tính ngắn hạn để quay lại nhóm tài sản có khả năng hấp thụ vốn lớn hơn.
Tiền vẫn ở lại thị trường nhưng không còn chấp nhận cuộc chơi “đánh lan” như trước. Thay vào đó, thị trường bắt đầu định giá trước khả năng dịch chuyển dòng vốn trung hạn, đặc biệt ở nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, thanh khoản cao và có khả năng lọt rổ chỉ số của các quỹ ETF ngoại.
Sau khi FTSE Russell xác nhận nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp từ tháng 9/2026, nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn ghi nhận diễn biến tích cực hơn so với phần còn lại của thị trường. VNDIRECT đánh giá đây là nhóm được kỳ vọng hưởng lợi trực tiếp từ dòng vốn ETF và dòng tiền ngoại trong giai đoạn hậu nâng hạng.
Không chỉ dòng tiền trong nước, hoạt động của khối ngoại cũng cho thấy tín hiệu ổn định hơn. Dù nhà đầu tư nước ngoài vẫn duy trì trạng thái bán ròng, quy mô bán ròng đã giảm đáng kể so với giai đoạn đầu năm. Các chuyên gia VNDIRECT cho rằng, thị trường hiện không còn được dẫn dắt chủ yếu bởi yếu tố đầu cơ ngắn hạn mà đang dần chuyển sang trạng thái tái định giá dựa trên kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận và khả năng thu hút dòng vốn trung - dài hạn.
Tăng trưởng lợi nhuận trở thành “trụ đỡ” mới của thị trường
Nếu giai đoạn trước thị trường chủ yếu phục hồi nhờ kỳ vọng chính sách và tâm lý, thì bước sang tháng 5, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp đang trở thành nền tảng quan trọng hơn đối với xu hướng của VN-Index.
Điều này phản ánh sự thay đổi đáng kể trong logic vận động của thị trường. Sau giai đoạn tăng dựa nhiều vào kỳ vọng định giá rẻ và chính sách tiền tệ nới lỏng, dòng tiền hiện bắt đầu quan tâm nhiều hơn tới chất lượng tăng trưởng và khả năng tạo lợi nhuận thực tế của doanh nghiệp. Nói cách khác, thị trường đang quay lại với những yếu tố cốt lõi thay vì chỉ vận động theo tâm lý như giai đoạn trước.
Lợi nhuận ròng của các doanh nghiệp niêm yết trên HoSE được dự báo tăng khoảng 14% trong năm 2026. Dù mức dự báo này đã được điều chỉnh giảm so với mức 18% đưa ra đầu năm, triển vọng tăng trưởng hiện không còn phụ thuộc vào một vài nhóm ngành riêng lẻ mà đang mở rộng hơn nhờ nhiều động lực cùng lúc.
Trong đó, đầu tư công tiếp tục được thúc đẩy, tiêu dùng nội địa phục hồi và dòng vốn FDI duy trì tích cực được xem là những yếu tố tạo nền cho tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết.
Vốn FDI đăng ký trong 4 tháng đầu năm đạt hơn 18,2 tỷ USD, tăng khoảng 32% so với cùng kỳ. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 9,2%, trong khi IMF nâng dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2026 lên mức 7,1%.
Đáng chú ý, kết quả kinh doanh quý I/2026 cho thấy bức tranh tích cực hơn kỳ vọng. Theo thống kê từ 383 doanh nghiệp niêm yết trên HoSE đã công bố báo cáo tài chính, lợi nhuận ròng toàn thị trường tăng khoảng 50% so với cùng kỳ năm trước.
Nhiều nhóm ngành ghi nhận mức tăng trưởng nổi bật. Nhóm dầu khí tăng mạnh nhờ sự cải thiện của giá dầu và đóng góp lớn từ CTCP Lọc hóa dầu Bình Sơn. Ở nhóm bất động sản, việc nhiều dự án lớn quay lại giai đoạn bàn giao giúp lợi nhuận doanh nghiệp cải thiện rõ hơn, trong đó Vinhomes tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt. Trong khi đó, nhóm tài nguyên cơ bản hưởng lợi từ nhu cầu xây dựng hạ tầng và sự phục hồi của giá thép, tạo động lực tăng trưởng cho Tập đoàn Hòa Phát.
Sự cải thiện của lợi nhuận doanh nghiệp đang giúp thị trường duy trì mức định giá hấp dẫn hơn so với nhiều thị trường trong khu vực. Hiện P/E trượt 12 tháng của VN-Index ở mức khoảng 13,8 lần, thấp hơn mức trung bình 10 năm là 15,4 lần.
Chu kỳ mới sẽ không còn dành cho mọi cổ phiếu
Dù triển vọng trung hạn của thị trường đang được đánh giá tích cực hơn, điều đó không đồng nghĩa thị trường sẽ bước vào một chu kỳ tăng nóng theo kiểu “mua gì cũng tăng” như các giai đoạn trước.
Thị trường thời gian tới được dự báo nhiều khả năng sẽ bước vào giai đoạn phân hóa mạnh hơn khi các yếu tố hỗ trợ về tiền tệ không còn quá dồi dào và dòng tiền quan tâm nhiều hơn tới chất lượng tài sản cũng như triển vọng tăng trưởng thực tế của doanh nghiệp.
Một trong những biến số lớn nhất hiện nay vẫn là chính sách tiền tệ toàn cầu. Fed được dự báo tiếp tục duy trì trạng thái thận trọng khi lạm phát tại Mỹ chưa giảm đủ mạnh. Điều này khiến mặt bằng lãi suất USD tiếp tục neo cao, qua đó tạo áp lực lên tỷ giá USD/VND và dòng vốn tại các thị trường mới nổi.
Ở trong nước, dù mặt bằng lãi suất huy động đã hạ nhiệt, áp lực tỷ giá và yêu cầu ổn định vĩ mô khiến dư địa nới lỏng tiền tệ không còn nhiều. Điều này đồng nghĩa thị trường chứng khoán sẽ khó xuất hiện trạng thái bùng nổ thanh khoản diện rộng như giai đoạn tiền rẻ trước đây.
Ngoài ra, thị trường bất động sản và trái phiếu doanh nghiệp vẫn đang trong quá trình tái cấu trúc. Dù nguồn cung bất động sản đã có tín hiệu cải thiện, thanh khoản thực tế của thị trường vẫn chưa phục hồi rõ nét do mặt bằng giá cao và tâm lý người mua còn thận trọng.
Điều thị trường đang thiếu hiện nay không phải tiền, mà là sự đồng thuận của dòng tiền. Sau giai đoạn tăng mạnh dựa nhiều vào hiệu ứng tâm lý và kỳ vọng nâng hạng, dòng vốn đang trở nên “khó tính” hơn, buộc nhà đầu tư quay lại với các tiêu chí cốt lõi như tăng trưởng lợi nhuận, chất lượng tài sản và khả năng hút vốn trung hạn.
Trong bối cảnh đó, chiến lược “tái cơ cấu danh mục” mà các chuyên gia đưa ra không chỉ là dịch chuyển tỷ trọng cổ phiếu, mà còn phản ánh sự thay đổi trong cách tiếp cận thị trường của nhà đầu tư.
Theo đó, nhóm ngân hàng, bán lẻ, đầu tư công, tiêu dùng, bất động sản dẫn dắt và tài nguyên cơ bản tiếp tục được xem là những nhóm ngành có khả năng thu hút dòng tiền tốt hơn trong thời gian tới.
Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất không còn quá thuận lợi như giai đoạn tiền rẻ trước đây, thị trường chứng khoán nhiều khả năng sẽ bước sang một chu kỳ chọn lọc hơn, nơi dòng tiền ưu tiên các doanh nghiệp có khả năng tăng trưởng thực chất và đủ sức hút vốn ngoại trong trung hạn.
