 |
| TP. Hồ Chí Minh miễn thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân với hoạt động khởi nghiệp sáng tạo. Ảnh minh họa |
Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân trong 5 năm
Chính sách của TP. Hồ Chí Minh được ban hành kỳ vọng tạo thêm động lực cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, thu hút nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp của Thành phố phát triển.
Theo quyết nghị, các nhóm được áp dụng gồm doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; tổ chức khoa học và công nghệ; trung tâm đổi mới sáng tạo; tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo. Ngoài ra, chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng đặc biệt và cá nhân khởi nghiệp sáng tạo cũng thuộc diện được hưởng chính sách nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện.
Đối với doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, khoản thu nhập được miễn thuế là thu nhập từ dự án tạo ra sản phẩm, dịch vụ, quy trình, mô hình kinh doanh mới hoặc có cải tiến đáng kể so với những sản phẩm, dịch vụ, quy trình, mô hình đã có.
Với tổ chức khoa học và công nghệ, trung tâm đổi mới sáng tạo và tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, thu nhập được miễn thuế là khoản thu từ việc cung cấp nguồn lực, dịch vụ cho hoạt động khởi nghiệp. Các hoạt động này có thể bao gồm sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, hạ tầng kỹ thuật, không gian làm việc, pháp lý, thông tin thị trường, tài chính, thương mại, truyền thông, kết nối đầu tư và các dịch vụ hỗ trợ cần thiết khác theo quy định.
Đối với chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng đặc biệt và cá nhân khởi nghiệp sáng tạo, thu nhập được miễn thuế là tiền lương, tiền công phát sinh khi làm việc tại các doanh nghiệp, tổ chức, trung tâm và đơn vị trung gian hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn Thành phố.
Để được hưởng ưu đãi, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo phải có trụ sở chính tại TP. Hồ Chí Minh và có giấy công nhận doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo còn hiệu lực theo quy định pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Trung tâm đổi mới sáng tạo cũng phải có trụ sở chính tại Thành phố và giấy công nhận còn hiệu lực. Tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo phải có trụ sở tại Thành phố; riêng trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo phải có giấy công nhận theo quy định. Các tổ chức khác phải có hồ sơ, tài liệu chứng minh hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo.
Tổ chức khoa học và công nghệ phải có trụ sở chính tại Thành phố, giấy chứng nhận đăng ký tổ chức khoa học và công nghệ còn hiệu lực và có hoạt động khởi nghiệp sáng tạo.
Đối với chuyên gia, ngoài giấy công nhận chuyên gia hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo còn hiệu lực, phải có hợp đồng thực hiện công việc, hợp đồng thuê chuyên gia, hợp đồng tư vấn hoặc tài liệu hợp pháp khác chứng minh việc làm và khoản thu nhập liên quan đến hoạt động khởi nghiệp sáng tạo.
Nhà khoa học, người có tài năng đặc biệt phải được công nhận theo quy định pháp luật hoặc được Thành phố tiếp nhận, tuyển chọn theo chính sách thu hút nhân lực. Đồng thời, phải có hợp đồng hoặc tài liệu hợp pháp chứng minh việc làm và thu nhập liên quan đến hoạt động khởi nghiệp sáng tạo.
Đối với cá nhân khởi nghiệp sáng tạo, điều kiện là thành viên sáng lập hoặc đồng sáng lập doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn Thành phố và có giấy công nhận cá nhân khởi nghiệp sáng tạo còn hiệu lực.
Theo nghị quyết, thuế TNDN được miễn trong thời hạn 5 năm kể từ thời điểm phát sinh thuế TNDN phải nộp đối với thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo. Thuế TNCN cũng được miễn trong 5 năm liên tục đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công phát sinh khi làm việc tại các đơn vị thuộc hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo đáp ứng điều kiện.
UBND TP. Hồ Chí Minh được giao tổ chức triển khai thống nhất chính sách trên địa bàn, bảo đảm công khai, minh bạch. Thuế TP. Hồ Chí Minh có trách nhiệm quản lý, hướng dẫn kê khai, kiểm tra việc áp dụng ưu đãi và phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ xác minh các thông tin liên quan đến đối tượng, tiêu chí, điều kiện hưởng chính sách.
Giảm khoảng 30 tỷ đồng thu ngân sách mỗi năm để thúc đẩy hệ sinh thái
Theo đánh giá của UBND TP. Hồ Chí Minh, việc thực hiện chính sách miễn thuế chắc chắn làm giảm một phần nguồn thu ngân sách. Tuy nhiên, Thành phố đánh giá tác động của chính sách cần được nhìn trong mối quan hệ với mục tiêu phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo và những giá trị kinh tế - xã hội có thể tạo ra trong dài hạn.
UBND Thành phố dẫn chứng Việt Nam hiện có 4 doanh nghiệp công nghệ được định giá từ 1 tỷ USD trở lên gồm VNG, VNPAY, MoMo và Sky Mavis. Riêng VNG đóng thuế TNDN và TNCN bình quân mỗi năm trên dưới 100 tỷ đồng. Tuy nhiên, để trở thành doanh nghiệp tỷ USD, các doanh nghiệp công nghệ thường cần 7-10 năm phát triển.
 |
| Thành phố dự kiến dành ngân sách khoảng 30 tỷ đồng mỗi năm để hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Ảnh minh họa |
Theo UBND Thành phố, trong giai đoạn đầu, khả năng sinh lời và số thuế đóng góp của các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo chưa lớn. Vì vậy, việc miễn thuế có thể làm giảm thu ngân sách trước mắt nhưng đổi lại có thể tạo ra những tác động lâu dài như việc làm, ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo và thu hút đầu tư.
Mục tiêu quan trọng của hệ sinh thái là hình thành ngày càng nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp, đồng thời thu hút nguồn vốn đầu tư mạo hiểm từ các quỹ trong và ngoài nước. Trong bối cảnh đó, chính sách ưu đãi thuế được Thành phố xem là một trong những công cụ để tăng sức hấp dẫn của môi trường khởi nghiệp sáng tạo.
Theo báo cáo đánh giá tác động, TP. Hồ Chí Minh hiện có khoảng 2.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, gần 300 chuyên gia tư vấn, cố vấn khởi nghiệp và khoảng 45 tổ chức hỗ trợ. Ngoài ra, một báo cáo về hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Thành phố thực hiện năm 2025 ghi nhận 1.588 doanh nghiệp khởi nghiệp và 68 tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo.
Sở Khoa học và Công nghệ đã công nhận một trung tâm khởi nghiệp sáng tạo cấp tỉnh và đang tiếp tục thực hiện công nhận thêm các trung tâm khác, với định hướng có 5 trung tâm trong năm. Thành phố cũng đang mở rộng mạng lưới hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo và xây dựng đội ngũ chuyên gia hỗ trợ.
Từ quy mô hiện nay, UBND Thành phố ước tính chính sách miễn thuế sẽ làm giảm thu ngân sách bình quân khoảng 30 tỷ đồng mỗi năm. Mức này được sử dụng làm cơ sở tham khảo để đánh giá tác động ngân sách của nghị quyết.
Trong những năm tiếp theo, khoản giảm thu có thể tăng khoảng 15-20% mỗi năm khi hệ sinh thái tiếp tục mở rộng, số lượng doanh nghiệp và tổ chức được công nhận tăng lên. Theo ước tính, mức giảm thu ngân sách có thể khoảng 34,5-36 tỷ đồng trong năm đầu tiên và khoảng 39,7-43,2 tỷ đồng trong năm tiếp theo.
Đổi lại, Thành phố kỳ vọng chính sách sẽ góp phần tạo thêm việc làm, thúc đẩy doanh nghiệp ứng dụng công nghệ, tăng hoạt động nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, đồng thời tạo điều kiện để các doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận tốt hơn với công nghệ và các nguồn lực hỗ trợ.
Chính sách cũng được đặt trong mục tiêu phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo đến năm 2030. Thành phố hướng tới phát triển tối thiểu 10.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, cùng mạng lưới các không gian, trung tâm và cụm đổi mới sáng tạo.
Với việc miễn thuế trong 5 năm, Thành phố kỳ vọng giảm bớt chi phí trong giai đoạn đầu của doanh nghiệp và tạo điều kiện để nguồn lực được giữ lại cho nghiên cứu, phát triển sản phẩm, mở rộng thị trường và thu hút nhân sự.
Như vậy, khoản giảm thu ngân sách trước mắt được Thành phố đặt trong mục tiêu tạo dư địa phát triển cho khu vực khởi nghiệp sáng tạo. Khi các doanh nghiệp trưởng thành, mở rộng quy mô, tạo thêm việc làm và phát sinh hoạt động kinh doanh lớn hơn, hệ sinh thái được kỳ vọng sẽ tạo thêm nguồn thu và đóng góp trở lại cho kinh tế Thành phố.
