 |
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết tiến độ hoàn thuế trong năm 2026 đã tăng cao so với cùng kỳ năm trước. Ảnh: VPQH |
88% hồ sơ hoàn thuế luồng xanh được xử lý trong 7 ngày
Sáng ngày 12/11, tiếp tục chương trình phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại Quốc hội với lĩnh vực tài chính, đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng) phản ánh vẫn còn tình trạng chậm hoàn thuế VAT, ảnh hưởng đến dòng vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Đại biểu đề nghị Bộ trưởng làm rõ nguyên nhân chủ yếu và giải pháp xử lý hồ sơ tồn đọng, rút ngắn thời gian hoàn thuế, đồng thời bảo đảm quyền lợi hợp pháp, chính đáng của doanh nghiệp.
Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn thẳng thắn thừa nhận công tác hoàn thuế thời gian qua vẫn còn chậm so với yêu cầu. Theo Bộ trưởng, trong bối cảnh doanh nghiệp đang khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn, số tiền thuế chưa được hoàn đã trở thành một nguồn vốn bị đọng, gây cản trở hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Để khắc phục tình trạng này, Bộ Tài chính đã chỉ đạo triển khai phân luồng hồ sơ hoàn thuế. Theo đó, những doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ pháp luật thuế tốt được đưa vào luồng xanh, áp dụng cơ chế hoàn trước, kiểm tra sau. Hiện tỷ lệ hồ sơ thuộc luồng xanh chiếm khoảng 80%; 20% còn lại thuộc diện phải kiểm tra trước khi hoàn thuế.
Nhờ cơ chế phân luồng, tiến độ hoàn thuế trong năm 2026 đã tăng cao so với cùng kỳ năm trước. Bộ trưởng thông tin, đến nay, số tiền hoàn thuế đạt khoảng 79.000 tỷ đồng, gần bằng 99% dự toán bố trí cho công tác hoàn thuế năm 2026 và tăng hơn 40% so với cùng kỳ năm trước.
Đáng chú ý, đối với hồ sơ thuộc luồng xanh, có 88% được hoàn thuế trong vòng 7 ngày. Với những doanh nghiệp thuộc diện kiểm tra trước, hoàn thuế sau, thời gian xử lý bình quân cũng giảm từ khoảng 50 ngày xuống còn 40 ngày.
Bộ trưởng cho biết, thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục đẩy mạnh phân loại hồ sơ, ứng dụng công nghệ thông tin và cải cách thủ tục hành chính. Hiện nay, 100% hồ sơ hoàn thuế được thực hiện trên môi trường điện tử.
Tuy nhiên, việc đẩy nhanh tiến độ phải đi đôi với kiểm soát rủi ro, ngăn chặn gian lận và bảo vệ ngân sách nhà nước. Trong 10 tháng đầu năm 2026, cơ quan thuế đã từ chối hoàn thuế hơn 10.000 tỷ đồng do hồ sơ của doanh nghiệp không đầy đủ, thông tin đối soát hóa đơn không khớp.
Bộ trưởng khẳng định sẽ tiếp tục cải cách thủ tục, vừa bảo đảm kiểm soát chặt chẽ, không để thất thoát ngân sách nhà nước, vừa tạo điều kiện tối đa cho người dân và doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hoàn thuế.
Đồng bộ các giải pháp giảm nợ thuế
Cũng tại phiên chất vấn, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp) nêu thực trạng nợ thuế tăng qua các năm. Nhiều khoản nợ kéo dài, khó thu hồi, gây thất thoát nguồn lực đáng lẽ có thể dành cho đầu tư phát triển và an sinh xã hội.
Đại biểu đề nghị Bộ trưởng phân tích nguyên nhân, đưa ra giải pháp thu hồi nợ, hạn chế nợ thuế phát sinh; đồng thời làm rõ khả năng chuyển cơ quan điều tra đối với những trường hợp có khả năng thanh toán nhưng cố tình chây ỳ, không thực hiện nghĩa vụ thuế.
Trả lời nội dung này, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, theo Chiến lược phát triển ngành Thuế, tỷ lệ nợ thuế hằng năm cần được duy trì dưới 5% tổng số thu thuế, trong khi tổng nợ thuế cộng dồn qua các năm phải ở mức 8% trở xuống.
Tuy nhiên, kết quả thực hiện hiện nay mới đáp ứng được 1 trong 2 chỉ tiêu. Cụ thể, đến hết tháng 10/2026, tỷ lệ nợ thuế hằng năm ở mức 3%, nhưng tổng nợ thuế cộng dồn vẫn ở mức 11%, tương đương hơn 267.000 tỷ đồng.
Phân tích cơ cấu nợ, Bộ trưởng cho hay, hơn 50% tổng số nợ thuế là nợ tiền sử dụng đất, chủ yếu do thị trường bất động sản trầm lắng, ảnh hưởng đến khả năng thực hiện nghĩa vụ tài chính của các tổ chức, cá nhân liên quan.
Để kéo giảm nợ thuế, hướng tới thực hiện các mục tiêu đề ra, Bộ Tài chính đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.
Trước hết, Bộ Tài chính đã giao chỉ tiêu đánh giá hiệu quả, kết quả công việc đối với từng cán bộ thuế, từ cấp địa phương đến từng cán bộ trực tiếp theo dõi, quản lý nợ thuế. Cùng với đó, tiếp tục hoàn thiện thể chế về quản lý thuế theo hướng đơn giản, dễ hiểu, dễ triển khai, dễ thực hiện, dễ kiểm tra và giám sát.
Giải pháp thứ ba được Bộ trưởng đề cập là đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân, doanh nghiệp nhận thức rõ trách nhiệm, ý thức chấp hành nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước. Cuối cùng là tăng cường kiểm tra, giám sát và nâng cao chế tài đối với các tổ chức, cá nhân có khả năng thực hiện nghĩa vụ nhưng cố tình chây ỳ, không nộp thuế; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để xử lý.
Những giải pháp này được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, thu hồi các khoản nợ thuế, hạn chế nợ mới phát sinh, qua đó tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong thực hiện nghĩa vụ ngân sách nhà nước.
