Hội nghị "Khơi thông nguồn lực tài chính - Góc nhìn từ cơ quan xét xử". Ảnh: Trần Trọng Triết
Ngày 14/7, Tòa án Nhân dân tỉnh An Giang phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 15 tổ chức Hội nghị "Khơi thông nguồn lực tài chính - Góc nhìn từ cơ quan xét xử". Hội nghị được tổ chức nhằm hóa giải các rào cản tranh chấp, đẩy nhanh tiến độ xử lý nợ xấu và giải phóng dòng vốn đang bị đóng băng trong các khối tài sản thế chấp... qua đó góp phần hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng kinh tế hai con số.
Nghịch lý dòng vốn và “cục máu đông” trong lòng nền kinh tế
Bức tranh kinh tế vĩ mô của An Giang 2026 đang đứng trước những cơ hội bứt phá chưa từng có, đặc biệt là các dự án trọng điểm quốc gia như Đề án 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao và chuỗi logistics thủy sản vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số, bài toán nhu cầu vốn là vô cùng áp lực. Hệ thống các ngân hàng thương mại trên địa bàn luôn sẵn sàng hạn mức tín dụng lớn, song dòng chảy này đang gặp phải một lực cản vô hình nhưng vô cùng kiên cố tốc độ xử lý tài sản đảm bảo và giải quyết các vụ án kinh tế, tranh chấp hợp đồng tín dụng.
Các số liệu được đưa ra tại hội nghị cho thấy, lượng vốn “nằm im” do vướng mắc thủ tục pháp lý, tranh chấp dân sự liên quan đến tài sản thế chấp tại tỉnh lên đến hàng ngàn tỷ đồng. Khi các vụ việc kéo dài qua nhiều cấp xét xử, các tổ chức tín dụng buộc phải trích lập dự phòng rủi ro lớn, biên an toàn vốn bị thu hẹp, dẫn đến hệ quả tất yếu là mặt bằng lãi suất cho vay khó giảm sâu và quy mô giải ngân cho các lĩnh vực ưu tiên bị hạn chế. Rõ ràng, “điểm nghẽn” lớn nhất của nguồn lực tài chính lúc này không nằm ở tính thanh khoản của hệ thống ngân hàng, mà nằm ở tốc độ luân chuyển của cán cân công lý.
Tại hội nghị Chánh án TAND tỉnh An Giang Thái Rết cho biết, trong bối cảnh hiện nay, hiệu suất của hệ thống tư pháp chính là thước đo niềm tin của nhà đầu tư và là đòn bẩy tối ưu hóa vốn. Một vụ tranh chấp tín dụng kéo dài 3 năm đồng nghĩa với việc hàng trăm tỷ đồng tài sản biến thành “vốn chết”. Tòa án tỉnh An Giang chủ động nhập cuộc, gia nhập mặt trận kinh tế là một bước đi cực kỳ nhạy bén và đúng đắn.
Hóa giải điểm nghẽn Tòa án nhân dân tỉnh An Giang chuyển mình vì mục tiêu kinh tế
Nhận diện rõ thách thức đó, Tòa án nhân dân tỉnh An Giang đã triển khai một lộ trình cải cách tư pháp đồng bộ nhằm hỗ trợ trực tiếp cho mục tiêu tăng trưởng của địa phương. Trọng tâm của chiến lược này là việc rút ngắn thời gian giải quyết các vụ án liên quan đến kinh doanh thương mại, đặc biệt là tranh chấp hợp đồng tín dụng ngân hàng.
Bằng việc áp dụng triệt để quy trình tố tụng điện tử, tăng cường đối thoại, hòa giải thành công ngay từ giai đoạn thụ lý, ngành tòa án tỉnh đã giảm đáng kể thời gian tồn đọng án. Ban lãnh đạo Tòa án tỉnh nhấn mạnh, mục tiêu trong năm 2026 là đưa thời gian giải quyết các vụ án kinh tế thương mại xuống dưới mức trung bình toàn quốc, bảo đảm tính minh bạch và quyền lợi hợp pháp tối đa cho các bên liên quan.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa Tòa án, Cơ quan Thi hành án dân sự và Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 15 được kỳ vọng sẽ thiết lập cơ chế “phản ứng nhanh”, xử lý dứt điểm các hồ sơ nợ xấu phức tạp kéo dài nhiều năm.
Đáng chú ý, mục tiêu năm 2026 đặt ra những bước chuyển dịch mạnh mẽ so với giai đoạn trước nhằm hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp và hệ thống ngân hàng. Trong đó, thời gian giải quyết tranh chấp thương mại được rút ngắn xuống dưới 6 tháng (trước đây là 12–18 tháng) để giảm thiểu chi phí cơ hội. Đặc biệt, tỷ lệ hòa giải thành đối với nhóm án tín dụng được kỳ vọng đạt trên 55% (giai đoạn trước chỉ đạt 35%), giúp giải phóng nhanh tài sản bảo đảm và tái tạo dòng vốn lưu thông. Song song đó, tỷ lệ số hóa hồ sơ và thụ lý trực tuyến cũng được thúc đẩy mạnh mẽ lên trên 90% (so với mức 40% trước đây), góp phần nâng cao tính minh bạch, hạn chế tiêu cực và giảm chi phí đi lại.
Quang cảnh hội nghị
Kiến tạo môi trường đầu tư minh bạch, bảo vệ dòng vốn xanh
Không dừng lại ở việc xử lý nợ, vai trò của Tòa án tỉnh An Giang trong việc khơi thông nguồn lực tài chính còn thể hiện ở khía cạnh phòng ngừa rủi ro và kiến tạo. Một môi trường kinh doanh an toàn pháp lý, nơi mà các hợp đồng kinh tế được bảo vệ nghiêm ngặt và các tranh chấp được phân xử công bằng, chính là “thỏi nam châm” thu hút các định chế tài chính quốc tế và các dòng vốn xanh.
An Giang đang hướng tới mục tiêu thu hút nguồn vốn tín dụng xanh để phát triển nông nghiệp công nghệ cao và năng lượng tái tạo. Để các dòng vốn này tự tin chảy vào địa phương, hệ thống tòa án phải là tấm khiên vững chắc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, quyền tiếp cận đất đai hợp pháp và các cam kết hợp tác công tư (PPP). Việc nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ Thẩm phán về luật kinh tế quốc tế và các phương thức tài trợ tài chính mới là ưu tiên cấp bách mà Tòa án tỉnh đang thực thi bài bản.
Để tinh thần của hội nghị chuyển hóa thành kết quả thực tế, đưa tốc độ tăng trưởng của An Giang chạm mốc hai con số, các chuyên gia tài chính ngân hàng phân tích đề xuất 3 nhóm giải pháp cốt lõi cần triển khai quyết liệt, gồm:
Một là, thiết lập “Đường dây nóng liên ngành” giữa Tòa án - Ngân hàng - Thi hành án để theo dõi, cập nhật theo thời gian thực tiến độ xử lý của từng danh mục tài sản đảm bảo có giá trị lớn, tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm làm nghẽn dòng chảy của vốn.
Hai là, ban hành cẩm nang hướng dẫn áp dụng thống nhất các quy định pháp luật về xử lý nợ xấu, giúp các Thẩm phán tự tin áp dụng thủ tục rút gọn đối với các vụ án tranh chấp tín dụng có chứng cứ rõ ràng, loại bỏ tâm lý e dè, ngại sai.
Ba là, đẩy mạnh truyền thông pháp lý doanh nghiệp, hỗ trợ các hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) nâng cao năng lực soạn thảo hợp đồng, hiểu rõ các quy định về tài sản thế chấp, từ đó chủ động phòng ngừa tranh chấp ngay từ gốc.
Hội nghị lần này của Tòa án nhân dân tỉnh An Giang không chỉ là một sự kiện chuyên môn thuần túy, mà mang tầm vóc của một cam kết đồng hành chiến lược. Khi cơ quan cầm cân nảy mực chủ động gánh vác trách nhiệm khơi thông nguồn lực cùng nền kinh tế, mục tiêu tăng trưởng hai con số của An Giang hoàn toàn nằm trong tầm tay.
