Siết chặt kiểm soát quyền lực, hoàn thiện thể chế phòng, chống tham nhũng, lãng phí

Hoàn thiện thể chế, kiểm soát chặt các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro

Theo Kế hoạch, các ban đảng Trung ương, đảng ủy trực thuộc Trung ương, tỉnh ủy, thành ủy sẽ chủ động xây dựng chương trình, đề án, kế hoạch cụ thể; xác định rõ nhiệm vụ, phân công trách nhiệm và lộ trình triển khai phù hợp với điều kiện thực tế của từng cơ quan, đơn vị, địa phương.

Kế hoạch xác định 8 nhóm nhiệm vụ trọng tâm đối với các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam từ Trung ương đến cơ sở. Trong đó, một trọng tâm được đặt ra là nâng cao vai trò, trách nhiệm, tính tiên phong, gương mẫu, thực hành văn hóa liêm chính của cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu và cán bộ, đảng viên trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Kế hoạch yêu cầu xử lý nghiêm người đứng đầu thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, thiếu kiểm tra, giám sát để xảy ra tham nhũng, lãng phí, tiêu cực hoặc bao che, cản trở việc phát hiện, xử lý vi phạm; đồng thời có cơ chế khuyến khích, bảo vệ tổ chức, cá nhân chủ động phát hiện, xử lý kịp thời tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong nội bộ.

Trên cơ sở đó, việc hoàn thiện thể chế, pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi, nghiêm minh được xác định là nhiệm vụ then chốt nhằm kiểm soát hiệu quả tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương, quan điểm, nhiệm vụ về xây dựng Đảng, phát triển kinh tế - xã hội và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo các nghị quyết, quy định, kết luận của Đảng.

Cùng với yêu cầu hoàn thiện cơ chế khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, Kế hoạch đặt ra nhiệm vụ kiểm soát quyền lực chặt chẽ, siết chặt kỷ luật, kỷ cương; tăng cường quản lý, giám sát cán bộ gắn với kiểm soát thực chất tài sản, thu nhập của cán bộ, đảng viên.

Đáng chú ý, Kế hoạch nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số nhằm bảo đảm công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình; chủ động nhận diện, dự báo, cảnh báo và xử lý vi phạm từ sớm, từ xa, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn. Các lĩnh vực mới, trọng yếu, then chốt tiềm ẩn nguy cơ cao phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực sẽ được tăng cường kiểm soát.

Kế hoạch cũng nêu rõ yêu cầu xử lý nghiêm minh, kịp thời, không có vùng cấm, không có ngoại lệ; ưu tiên thu hồi tối đa tài sản, khuyến khích chủ động khắc phục hậu quả. Đồng thời, thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ, đột phá trong công tác phòng, chống lãng phí về thời gian, cơ hội phát triển, nguồn lực và tài sản trong toàn hệ thống chính trị và xã hội.

Rà soát, sửa đổi nhiều luật về đất đai, tài chính công, tài sản công

Trong hoàn thiện pháp luật, Đảng ủy Quốc hội được giao chỉ đạo xây dựng, ban hành các nghị quyết đặc thù để thể chế hóa kịp thời các chủ trương, quan điểm mới về xử lý vi phạm pháp luật liên quan đất đai, kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Song song với đó là nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật nhằm khắc phục sơ hở, bất cập, khơi thông nguồn lực và hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Hàng loạt đạo luật quan trọng liên quan trực tiếp đến quản lý kinh tế, tài chính, tài sản công và các lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, lãng phí sẽ được rà soát, sửa đổi trong giai đoạn tới như: Luật Đất đai, Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Phòng, chống tham nhũng, Luật Kiểm toán nhà nước, Luật Đấu giá tài sản, Luật Quản lý nợ công, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản… Đồng thời, nghiên cứu xây dựng Dự án Luật Đăng ký tài sản theo yêu cầu của Nghị quyết số 04-NQ/TW.

Ở khối hành pháp, nhiều nhiệm vụ trọng tâm được đặt ra liên quan xử lý dự án tồn đọng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu và đẩy mạnh chuyển đổi số phục vụ phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Trong đó, Đảng ủy Chính phủ được giao chỉ đạo tiếp tục rà soát, xử lý các công trình, dự án chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài, nguy cơ thất thoát, lãng phí; hoàn thành xử lý, khai thác, sử dụng các cơ sở nhà đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy trong quý II/2026.

Đáng chú ý, Kế hoạch yêu cầu xây dựng Đề án về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong lĩnh vực hải quan, thuế, quản lý thị trường và thực hiện các dịch vụ hành chính công; hoàn thiện Bộ chỉ số đánh giá công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực áp dụng thống nhất trong cả nước.

Cùng với đó là nhiệm vụ xây dựng, hoàn thiện cơ chế nhận diện sớm, xử lý tổng thể, đồng bộ những điểm nghẽn có nguyên nhân từ thể chế, không để bị lợi dụng tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Kế hoạch đồng thời nhấn mạnh yêu cầu xây dựng, hoàn thiện Cơ sở dữ liệu quốc gia về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và các cơ sở dữ liệu về kiểm soát tài sản, thu nhập; đất đai, quy hoạch; tài chính công, tài sản công; thuế, hải quan; trách nhiệm giải trình… bảo đảm đồng bộ, kết nối liên thông.

Đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số; xây dựng nền hành chính hiện đại, liêm chính, công khai, minh bạch, phục vụ Nhân dân và doanh nghiệp cũng là yêu cầu xuyên suốt được đặt ra. Theo đó, việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến sẽ tiếp tục được thúc đẩy, công khai quy trình, thời hạn, chi phí; giảm tối đa việc người dân, doanh nghiệp phải tiếp xúc trực tiếp với cán bộ giải quyết thủ tục hành chính; đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt và kiểm soát các giao dịch lớn qua hệ thống ngân hàng.

Bên cạnh đó, Kế hoạch yêu cầu tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong công tác cán bộ, xây dựng pháp luật, quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công và hoạt động của chính quyền 3 cấp.

Kế hoạch số 03-KH/TW được ban hành và thực hiện được kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo chuyển biến mạnh mẽ hơn trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đồng thời, góp phần hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia và khơi thông nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.