Bối cảnh kinh tế vĩ mô cho thấy, thời gian qua thị trường tiền tệ, ngoại hối bị tác động tiêu cực bởi các yếu tố bất ổn địa chính trị, chính sách thuế quan của Mỹ, chính sách tiền tệ (CSTT) khó lường của các ngân hàng trung ương (NHTW) lớn; đặt ra thách thức lớn, yêu cầu cao cho công tác điều hành CSTT trong việc cân đối hài hòa các nhiệm vụ, mục tiêu đan xen: vừa tập trung ưu tiên kiểm soát lạm phát, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, vừa giảm thiểu tác động tiêu cực từ các cú sốc đến ổn định kinh tế vĩ mô.
Ảnh minh họa
Chia sẻ tại hội thảo "Huy động hiệu quả nguồn vốn, phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số" được tổ chức mới đây, ông Nguyễn Lê Nam, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) cho biết, với vai trò là cơ quan quản lý trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng, thời gian qua NHNN đã điều hành CSTT chủ động, linh hoạt, phù hợp với diễn biến thị trường trong nước và quốc tế và đảm bảo đạt được các mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát đồng thời hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
Theo đó, NHNN đã điều tiết tiền tệ hợp lý để kiểm soát lạm phát, cung ứng vốn để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, ổn định thị trường ngoại tệ. Trong bối cảnh áp lực thanh khoản gia tăng do tăng trưởng tín dụng đạt mức cao nhất trong 15 năm qua, NHNN đã triển khai đồng bộ, linh hoạt các công cụ chính sách tiền tệ, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa để bảo đảm thanh khoản hệ thống TCTD và ổn định thị trường. Cụ thể, NHNN thực hiện chào mua giấy tờ có giá qua nghiệp vụ thị trường mở (OMO) với kỳ hạn đa dạng nhằm cung cấp thanh khoản ngắn hạn cho các TCTD; đồng thời, triển khai hoán đổi ngoại tệ để bổ sung nguồn vốn VND ngắn hạn cho thị trường.
NHNN cũng duy trì lãi suất điều hành ở mức thấp để ổn định mặt bằng lãi suất trên thị trường, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Đồng thời, chỉ đạo TCTD tiết giảm chi phí, đẩy mạnh chuyển đổi số để phấn đấu hạ lãi suất cho vay, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp cận tín dụng ngân hàng. NHNN cũng chỉ đạo TCTD công bố thông tin lãi suất cho vay công khai, minh bạch trên website nhằm hỗ trợ khách hàng tiếp cận vốn vay. Đến nay, lãi suất cho vay của các TCTD đối với khách hàng tiếp tục có xu hướng giảm so với cuối năm 2025.
Trên thị trường ngoại hối, NHNN đã điều hành tỷ giá trung tâm linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường, hấp thu các cú sốc, đồng thời phối hợp đồng bộ các công cụ CSTT, can thiệp ngoại tệ khi cần thiết để giải tỏa các áp lực. Nhờ đó, thị trường thông suốt, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế được đáp ứng đầy đủ, kịp thời.
Về tín dụng, NHNN đã điều hành tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, cung ứng vốn kịp thời, hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Trong năm qua, NHNN đã thực hiện đổi mới điều hành tăng trưởng tín dụng theo lộ trình hạn chế, tiến tới xóa bỏ phân bổ chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng theo Nghị quyết số 62/2022/QH15 của Quốc hội.
Đồng thời, chỉ đạo TCTD tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả hoạt động; hướng tín dụng vào sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, động lực tăng trưởng theo chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, đồng thời bảo đảm ổn định thanh khoản thị trường tiền tệ và an toàn hoạt động của hệ thống; kiểm soát chặt chẽ tín dụng tiềm ẩn rủi ro. Tích cực triển khai các chương trình tín dụng ngành, lĩnh vực, tín dụng chính sách để tạo điều kiện cho doanh nghiệp, người dân tiếp cận vốn vay. Kết quả, năm 2025, tín dụng toàn hệ thống tăng trưởng 19,11%, mức cao nhất trong vòng 15 năm qua. Trong các tháng đầu năm 2026, tín dụng tiếp tục xu hướng tăng trưởng tích cực.
Với sự chủ động, linh hoạt trong điều hành CSTT của NHNN đã góp phần hỗ trợ ổn định kinh tế vĩ mô, lạm phát được kiểm soát theo mục tiêu Quốc hội, Chính phủ đề ra, thấp hơn đáng kể bình quân toàn cầu. Tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong năm 2025 thuộc nhóm cao trên thế giới và khu vực, là cơ sở quan trọng để các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế tiếp tục duy trì xếp hạng tín nhiệm. Thị trường tiền tệ, ngoại tệ thông suốt, ổn định dù chịu nhiều áp lực bên trong và bên ngoài.
Nhìn về năm 2026. Với những cú sốc khi giá năng lượng tăng cao, thị trường tài chính và tài sản biến động mạnh do xung đột tại khu vực Trung Đông leo thang đã tạo áp lực lên lạm phát của các quốc gia trên thế giới. Trong bối cảnh đó, các NHTW lớn trên thế giới, trong đó có Ngân hàng Dự trữ liên bang Mỹ (FED), trở nên thận trọng hơn trong việc hạ lãi suất.
Những tác động trên được dự báo sẽ tiếp tục tiềm ẩn nhiều rủi ro tới tăng trưởng và lạm phát thế giới, qua đó tác động trực diện, tiêu cực tới kinh tế Việt Nam. Đặc biệt trong bối cảnh hiện nay, áp lực lạm phát đang rất lớn khi giá dầu thế giới tăng cao kéo theo tăng giá xăng dầu trong nước, việc kiên định mục tiêu kiểm soát lạm phát là hết sức cần thiết, góp phần neo giữ kỳ vọng lạm phát cũng như củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp, nhà đầu tư nước ngoài vào môi trường kinh doanh ổn định, tạo tiền đề cho việc sản xuất kinh doanh phục vụ tăng trưởng kinh tế.
Trong bối cảnh đó, ông Nguyễn Lê Nam cho biết, NHNN tập trung đảm bảo nâng cao hiệu quả thực thi CSTT để thực hiện mục tiêu ưu tiên cao nhất là ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát. "Kinh nghiệm thực tiễn từ cả thế giới và Việt Nam đã cho thấy tăng trưởng kinh tế cao chỉ thực sự có ý nghĩa và bền vững trong một môi trường kinh tế vĩ mô ổn định và lạm phát được kiểm soát tốt, tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng kinh tế bền vững", ông Nguyễn Lê Nam nhấn mạnh.
Để đạt được các mục tiêu trên, ông Nguyễn Lê Nam cho biết, NHNN tâp trung thực hiện các giải pháp về điều hành CSTT, tín dụng sau:
Thứ nhất, điều hành CSTT chủ động, linh hoạt, kịp thời, hiệu quả, phối hợp đồng bộ, hài hòa, chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế.
Thứ hai, điều hành tín dụng phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô và thị trường tiền tệ góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững. Chỉ đạo TCTD tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, động lực tăng trưởng kinh tế; kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ần rủi ro; tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng. Tiếp tục triển khai các chương trình, chính sách tín dụng theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai thực hiện.
Thứ ba, phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa, thị trường tiền tệ tín dụng và thị trường vốn trong việc đáp ứng vốn cho phát triển kinh tế.
Theo ông Nguyễn Lê Nam, trong bối cảnh dư địa điều hành CSTT nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế cao là tương đối hạn hẹp thì yêu cầu phối hợp các chính sách kinh tế vĩ mô, đặc biệt là chính sách tài khóa và CSTT là rất quan trọng để đảm bảo đạt được đồng bộ, hài hòa các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Trong đó, chính sách tài khóa mở rộng thực chất, có trọng tâm, trọng điểm, tăng cường giải ngân vốn đầu tư công, vừa có tác động trực tiếp lẫn tác động lan tỏa, dẫn dắt các động lực tăng trưởng kinh tế khác; CSTT chủ động, linh hoạt, phù hợp với diễn biến thị trường trong nước và quốc tế trong đó ưu tiên ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, sẵn sàng các công cụ, biện pháp để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế trong điều kiện phù hợp.
Bên cạnh đó, cũng cần tận dụng hiệu quả những cơ hội thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài thông qua việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng vào nhóm Thị trường cận biên hay sự thành lập của Trung tâm tài chính quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng để bổ sung nguồn lực phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế.
Thứ tư, tiếp tục hoàn thiện thể chế pháp luật ngân hàng, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, thuận lợi cho điều hành CSTT và hoạt động ngân hàng. Sửa đổi, bổ sung, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật hoạt động tín dụng đảm bảo thống nhất, đồng bộ, bám sát yêu cầu thực tiễn, điều kiện thị trường và phù hợp với thông lệ, chuẩn mực quốc tế, tạo điều kiện cho hoạt động cấp tín dụng của TCTD và tiếp cận vốn của doanh nghiệp, người dân.
