Theo báo cáo ngành TMĐT Việt Nam của SHS Research mới công bố gần đây, quy mô nền kinh tế số Việt Nam dự kiến đạt khoảng 39 tỷ USD năm 2025, trong đó thương mại điện tử đóng góp khoảng 25 tỷ USD, trở thành lĩnh vực chủ lực của nền kinh tế số.
Việt Nam nằm trong nhóm tăng trưởng nhanh nhất thế giới
Báo cáo cho thấy Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm 10 quốc gia có tốc độ tăng trưởng TMĐT nhanh nhất toàn cầu, với mức tăng trung bình 20-25% mỗi năm và đứng thứ ba Đông Nam Á về quy mô thị trường, chỉ sau Indonesia và Thái Lan.
Năm 2025, quy mô TMĐT Việt Nam đạt khoảng 31 tỷ USD, gấp hơn 2 lần so với năm 2020, chiếm khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước.
Ở cấp độ khu vực, Đông Nam Á tiếp tục được đánh giá là một trong những thị trường TMĐT tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Quy mô giao dịch thương mại điện tử tăng từ khoảng 138 tỷ USD năm 2023 lên 156 tỷ USD năm 2024 và dự kiến đạt khoảng 181 tỷ USD vào năm 2025. Điều này cho thấy nhu cầu tiêu dùng trực tuyến tại Đông Nam Á vẫn duy trì ổn định, đồng thời thị trường đang bước sang giai đoạn tăng trưởng bền vững và chú trọng hiệu quả hơn.
Bức tranh cạnh tranh thị trường đang ngày càng tập trung vào các nền tảng lớn. Shopee tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu về thị phần và mức độ sử dụng của người tiêu dùng Việt Nam. Báo cáo Q&Me cho thấy Shopee đạt tỷ lệ sử dụng lên tới 94% trong năm 2025 và là nền tảng được dùng nhiều nhất ở hầu hết ngành hàng.
Trong khi đó, TikTok Shop nổi lên là động lực tăng trưởng mới nhờ xu hướng “shoppertainment” (mua sắm kết hợp giải trí). Báo cáo ghi nhận thị phần tổng quy mô giao dịch số (GMV) của TikTok Shop tăng tới 148% trong năm 2025.
Báo cáo cũng chỉ ra, các ngành hàng dẫn dắt doanh thu TMĐT hiện gồm: làm đẹp, thời trang nữ, nhà cửa và đời sống. Đáng chú ý, nhóm sản phẩm phổ thông dưới 200.000 đồng/sản phẩm đang đóng góp gần một nửa GMV toàn thị trường.
Mua sắm online trở thành thói quen hàng tuần
Không còn là xu hướng tạm thời sau COVID-19, mua sắm trực tuyến đang trở thành hành vi tiêu dùng thường nhật của người Việt.
Theo báo cáo, đến năm 2025, mua sắm trực tuyến không còn là hoạt động thỉnh thoảng mà đã trở thành thói quen thường nhật. Khoảng 50% người tiêu dùng Việt Nam hiện mua sắm online ít nhất một lần mỗi tuần, tăng đáng kể so với năm 2022, khi phần lớn chỉ mua sắm 2-3 lần mỗi tháng. Sự thay đổi rõ rệt nhất diễn ra ở nhóm tuổi 25-34, những người đang dẫn dắt nhịp sống thương mại số mới.
Thời trang tiếp tục là ngành hàng được mua online nhiều nhất khi gần 8/10 người tiêu dùng lựa chọn mua quần áo và phụ kiện qua mạng. Trong khi đó, thực phẩm và đồ uống vẫn ghi nhận tỷ lệ mua trực tiếp tại cửa hàng cao nhất, nhưng kênh online cũng đang dần trở thành lựa chọn quen thuộc. Xu hướng này cho thấy ngày càng nhiều người tiêu dùng tìm đến thương mại điện tử để phục vụ nhu cầu mua sắm thực phẩm tiện lợi, báo hiệu sự thay đổi trong thói quen chi tiêu hàng ngày.
Báo cáo Q&Me cũng cho thấy doanh thu TMĐT Việt Nam đã tăng 41%, từ 7,064 tỷ USD năm 2024 lên gần 9,926 tỷ USD năm 2025.
Song song với tăng trưởng TMĐT là sự bùng nổ của fintech và ví điện tử. Các hình thức thanh toán số như ví điện tử, chuyển khoản ngân hàng, QR code và “mua trước - trả sau” (BNPL) đang dần thay thế tiền mặt và COD.
Báo cáo cho biết Việt Nam hiện có khoảng 30 triệu tài khoản ví điện tử hoạt động, góp phần thúc đẩy thanh toán không tiền mặt và mở rộng hệ sinh thái VietQR.
Thị trường BNPL của Việt Nam được dự báo đạt khoảng 5,9 tỷ USD vào năm 2027. Việt Nam hiện đứng thứ 3 Đông Nam Á về khối lượng giao dịch BNPL, chỉ sau Indonesia và Thái Lan.
Các nền tảng lớn như Shopee, Tiki hay Lazada đang tích cực hợp tác với ngân hàng và công ty tài chính để triển khai dịch vụ trả góp linh hoạt, từ đó gia tăng giá trị đơn hàng và tần suất mua sắm.
Logistics và niềm tin người tiêu dùng vẫn là điểm nghẽn
Dù tăng trưởng mạnh, TMĐT Việt Nam vẫn đối mặt nhiều thách thức. Báo cáo chỉ ra rằng hạ tầng logistics chưa đồng đều, chi phí vận chuyển cao (nhất là đơn nhỏ lẻ, vùng nông thôn, miền núi), tình trạng gian lận thương mại, hàng giả, tranh chấp trực tuyến làm giảm niềm tin người tiêu dùng, và năng lực số của nhiều doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh còn hạn chế.
Các chuyên gia khuyến nghị Việt Nam cần đầu tư mạnh vào logistics, kho vận thông minh, đào tạo kỹ năng số, hỗ trợ xây dựng thương hiệu và chất lượng sản phẩm để đẩy mạnh TMĐT xuyên biên giới, đồng thời hoàn thiện khung pháp lý và siết chặt xử lý gian lận trên môi trường số. Bộ Công Thương xác định TMĐT và kinh tế số là trụ cột, động lực then chốt cho giai đoạn phát triển mới, gắn với chuyển đổi số quốc gia, chuyển đổi xanh và tăng trưởng bền vững.
Một dấu mốc đáng chú ý là ngày 10/12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Thương mại điện tử mới.
Theo Bộ Công Thương, luật mới sẽ tạo nền tảng minh bạch hơn cho thị trường, tăng cường bảo vệ người tiêu dùng, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh và hỗ trợ chuyển đổi số bền vững. Bộ cũng đặt mục tiêu triển khai Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT quốc gia giai đoạn 2026-2030 theo hướng xanh, bền vững và bao trùm.
