Quy mô doanh nghiệp mở rộng, tiếp tục là động lực tăng trưởng của nền kinh tế

Sức chống chịu của doanh nghiệp ngày càng tốt hơn

Kết quả sơ bộ Tổng điều tra kinh tế năm 2026 cho thấy khu vực doanh nghiệp tiếp tục duy trì đà phát triển tích cực, khẳng định vai trò là động lực quan trọng của nền kinh tế. Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động và hoạt động sản xuất, kinh doanh trong nước vẫn đối mặt với không ít khó khăn, doanh nghiệp Việt Nam vẫn duy trì khả năng thích ứng và phục hồi. Sự gia tăng đồng thời về số lượng doanh nghiệp, lao động, nguồn vốn và doanh thu phản ánh sức chống chịu ngày càng tốt hơn của khu vực doanh nghiệp, và cho thấy hiệu quả của các chính sách cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh trong thời gian qua.

Đến ngày 31/12/2025, cả nước có 859.048 doanh nghiệp đang hoạt động có kết quả sản xuất, kinh doanh, tăng 2,4% so với năm 2024 và tăng 25,5% so với năm 2020. Quy mô doanh nghiệp tiếp tục mở rộng không chỉ tạo thêm việc làm, huy động hiệu quả nguồn lực xã hội mà còn góp phần củng cố nền tảng tăng trưởng của nền kinh tế.

Trong cơ cấu doanh nghiệp, khu vực ngoài Nhà nước tiếp tục giữ vai trò chủ đạo với khoảng 827.500 doanh nghiệp, chiếm hơn 96% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động, tăng 2,1% so với năm trước và tăng 25,4% so với năm 2020. Điều này cho thấy khu vực kinh tế tư nhân ngày càng khẳng định vị thế là động lực quan trọng của tăng trưởng, đóng góp tích cực vào mở rộng sản xuất, tạo việc làm và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Số lượng doanh nghiệp giai đoạn 2020-2025 và cơ cấu doanh nghiệp năm 2025.

Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao nhất với 29.800 doanh nghiệp, tăng 11,1% so với năm 2024 và tăng 33,9% so với năm 2020. Sự gia tăng nhanh của doanh nghiệp FDI phản ánh sức hấp dẫn của môi trường đầu tư Việt Nam cũng như khả năng tận dụng xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong khi đó, số lượng doanh nghiệp Nhà nước tiếp tục giảm theo lộ trình cơ cấu lại, phù hợp với chủ trương nâng cao hiệu quả hoạt động và tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực then chốt.

Sự phát triển của doanh nghiệp cũng thể hiện rõ qua cơ cấu ngành và phân bố theo vùng kinh tế. Khu vực dịch vụ tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với hơn 612.000 doanh nghiệp, tương đương 71,3% tổng số doanh nghiệp cả nước và tăng 5,8% so với năm 2024. Khu vực công nghiệp và xây dựng duy trì hơn 240.000 doanh nghiệp, cao hơn đáng kể so với năm 2020, cho thấy nền tảng sản xuất vẫn được củng cố. Trong khi đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng nhẹ về số lượng doanh nghiệp, phản ánh xu hướng phát triển theo hướng nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng.

Theo vùng kinh tế, Đông Nam Bộ tiếp tục là trung tâm doanh nghiệp lớn nhất cả nước, trong khi Đồng bằng sông Hồng giữ vị trí thứ hai. Đáng chú ý, Trung du và miền núi phía Bắc là khu vực có tốc độ tăng doanh nghiệp nhanh nhất, phản ánh xu hướng mở rộng đầu tư sang các địa bàn còn nhiều tiềm năng. Đây là tín hiệu tích cực, góp phần phân bổ cân bằng hơn nguồn lực sản xuất và tạo thêm động lực tăng trưởng cho các vùng.

Sự mở rộng quy mô doanh nghiệp kéo theo tăng trưởng mạnh về lao động. Đến cuối năm 2025, khu vực doanh nghiệp sử dụng khoảng 17,6 triệu lao động, tăng 7,5% so với năm trước và gần 20% so với năm 2020. Tốc độ tăng lao động cao hơn tốc độ tăng số lượng doanh nghiệp cho thấy nhiều doanh nghiệp đang mở rộng quy mô sản xuất, góp phần tạo thêm việc làm và nâng cao năng lực sản xuất.

Khu vực ngoài Nhà nước tiếp tục tạo việc làm lớn nhất với gần 10,5 triệu lao động, trong khi doanh nghiệp FDI sử dụng hơn 6,1 triệu lao động và tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong thu hút nguồn nhân lực. Công nghiệp - xây dựng vẫn là lĩnh vực sử dụng nhiều lao động nhất, còn khu vực dịch vụ ghi nhận tốc độ tăng việc làm cao nhờ sự phục hồi của tiêu dùng và thương mại. Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Hồng tiếp tục là hai trung tâm thu hút lao động lớn nhất cả nước.

Năng lực tài chính cải thiện rõ rệt

Song song với tăng trưởng về doanh nghiệp và lao động, năng lực tài chính của khu vực doanh nghiệp cũng được cải thiện rõ rệt. Đến cuối năm 2025, tổng nguồn vốn của các doanh nghiệp đang hoạt động đạt khoảng 82,8 triệu tỷ đồng, tăng 14,5% so với năm 2024 và gần 70% so với năm 2020. Khu vực ngoài Nhà nước tiếp tục chiếm tỷ trọng vốn lớn nhất, trong khi khu vực FDI có tốc độ tăng vốn nhanh nhất, phản ánh niềm tin của các nhà đầu tư vào triển vọng phát triển của nền kinh tế Việt Nam.

Khu vực dịch vụ tiếp tục dẫn đầu về quy mô nguồn vốn với gần 60 triệu tỷ đồng, khẳng định vai trò ngày càng lớn của thương mại và dịch vụ trong huy động nguồn lực. Đáng chú ý, Đồng bằng sông Hồng đã vượt Đông Nam Bộ để trở thành vùng có quy mô nguồn vốn doanh nghiệp lớn nhất cả nước. Mức vốn bình quân trên một lao động đạt 4,7 tỷ đồng, cho thấy doanh nghiệp đang tăng cường đầu tư, đổi mới công nghệ và nâng cao năng suất.

Hiệu quả hoạt động của khu vực doanh nghiệp tiếp tục được cải thiện thông qua tăng trưởng doanh thu. Năm 2025, tổng doanh thu thuần đạt khoảng 45,3 triệu tỷ đồng, tăng 13,1% so với năm trước và tăng 65,6% so với năm 2020. Khu vực ngoài Nhà nước vẫn tạo ra doanh thu lớn nhất, trong khi doanh nghiệp FDI ghi nhận tốc độ tăng cao nhất. Hai lĩnh vực dịch vụ và công nghiệp - xây dựng tiếp tục đóng góp chủ yếu vào tổng doanh thu của nền kinh tế, còn Đồng bằng sông Hồng và Đông Nam Bộ giữ vai trò là hai trung tâm sản xuất, kinh doanh lớn nhất cả nước.

Kết quả sơ bộ Tổng điều tra kinh tế năm 2026 cho thấy bức tranh khu vực doanh nghiệp đang phát triển theo hướng mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng hoạt động. Sự gia tăng đồng bộ về số lượng doanh nghiệp, lao động, nguồn vốn và doanh thu không chỉ củng cố năng lực cạnh tranh của nền kinh tế mà còn tạo thêm dư địa cho tăng trưởng trong giai đoạn tới. Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững và nâng cao chất lượng phát triển, khu vực doanh nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò là động lực tăng trưởng của nền kinh tế, tạo nền tảng quan trọng để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển trong những năm tới.