Phong Nha - Kẻ Bàng mở cơ hội hợp tác bảo tồn và phát triển sinh kế. Ảnh: Công Sáng
26 năm phát triển mạng lưới sinh quyển
Ngày 4.11, Ủy ban Quốc gia Chương trình Con người và Sinh quyển Việt Nam (MAB Việt Nam) phối hợp với UBND tỉnh Quảng Trị tổ chức hội nghị tổng kết Mạng lưới các Khu Dự trữ sinh quyển thế giới của Việt Nam năm 2026.
Phát biểu khai mạc, ông Kiều Văn Hoan - Chủ tịch MAB Việt Nam cho biết, năm 2026 đánh dấu bước phát triển của mạng lưới khi Phong Nha - Kẻ Bàng trở thành Khu Dự trữ sinh quyển thế giới thứ 12 của Việt Nam.
Sau 26 năm hình thành và phát triển, mạng lưới đã mở rộng trên nhiều vùng sinh thái, cảnh quan và không gian văn hóa, góp phần kết nối hoạt động bảo tồn thiên nhiên với phát triển kinh tế - xã hội.
Theo ông Hoan, khu dự trữ sinh quyển không chỉ mang danh hiệu quốc tế mà còn thực hiện ba chức năng gồm bảo tồn đa dạng sinh học, giá trị văn hóa; phát triển kinh tế - xã hội bền vững; hỗ trợ nghiên cứu khoa học, giáo dục và nâng cao năng lực.
Hiệu quả của mỗi khu dự trữ sinh quyển cần được đánh giá thông qua công tác quản lý, sự tham gia của cộng đồng và những lợi ích thực tế mang lại cho người dân.
Thời gian tới, MAB Việt Nam định hướng tăng cường giáo dục môi trường, phát huy vai trò thanh niên, thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và triển khai Kế hoạch hành động Hàng Châu giai đoạn 2026 - 2035 phù hợp với điều kiện Việt Nam.
Tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Thanh Hà - Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Xã hội và Tự nhiên thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ cho rằng, dù có điều kiện tự nhiên, văn hóa và kinh tế khác nhau, các khu dự trữ sinh quyển đều hướng tới mục tiêu xây dựng mối quan hệ hài hòa giữa con người và thiên nhiên.
Việc Phong Nha - Kẻ Bàng gia nhập mạng lưới tạo thêm cơ hội hợp tác nghiên cứu, bảo tồn và phát triển bền vững.
Bà Hà đề xuất đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; xây dựng cơ sở dữ liệu, hệ thống quan trắc, giám sát đa dạng sinh học, tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và trường đại học để đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.
Bảo tồn thiên nhiên gắn sinh kế
Phát biểu tại hội nghị, ông Hoàng Nam - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh, các khu dự trữ sinh quyển không chỉ là không gian bảo tồn mà còn kết nối tri thức khoa học với kinh nghiệm bản địa, phục vụ mục tiêu phát triển bền vững.
Phong Nha - Kẻ Bàng có hệ thống hang động, hệ sinh thái đa dạng, nhiều loài động, thực vật quý hiếm cùng những giá trị văn hóa, lịch sử gắn với đời sống cộng đồng.
Việc được UNESCO công nhận là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới thứ 12 của Việt Nam tiếp tục khẳng định giá trị thiên nhiên của khu vực này.
Theo ông Hoàng Nam, danh hiệu quốc tế đồng thời đặt ra trách nhiệm gìn giữ tài nguyên cho các thế hệ sau.
Quảng Trị xác định bảo tồn phải song hành với phát triển bền vững. Hoạt động du lịch cần tôn trọng giới hạn, sức chịu tải của tự nhiên. Người dân địa phương phải được tham gia và hưởng lợi từ quá trình bảo tồn, phát triển.
Phong Nha - Kẻ Bàng được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới năm 2003, tiếp tục ghi danh năm 2015. Năm 2025, di sản được mở rộng, kết nối với Vườn quốc gia Hin Nậm Nô của Lào, hình thành di sản liên biên giới Việt Nam - Lào.
Ngày 5.6.2026, UNESCO công nhận Phong Nha - Kẻ Bàng là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới.
Khu dự trữ sinh quyển có diện tích 515.830ha, gồm vùng lõi 123.326ha, vùng đệm 220.055ha và vùng chuyển tiếp 172.449ha.
