Lễ Công bố Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam 2026 và triển khai Chuyên trang An ninh năng lượng. Ảnh: Bộ Công Thương
Việt Nam vững vàng vượt qua cú sốc năng lượng toàn cầu
Ngày 10.11 tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia năm 2026 với chủ đề “Năng lượng tự chủ - Mạch máu của tăng trưởng hai con số”; đồng thời công bố Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam 2026 và triển khai Chuyên trang An ninh năng lượng.
Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên giai đoạn 2026 - 2030. Năng lượng vì vậy phải đi trước một bước; tự chủ năng lượng là nền tảng của tự chủ kinh tế.
Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn nhấn mạnh, trong năm 2026 đầy khó khăn, Việt Nam vẫn bảo đảm cung ứng điện, xăng dầu và kiểm soát giá năng lượng. Công suất điện cực đại đạt kỷ lục 57.537 MW, hệ thống vượt qua ba đợt nắng nóng cực đoan mà không phải cắt điện luân phiên; sản lượng điện cả năm ước đạt 356,2 tỉ kWh, tăng trên 10%.
Hai nhà máy lọc dầu trong nước vận hành vượt công suất thiết kế, nguồn dầu thô được đa dạng hóa, không xảy ra thiếu hụt xăng dầu hay phải sử dụng dự trữ quốc gia. Nhà nước dành hơn 64.000 tỉ đồng hỗ trợ bình ổn giá, đưa giá xăng bán lẻ trong nước ngày 26.10.2026 xuống mức khoảng 63% bình quân thế giới.
Doanh nghiệp năng lượng kiến nghị loạt giải pháp đảm bảo an ninh năng lượng
Bên cạnh đó, Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn cũng chỉ rõ những thách thức cần được tháo gỡ. Tỉ lệ nhập khẩu ròng năng lượng đã lên 43,9% tổng cung năng lượng sơ cấp năm 2025. Dự trữ xăng dầu mới đạt khoảng 60 ngày nhập ròng so với mục tiêu 90 ngày; dầu thô chưa có dự trữ quốc gia. Phụ tải miền Bắc tăng cao. Nhiều dự án nguồn, lưới vẫn vướng cơ chế, mặt bằng và vốn.
Với những khó khăn của ngành năng lượng, ông Nguyễn Tài Anh - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) kiến nghị Chính phủ, các bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện đồng bộ pháp luật, cơ chế, chính sách về điện lực có tính đến đặc thù của dự án năng lượng.
“Đề xuất tháo gỡ điểm nghẽn về tín dụng và huy động vốn dài hạn cho các dự án năng lượng: Cho phép các khoản vay thực hiện dự án điện trọng điểm quốc gia không tính vào giới hạn cấp tín dụng theo Luật Các tổ chức tín dụng; mở rộng tiếp cận tín dụng xanh, trái phiếu và vốn quốc tế cho các dự án điện. Có cơ chế về giá truyền tải điện ở mức hợp lý, thu hút các thành phần kinh tế đầu tư lưới truyền tải theo Luật Điện lực năm 2024 để giảm áp lực đầu tư cho EVN, EVNNPT”, ông Nguyễn Tài Anh phát biểu.
Về dầu khí, ông Phạm Gia Minh - Phó Trưởng Ban Thăm dò - Khai thác Dầu khí, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) cho biết, với việc nắm giữ trữ lượng dầu mỏ 4,4 tỉ thùng, Việt Nam được Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) xếp là nước có trữ lượng dầu thô đáng kể trong khu vực châu Á.
Hiện tại, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đang triển khai hoạt động khai thác tại 36 mỏ dầu khí với 21 hợp đồng trong vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý. Năm 2025, tổng doanh thu của Petrovietnam đạt khoảng 1,105 triệu tỉ đồng (tương đương khoảng 9 - 10% GDP cả nước), đóng góp hàng trăm nghìn tỉ đồng vào ngân sách nhà nước, khẳng định vai trò trụ cột của ngành trong nền kinh tế.
“Tăng cường tự chủ năng lượng quốc gia từ nguồn trong nước thông qua ngành dầu khí và chuỗi liên kết khí - điện đóng vai trò chiến lược trong bối cảnh biến động địa chính trị toàn cầu và quá trình chuyển dịch năng lượng. Gia tăng trữ lượng, sản lượng khai thác dầu khí trong nước và chủ động nguồn khí cho điện, công nghiệp chính là giải pháp giúp nâng cao năng lực tự chủ năng lượng của nền kinh tế”, ông Phạm Gia Minh nhận định.
Đối với điện than, ông Trần Hải Bình - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) cho biết, bảo đảm than cho điện trong giai đoạn chuyển dịch năng lượng không tách rời mục tiêu giảm phát thải, mà là yêu cầu để duy trì cung ứng điện an toàn, ổn định trong quá trình chuyển tiếp.
Đại diện TKV đề nghị Bộ Công Thương nghiên cứu, hướng dẫn xây dựng chỉ tiêu theo dõi tỉ lệ than nhập khẩu phục vụ sản xuất điện được bảo đảm bằng hợp đồng mua dài hạn. Đề nghị Chính phủ và Bộ Công Thương tiếp tục thúc đẩy hợp tác năng lượng với các quốc gia xuất khẩu than, đặc biệt là các thị trường cung cấp than chủ yếu cho Việt Nam như Indonesia, nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp thiết lập quan hệ hợp tác chiến lược và ký kết các hợp đồng mua than dài hạn.
