Trung Quốc - thị trường tiêu thụ cao su lớn nhất thế giới đang có dấu hiệu chững lại
Theo Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, ngày 14/5/2026, giá cao su tự nhiên đã chạm đỉnh cao nhất kể từ năm 2017 khi nhiều doanh nghiệp sản xuất giảm sử dụng cao su tổng hợp có nguồn gốc từ dầu mỏ. Căng thẳng giữa Hoa Kỳ và Iran leo thang đã đẩy giá dầu tăng mạnh, kéo theo chi phí sản xuất cao su tổng hợp gia tăng đáng kể. Trong bối cảnh đó, nhiều nhà sản xuất có xu hướng chuyển sang sử dụng cao su tự nhiên nhằm tối ưu chi phí nguyên liệu đầu vào.
Các chuyên gia nhận định xu hướng dịch chuyển từ cao su tổng hợp sang cao su tự nhiên có thể còn tiếp diễn trong thời gian tới, đặc biệt khi mặt bằng giá năng lượng toàn cầu vẫn duy trì ở mức cao. Ngay cả khi tình trạng gián đoạn vận tải dần được cải thiện và tồn kho quay trở lại trạng thái bình thường, nhu cầu đối với cao su tự nhiên được dự báo vẫn duy trì tích cực.
Không chỉ chịu tác động từ nhu cầu tiêu thụ, thị trường cao su còn được hỗ trợ bởi xu hướng gia tăng tích trữ nguyên liệu. Nhiều nhà sản xuất lốp xe và doanh nghiệp công nghiệp đã nâng mức dự trữ lên khoảng 3 tháng nhằm hạn chế rủi ro đứt gãy nguồn cung trong bối cảnh tình hình địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp.
Theo Công ty dữ liệu độc lập chuyên về cao su Helixtap Technologies, giá cao su tăng còn chịu tác động từ hoạt động đầu cơ trên các sàn giao dịch hàng hóa. Đồng thời, lo ngại nguồn cung bị thắt chặt do hiện tượng El Nino diễn biến tiêu cực hơn cũng đang tạo thêm áp lực lên thị trường.
Tuy nhiên, mặt bằng giá cao bắt đầu ảnh hưởng đến nhu cầu tiêu thụ tại một số thị trường lớn, đặc biệt là Trung Quốc – quốc gia tiêu thụ cao su lớn nhất thế giới.
Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Trung Quốc, trong tháng 4/2026, nước này nhập khẩu khoảng 621.000 tấn cao su tự nhiên và cao su tổng hợp, bao gồm cả mủ cao su latex, giảm 9,3% so với mức 685.000 tấn của cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 4 tháng đầu năm 2026, lượng nhập khẩu cao su tự nhiên và cao su tổng hợp của Trung Quốc đạt khoảng 2,8 triệu tấn, giảm 2% so với mức 2,87 triệu tấn của cùng kỳ năm trước.
Diễn biến này cho thấy nhu cầu tại thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới đang có dấu hiệu chững lại trong bối cảnh giá cao su duy trì ở vùng giá cao. Đây có thể trở thành yếu tố kìm hãm đà tăng của thị trường trong thời gian tới nếu nhu cầu tiêu thụ tiếp tục suy yếu.
Trong khi đó, xuất khẩu cao su của Việt Nam đang có dấu hiệu phục hồi về giá bán theo xu hướng tăng của thị trường thế giới. Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, xuất khẩu cao su trong tháng 4/2026 đạt 68.670 tấn, trị giá 137,18 triệu USD, giảm 37% về lượng và giảm 34,9% về trị giá so với tháng trước.
Tính chung 4 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cao su của Việt Nam đạt 455.181 tấn, trị giá 844,76 triệu USD, tăng nhẹ 0,5% về lượng nhưng giảm 3,3% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025 do giá xuất khẩu bình quân giảm.
Giá cao su xuất khẩu bình quân trong 4 tháng đầu năm đạt 1.856 USD/tấn, giảm 3,8% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, xu hướng phục hồi giá đã xuất hiện rõ hơn trong tháng 4/2026 khi giá xuất khẩu bình quân đạt 1.998 USD/tấn, tăng 3,4% so với tháng trước và tăng 2,9% so với cùng kỳ năm 2025.
Trung Quốc tiếp tục là thị trường tiêu thụ cao su lớn nhất của Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2026. Tuy nhiên, lượng cao su xuất khẩu sang thị trường này giảm 9,5% và trị giá giảm 12,4% so với cùng kỳ năm trước, đạt 292.662 tấn với kim ngạch 540,33 triệu USD.
Đáng chú ý, tỷ trọng xuất khẩu sang Trung Quốc trong tổng lượng cao su xuất khẩu của Việt Nam đã giảm xuống còn 64,3%, thấp hơn đáng kể so với mức 71,4% của cùng kỳ năm 2025. Diễn biến này phản ánh xu hướng đa dạng hóa thị trường xuất khẩu của các doanh nghiệp cao su Việt Nam trong bối cảnh nhu cầu từ Trung Quốc tăng chậm lại.
Xuất khẩu cao su sang Hoa Kỳ cũng giảm 3,6% về lượng và giảm 10% về trị giá trong 4 tháng đầu năm 2026, đạt 7.620 tấn, trị giá 14,45 triệu USD. Tuy nhiên, mức giảm tại hai thị trường lớn đã được bù đắp bởi đà tăng trưởng mạnh tại nhiều thị trường khác.
Đáng chú ý, Indonesia đã vươn lên trở thành thị trường xuất khẩu cao su lớn thứ hai của Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2026 với khối lượng đạt 29.505 tấn, trị giá 53,57 triệu USD, tăng 2,4 lần về lượng và tăng 2,1 lần về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái.
Việt Nam củng cố vị thế nguồn cung cao su lớn thứ 3 của Ấn Độ
Việt Nam tiếp tục là nguồn cung cao su lớn thứ 3 cho Ấn Độ trong quý I/2026, đồng thời ghi nhận mức tăng trưởng mạnh cả về lượng xuất khẩu lẫn thị phần tại thị trường này. Kết quả trên cho thấy nhu cầu nhập khẩu cao su của Ấn Độ vẫn duy trì tích cực, trong bối cảnh nhu cầu nhập khẩu cao su của quốc gia Nam Á này vẫn ở mức cao để phục vụ ngành sản xuất lốp xe và công nghiệp chế biến. Đồng thời phản ánh năng lực cạnh tranh ngày càng rõ nét của cao su Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Theo số liệu thống kê, trong quý I/2026, lượng cao su của Việt Nam xuất khẩu sang Ấn Độ đạt 16.274 tấn, trị giá 32,65 triệu USD, tăng 21,1% về lượng và tăng 15,4% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025. Mức tăng trưởng này giúp Việt Nam tiếp tục củng cố vị thế trong nhóm các nhà cung cấp cao su lớn nhất cho Ấn Độ. Thị trường này tiếp tục là điểm sáng đáng chú ý của ngành cao su Việt Nam.
Đáng chú ý, thị phần cao su của Việt Nam trong tổng lượng cao su nhập khẩu của Ấn Độ đã tăng từ 14,6% trong quý I/2025 lên 18,2% trong quý I/2026. Diễn biến này cho thấy năng lực cạnh tranh của cao su Việt Nam tại thị trường Ấn Độ tiếp tục được cải thiện, đồng thời phản ánh nhu cầu nhập khẩu ổn định từ các doanh nghiệp sản xuất và chế biến của nước này đối với nguồn cung từ Việt Nam.
Không chỉ gia tăng thị phần, cao su Việt Nam còn duy trì mức giá xuất khẩu tương đối cao so với nhiều đối thủ cạnh tranh. Trong quý I/2026, giá nhập khẩu cao su bình quân từ Việt Nam vào Ấn Độ đạt 2.006 USD/tấn, giảm 4,8% so với cùng kỳ năm trước nhưng vẫn cao hơn đáng kể so với mức 1.832 USD/tấn của Bờ Biển Ngà và 1.889 USD/tấn của Indonesia.
Theo giới phân tích, việc duy trì được mức giá cao hơn nhưng vẫn mở rộng thị phần cho thấy cao su Việt Nam đang có lợi thế nhất định về chất lượng, độ ổn định nguồn cung cũng như khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật của khách hàng nhập khẩu.
Trong bối cảnh giá cao su thế giới duy trì xu hướng tăng, xuất khẩu cao su của Việt Nam được kỳ vọng tiếp tục hưởng lợi trong thời gian tới. Tuy nhiên, ngành vẫn đối mặt với rủi ro lớn do phụ thuộc đáng kể vào thị trường Trung Quốc, nơi hiện chiếm khoảng 60 - 70% tổng kim ngạch xuất khẩu cao su thiên nhiên của Việt Nam.
Mức độ tập trung cao vào một thị trường khiến ngành cao su dễ bị ảnh hưởng bởi các biến động về chính sách nhập khẩu, nhu cầu tiêu thụ và tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc. Do đó, việc đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường xuất khẩu sang Indonesia, Ấn Độ, Hàn Quốc, Malaysia và nhiều thị trường tiềm năng khác đang được xem là hướng đi quan trọng nhằm giảm rủi ro và tạo động lực tăng trưởng bền vững cho ngành cao su Việt Nam trong thời gian tới.
