Tăng trần cho vay trung dài hạn có tác động gì đến thị trường chứng khoán ?
Việc nâng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn lên 40% có thể mở rộng dư địa tín dụng cho ngân hàng, đồng thời tạo thêm động lực cho một số nhóm cổ phiếu thuận lợi dòng vốn.
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã chính thức ban hành Thông tư số 25/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 22/2019/TT-NHNN về nâng tỷ lệ tối đa sử dụng nguồn vốn ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40% trong hoạt động của ngân hàng, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Điều này đang thu hút sự quan tâm lớn của giới đầu tư.
Trong bối cảnh thị trường vốn, bao gồm thị trường cổ phiếu và trái phiếu chưa đủ cung cấp lượng vốn dài hạn cần thiết cho nền kinh tế, hệ thống ngân hàng vẫn phải đóng vai trò chủ lực
Nới giới hạn, hỗ trợ tăng trưởng
Thông tư được xây dựng trên nền tảng các kết luận và Nghị quyết của Trung ương, Chính phủ về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030, với mục tiêu xuyên suốt là thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số.
Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital nhìn nhận Việt Nam đang bước vào một chu kỳ phát triển mới với nhu cầu vốn rất lớn. Các tính toán cho thấy tổng nhu cầu vốn đầu tư trong giai đoạn 2026-2030 có thể lên tới khoảng 38,5 triệu tỷ đồng. Trong khi đó, nguồn vốn ngân sách chỉ đáp ứng khoảng 20%, phần còn lại phải đến từ khu vực tư nhân, FDI và đặc biệt là hệ thống tín dụng ngân hàng.
“Muốn tăng trưởng mạnh thì phải có vốn. Trong bối cảnh thị trường vốn, bao gồm thị trường cổ phiếu và trái phiếu chưa đủ cung cấp lượng vốn dài hạn cần thiết cho nền kinh tế, hệ thống ngân hàng vẫn phải đóng vai trò chủ lực. Thực tế, việc nâng trần từ 30% lên 40% sẽ tạo thêm dư địa cho các ngân hàng thương mại mở rộng cho vay trung và dài hạn. Đây là điều đặc biệt quan trọng khi nhu cầu vốn cho các dự án hạ tầng, công nghiệp, năng lượng và bất động sản đang gia tăng mạnh. Trong khi hoạt động ngân hàng là thực hiện chuyển đổi kỳ hạn, tức huy động vốn ngắn hạn và cho vay dài hạn. Nếu quản trị rủi ro tốt, việc mở rộng biên độ này sẽ giúp các ngân hàng gia tăng lợi nhuận thông qua chênh lệch lãi suất”, ông Tuấn phân tích.
Ngoài việc nâng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn, Thông tư còn điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn đối với tỷ lệ dư nợ tín dụng trên vốn huy động (LDR). Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tăng tính linh hoạt cho điều hành chính sách tiền tệ. Trong những giai đoạn thanh khoản hệ thống gặp áp lực hoặc vốn đầu tư công giải ngân chậm, phần tiền nhàn rỗi từ Kho bạc Nhà nước có thể trở thành nguồn đệm hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.
Thị trường chứng khoán đón nhận ra sao?
Từ góc độ đầu tư, CEO AFA Capital đánh giá đây là thông tin tích cực trước hết đối với nhóm cổ phiếu ngân hàng. Khi được mở rộng dư địa cho vay trung dài hạn, các ngân hàng có thêm cơ hội tăng trưởng tín dụng, cải thiện NIM (biên lãi ròng) và nâng cao hiệu quả kinh doanh.
Từ đầu năm đến nay, thanh khoản thị trường chứng khoán đã giảm đáng kể so với các năm trước, phản ánh sức ép thanh khoản chung trong nền kinh tế
Không chỉ tác động đến ngành Ngân hàng, thanh khoản trên thị trường tiền tệ và thị trường vốn luôn có mối liên hệ chặt chẽ. Nếu thanh khoản ngân hàng được cải thiện, áp lực lãi suất giảm bớt, dòng tiền trên thị trường chứng khoán cũng có cơ hội được hỗ trợ.
Vị chuyên gia dẫn chứng từ đầu năm đến nay, thanh khoản thị trường chứng khoán đã giảm đáng kể so với các năm trước, phản ánh sức ép thanh khoản chung trong nền kinh tế. Vì vậy, việc nới các giới hạn về vốn có thể góp phần cải thiện môi trường dòng tiền cho thị trường tài sản.
Việc chính sách được thông qua, ngoài nhóm ngân hàng, các lĩnh vực có nhu cầu vốn trung và dài hạn cũng được hưởng lợi như: Xây dựng hạ tầng; công nghiệp chế biến, chế tạo; năng lượng và điện lực; bất động sản.
Tuy nhiên, cũng cần lưu ý về khả năng một phần đáng kể dòng vốn mới sẽ tiếp tục chảy vào bất động sản do đặc thù ngành này phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn dài hạn. Đây là điều mà nhà đầu tư cần theo dõi sát. Nếu dòng vốn được phân bổ hiệu quả vào các lĩnh vực sản xuất, hạ tầng và năng lượng thì tác động sẽ rất tích cực cho nền kinh tế. Nhưng nếu dòng vốn tập trung quá mức vào bất động sản, rủi ro có thể gia tăng.
Dù đánh giá tích cực về định hướng chính sách, ông Nguyễn Minh Tuấn cho rằng, việc nâng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn đồng nghĩa với việc hệ thống ngân hàng đang chấp nhận mức độ rủi ro thanh khoản cao hơn. Khi khoảng cách kỳ hạn giữa nguồn vốn huy động và cho vay mở rộng, khả năng chịu đựng các cú sốc thanh khoản của hệ thống sẽ giảm đi. Song, bối cảnh hiện nay đã khác với giai đoạn 2011. Hệ thống ngân hàng đã có những bước tiến dài về quản trị rủi ro, quản lý thanh khoản và kiểm soát tín dụng theo các chuẩn mực quốc tế.
Như vậy, thông điệp quan trọng nhất từ chính sách này không chỉ nằm ở việc nâng một tỷ lệ kỹ thuật, mà là tín hiệu cho thấy chính sách tiền tệ vẫn đang theo hướng hỗ trợ tăng trưởng. Do đó, nhà đầu tư cần theo dõi mối quan hệ giữa thị trường tiền tệ, lãi suất và thị trường vốn để đưa ra quyết định đầu tư phù hợp.
