Bộ Công an có đề xuất liên quan đến hình phạt án treo. Đồ họa: Quang Việt (có sử dụng công cụ AI)
Bộ Công an vừa trình Chính phủ dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và lấy ý kiến đến hết ngày 16.7.2026.
Trong đó, ban soạn thảo có đề xuất liên quan đến hình phạt án treo.
Theo Bộ luật Hình sự hiện hành, có quy định, khi xử phạt tù không quá 3 năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, nếu xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù, thì Tòa án cho hưởng án treo và ấn định thời gian thử thách từ 1 năm đến 5 năm.
Tại dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), ngoài quy định trên, cơ quan soạn thảo có đưa ra đề xuất mới, bổ sung theo hướng nâng số năm để áp dụng hình phạt án treo.
Theo đó, khi xử phạt tù không quá 5 năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, nếu xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù, nếu không thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này thì Tòa án quyết định cho hưởng án treo, mức tiền phải nộp để thay thế hình phạt tù và ấn định thời gian thử thách từ 1 năm đến 2 năm.
Người được hưởng án treo thực hiện các nghĩa vụ trong thời gian thử thách theo quy định của Luật Thi hành án hình sự.
Tòa án có thể quyết định áp dụng đối với người được hưởng án treo hình phạt bổ sung nếu trong điều luật áp dụng có quy định hình phạt này.
Người được hưởng án treo đã chấp hành được 1/2 thời gian thử thách và có nhiều tiến bộ thì theo đề nghị của cơ quan, tổ chức có trách nhiệm giám sát, giáo dục, Tòa án có thể quyết định rút ngắn thời gian thử thách.
Trong thời gian thử thách, nếu người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ theo quy định của Luật Thi hành án hình sự 2 lần trở lên, thì Tòa án có thể quyết định buộc người đó phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.
Trường hợp thực hiện hành vi phạm tội mới thì Tòa án buộc người đó phải chấp hành hình phạt của bản án trước và tổng hợp với hình phạt của bản án mới theo quy định tại Điều 56 của Bộ luật này.
Án treo là biện pháp miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện, được Tòa án áp dụng đối với người phạm tội bị phạt tù không quá 3 năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, xét thấy không cần bắt họ phải chấp hành hình phạt tù. (Theo Điều 1 Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP).
Đề xuất mới của cơ quan soạn thảo tại dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) để nâng cao tính nhân đạo, linh hoạt trong xử lý tội phạm, và đảm bảo phòng ngừa tội phạm hiệu quả, đồng thời tạo cơ hội cải tạo tại cộng đồng cho người phạm tội ít nghiêm trọng, giảm tải cho các cơ sở giam giữ, và khắc phục kẽ hở pháp lý.
