Nông nghiệp giữ đà tăng trưởng, tiếp tục khẳng định vai trò trụ đỡ kinh tế

Nông nghiệp giữ đà tăng trưởng, tiếp tục khẳng định vai trò trụ đỡ kinh tế.

Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tháng 5/2026 và 5 tháng đầu năm 2026, sản xuất nông nghiệp tập trung vào thu hoạch lúa đông xuân, xuống giống lúa hè thu, phát triển chăn nuôi theo hướng trang trại, an toàn sinh học và mở rộng nuôi trồng thủy sản. Dù diện tích gieo cấy lúa đông xuân cả nước giảm do chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất sang cây trồng và ngành nghề có giá trị kinh tế cao hơn, năng suất và sản lượng tại nhiều địa phương vẫn duy trì ổn định.

Cụ thể, tính đến ngày 20/5, cả nước đã thu hoạch hơn 2,2 triệu ha lúa đông xuân, tương đương cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, vùng Đồng bằng sông Cửu Long cơ bản hoàn thành thu hoạch với năng suất đạt khoảng 74 tạ/ha, tăng 1,2 tạ/ha so với vụ đông xuân năm 2025, sản lượng đạt hơn 9,23 triệu tấn. Kết quả là minh chứng cho thấy hiệu quả sản xuất lúa từng bước được nâng lên nhờ áp dụng kỹ thuật canh tác, sử dụng giống chất lượng cao và chủ động thích ứng với điều kiện thời tiết.

Tuy nhiên, Cục Thống kê cũng cho biết, sản xuất nông nghiệp vẫn chịu tác động đáng kể từ biến đổi khí hậu và chi phí đầu vào tăng cao. Tiến độ gieo sạ lúa hè thu tại nhiều địa phương phía Nam thấp hơn cùng kỳ do nắng nóng kéo dài, giá vật tư nông nghiệp ở mức cao và vụ đông xuân thu hoạch muộn. Những tác động này cho thấy áp lực sản xuất đối với người nông dân ngày càng lớn, đặc biệt trong bối cảnh thị trường vật tư nông nghiệp còn nhiều biến động.

Để đảm bảo sản xuất trước những tác động trên, các địa phương đã đẩy mạnh hướng dẫn nông dân thực hiện gieo sạ né rầy, áp dụng các biện pháp tưới tiết kiệm nước, giảm lượng đạm và tăng sử dụng phân hữu cơ, phân vi sinh nhằm nâng cao khả năng chống chịu của cây trồng. Đây cũng là xu hướng sản xuất nông nghiệp bền vững đang được thúc đẩy mạnh hơn trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng và môi trường ngày càng cao.

Về chăn nuôi, tái cơ cấu tiếp tục diễn ra rõ nét. Tại nhiều địa phương số lượng đàn trâu, bò giảm do hiệu quả kinh tế thấp, diện tích chăn thả bị thu hẹp và chi phí thức ăn duy trì ở mức cao. Ngược lại, chăn nuôi lợn và gia cầm tiếp tục phát triển tích cực nhờ dịch bệnh được kiểm soát, giá bán duy trì ở mức có lợi và mô hình chăn nuôi an toàn sinh học ngày càng được mở rộng.

Đến nay, nhiều địa phương có tổng đàn lợn tăng khá như Gia Lai, An Giang, Lâm Đồng hay Thái Nguyên, qua đó cho thấy xu hướng phát triển chăn nuôi theo quy mô trang trại, liên kết doanh nghiệp và chủ động nguồn giống. Trong chăn nuôi gia cầm cũng duy trì tốc độ tăng trưởng tốt nhờ chu kỳ nuôi ngắn, có khả năng quay vòng vốn nhanh và nhu cầu tiêu dùng ổn định.

Tuy nhiên, báo cáo của Cục Thống kê cũng đưa ra lưu ý về nguy cơ dư cung cục bộ khi nguồn cung trứng gà tăng mạnh nhưng giá bán có xu hướng giảm. Do đó Cục Thống kê nhấn mạnh tới việc cần tiếp tục tăng cường liên kết chuỗi, phát triển chế biến sâu và mở rộng thị trường xuất khẩu để hỗ trợ tích cực trong tiêu thụ và hạn chế tình trạng mất cân đối cung cầu.

Về lâm nghiệp, sản lượng gỗ khai thác 5 tháng đầu năm đạt gần 8,7 triệu m3, tăng 2,9% so với cùng kỳ năm 2025. Công tác phòng cháy, chữa cháy và bảo vệ rừng tiếp tục được triển khai hiệu quả, góp phần bảo đảm an toàn diện tích rừng hiện có và duy trì nguồn nguyên liệu cho công nghiệp chế biến gỗ xuất khẩu.

Sản lượng thủy sản 5 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm 2025.

Đặc biệt, thủy sản tiếp tục là điểm sáng tăng trưởng của ngành nông nghiệp khi tổng sản lượng 5 tháng đầu năm đạt gần 4 triệu tấn, tăng 3,5% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, cá tra và tôm tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực nhờ giá nguyên liệu ổn định và nhu cầu nhập khẩu phục hồi tại nhiều thị trường lớn như Trung Quốc, EU, ASEAN và Trung Đông.

Sản lượng cá tra tháng 5/2026 đạt hơn 153 nghìn tấn, tăng 5,9%; sản lượng tôm thẻ chân trắng đạt khoảng 88 nghìn tấn, tăng 8,4% so với cùng kỳ năm 2025. Dư địa tăng trưởng xuất khẩu thủy sản vẫn còn lớn khi thị trường quốc tế đang từng bước phục hồi và nhu cầu tiêu dùng thực phẩm tiếp tục gia tăng.

Có thể thấy, kết quả sản xuất nông nghiệp 5 tháng đầu năm 2026, ngành nông nghiệp đang duy trì vai trò quan trọng trong ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an ninh lương thực và tạo sinh kế cho hàng triệu lao động nông thôn. Đặc biệt, trong bối cảnh áp lực từ biến đổi khí hậu, chi phí sản xuất và cạnh tranh thị trường ngày càng gia tăng, việc tiếp tục tái cơ cấu ngành theo hướng xanh, hiện đại, ứng dụng công nghệ và tăng liên kết chuỗi sẽ là yếu tố then chốt để ngành nông nghiệp giữ đà tăng trưởng và tiếp tục khẳng định vai trò trụ đỡ của nền kinh tế trong thời gian tới.