Đây là chuỗi công trình hạ tầng và an sinh xã hội có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Thủ đô, đánh dấu bước chuyển quan trọng từ giai đoạn chuẩn bị cơ chế, chính sách sang giai đoạn tổ chức thực hiện, hiện thực hóa các định hướng phát triển lớn của Trung ương đối với Hà Nội.

Thời gian qua, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TW về phát triển Thủ đô Hà Nội; Quốc hội thông qua Luật Thủ đô năm 2026, Nghị quyết số 188/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP. HCM, Nghị quyết số 258/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thủ đô Hà Nội.

Ngày 13/5/2026, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 2512/QĐ-UBND phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội, trong đó phát triển hệ thống giao thông công cộng hiện đại, lấy đường sắt đô thị làm hạ tầng khung chiến lược, cùng với phát triển hạ tầng nhà ở được xác định là những trụ cột quan trọng tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Khởi công 5 dự án đường sắt với tổng mức đầu tư hơn 1,3 triệu tỷ đồng

Việc khởi công đồng thời 5 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 303,5 km, tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1.315.256 tỷ đồng là dấu mốc đặc biệt quan trọng, là chương trình đầu tư hạ tầng giao thông có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Thủ đô, cũng là một trong những chương trình đầu tư hạ tầng đô thị lớn nhất của cả nước, đánh dấu bước chuyển từ đầu tư từng tuyến riêng lẻ sang từng bước hình thành mạng lưới đường sắt đô thị đồng bộ, hiện đại.

Các tuyến đường sắt này gồm:

- Tuyến số 1: Thường Tín- Tam Hưng- Thượng Phúc - Dân Hòa - Khu công nghiệp đường sắt - Ngọc Hồi - ga Hà Nội - Yên Viên - Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm - sân bay Nội Bài

- Tuyến số 2: Sân bay Nội Bài - Trần Hưng Đạo - Thượng Đình - Thường Tín - Tam Hưng- Thượng Phúc- Dân Hòa

- Tuyến số 8: Hòa Lạc - Sơn Đồng - Mai Dịch - Vành đai 3 - Lĩnh Nam - Dương Xá;

- Tuyến số 10: Đông Anh - Võ Chí Công - Vành đai 3 - Vành đai 2,5 - Times City - Đông Anh;

- Tuyến số 14: Cầu Thăng Long - Hồng Hà - Gia Lâm

5 tuyến đường sắt mới khởi công nằm trong quy hoạch phát triển mạng lưới 18 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 979 km của Hà Nội; Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội là đơn vị được giao nhiệm vụ chủ đầu tư, trong khi vai trò tổng thầu EPC được giao cho liên danh nhà thầu gồm Công ty Cổ phần Vinhomes và Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Đường sắt cao tốc VinSpeed (thuộc Tập đoàn Vingroup), trên cơ sở vượt trội về năng lực nội tại cùng mạng lưới đối tác là các công ty hàng đầu thế giới.

Mục tiêu cả 5 tuyến dự kiến hoàn thành vào năm 2030 và kết nối đồng bộ với các tuyến số 3 và số 5 đang triển khai, từng bước hình thành mạng lưới giao thông công cộng liên thông trên toàn địa bàn Thành phố.

Không chỉ giải quyết bài toán giao thông, hệ thống đường sắt đô thị còn là hạ tầng khung chiến lược để tái cấu trúc không gian phát triển của Hà Nội, thúc đẩy phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), mở rộng không gian phát triển theo các hành lang Bắc - Nam, Đông - Tây; kết nối sân bay Nội Bài, ga Hà Nội với các cực tăng trưởng mới như Hòa Lạc, Thư Lâm, Cổ Loa, Gia Lâm và các địa phương trong Vùng Thủ đô; qua đó nâng cao năng lực liên kết vùng, tăng sức cạnh tranh và tạo động lực tăng trưởng mới cho Thủ đô trong nhiều thập niên tới.

Khởi công 3 dự án nhà ở cho thuê

Thực hiện Thông báo số 64-TB/VPTW ngày 22/5/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng về kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thông báo số 262/TB-VPCP ngày 26/5/2026 của Văn phòng Chính phủ về kết luận của Thủ tướng Chính phủ, HĐND Thành phố đã ban hành nghị quyết về cơ chế, chính sách đầu tư, phát triển và hỗ trợ nhà ở trên địa bàn Thành phố, tạo cơ sở để Hà Nội đi đầu trong phát triển nhà ở cho thuê.

Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, nhà ở cho thuê phải được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, nhất là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang có nhu cầu rất lớn về thuê nhà với giá hợp lý.

Thủ tướng yêu cầu Hà Nội ưu tiên làm điểm trước, phải đi tiên phong, khẩn trương rà soát toàn bộ quy hoạch, quỹ đất, quỹ nhà tài sản công đang sử dụng kém hiệu quả để có phương án sắp xếp, phát triển mô hình nhà ở cho thuê; báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả trong tháng 6 năm 2026. Thủ tướng nêu rõ, các cơ chế thí điểm của Hà Nội nếu thực hiện hiệu quả sẽ nhân rộng ra cả nước.

Dịp này, Thành phố tổ chức khởi công 3 dự án nhà ở cho thuê. Trong đó, UBND Thành phố đã quyết định sử dụng nguồn vốn đầu tư công từ nguồn thu nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội bằng tiền của các dự án nhà ở thương mại để triển khai 2 dự án nhà ở cho thuê, gồm dự án tại khu nhà ở Pháp Vân - Tứ Hiệp, phường Yên Sở, quy mô 1.176 căn hộ, tổng mức đầu tư khoảng 1.396 tỷ đồng; và dự án tại khu nhà ở giãn dân phố cổ Hà Nội tại phường Việt Hưng, quy mô 1.166 căn hộ, tổng mức đầu tư khoảng 3.563 tỷ đồng.

Trong đó, dự án tại khu nhà ở Pháp Vân - Tứ Hiệp gồm 3 tòa nhà A2, A3 và A4, hai tòa A2 và A3 đang được triển khai cải tạo, chuyển đổi công năng từ nhà ở sinh viên sang nhà ở cho thuê, dự kiến hoàn thành trong năm 2026, trong khi tòa A4 được đầu tư xây dựng mới và dự kiến sẽ được đưa vào sử dụng trong năm 2027. Còn dự án nhà ở cho thuê tại phường Việt Hưng do Công ty Cổ phần Vinhomes là nhà thầu thi công, hoàn thành trong giai đoạn từ năm 2026 đến năm 2028.

Cùng với đó, Công ty cổ phần Him Lam đã chủ động đề xuất dự án khu nhà ở hỗn hợp Him Lam Long Biên dành hơn 11 ha đất để phát triển khoảng 6.000 căn hộ với tổng mức đầu tư khoảng 29.000 tỷ đồng, trong đó khoảng 4.000 căn hộ được bố trí cho thuê dài hạn; dự kiến đến quý IV/2028, cấu phần nhà ở cho thuê của dự án sẽ hoàn thành và đưa vào khai thác.

Đặc biệt, việc áp dụng các cơ chế đặc thù theo Luật Thủ đô năm 2026, Nghị quyết số 188/2025/QH15 và Nghị quyết số 258/2025/QH15 đã giúp Thành phố đơn giản hóa nhiều thủ tục đầu tư, tách công tác giải phóng mặt bằng thành dự án độc lập, rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị đầu tư và bảo đảm tiến độ khởi công các dự án (ít nhất 50%).

Thành phố Hà Nội xác định việc đầu tư các dự án hạ tầng giao thông và nhà ở lần này không chỉ nhằm giải quyết những nhu cầu trước mắt mà còn tạo nền tảng phát triển lâu dài, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP ở mức hai con số trong giai đoạn 2026-2030, tiếp tục khẳng định vai trò là cực tăng trưởng, trung tâm động lực phát triển của cả nước.

UBND thành phố Hà Nội cam kết tập trung cao nhất mọi nguồn lực, triển khai các dự án đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, an toàn, hiệu quả đầu tư; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh; phát huy hiệu quả các cơ chế đặc thù được Trung ương trao quyền, phấn đấu xây dựng những công trình tiêu biểu về tiến độ, chất lượng và hiệu quả, góp phần xây dựng Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc".