GDP năm 2025 của Trung Quốc đạt 5%. Quốc gia này đã đặt mục tiêu tăng trưởng năm 2026 ở mức 4,5 đến 5% và sẽ phấn đấu đạt được kết quả tốt hơn trong thực tế.
Tuy nhiên, số liệu cũng cho thấy doanh số bán lẻ giảm sút càng làm tăng thêm tính cấp thiết cho nỗ lực trong việc vực dậy tiêu dùng nội địa đang trì trệ khi cuộc chiến Iran làm dấy lên những rủi ro mới đối với nhu cầu và tăng trưởng toàn cầu.
Xung đột ở Trung Đông đã phơi bày một điểm yếu then chốt: với tư cách là nhà nhập khẩu năng lượng lớn nhất thế giới và một nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu, Trung Quốc dễ bị tổn thương trước cú sốc dầu mỏ vốn đã làm chậm thương mại, đẩy giá thành sản xuất lên cao và làm ảm đạm triển vọng của năm nay.
Sản lượng công nghiệp của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới tăng 5,7% trong tháng 3 so với cùng kỳ năm ngoái, chậm hơn so với mức tăng trưởng 6,3% trong tháng 1-2, trong khi doanh số bán lẻ, một thước đo của tiêu dùng, tăng 1,7% trong tháng trước, giảm so với mức tăng 2,8% trong tháng 1-2. Các nhà phân tích đã dự báo mức tăng 2,3%.
“Ngành sản xuất của nền kinh tế vẫn kiên cường và vẫn là một động lực tăng trưởng quan trọng trong ngắn hạn”, Zhou Hao, một nhà phân tích tại Guotai Haitong Securities, cho biết. “Nhìn về phía trước, chương trình nghị sự vĩ mô của Trung Quốc có khả năng tập trung vào hai ưu tiên đan xen: kích thích kinh tế và thúc đẩy nhu cầu nội địa.”
Xuất khẩu của Trung Quốc chỉ tăng 2,5% trong tháng 3 so với cùng kỳ năm ngoái, giảm mạnh so với mức 21,8% trong tháng 1-2 do xung đột Trung Đông làm tăng chi phí năng lượng và vận tải và gây áp lực lên nhu cầu toàn cầu, mặc dù các nhà phân tích cảnh báo rằng con số này cũng bị ảnh hưởng bởi các yếu tố theo mùa vụ.
Trong quý I, xuất khẩu vẫn tăng 14,7% so với cùng kỳ năm ngoái, cao hơn nhiều so với mức tăng trưởng 5,5% của cả năm 2025.
“Một mặt, có thể thấy khả năng chống chịu của quốc gia này - tác động của chiến sự tại Trung Đông đối với Trung Quốc khá hạn chế. Mặt khác, cũng nhìn thấy sự mất cân bằng - một ngành xuất khẩu mạnh mẽ so với nhu cầu nội địa khiêm tốn”, ông Xu Tianchen, nhà kinh tế cấp cao tại Economist Intelligence Unit, cho biết.
Tuy nhiên, những dấu hiệu căng thẳng ban đầu đang xuất hiện. Giá bán buôn của Trung Quốc đã tăng trong tháng 3 lần đầu tiên sau hơn ba năm, báo hiệu rằng áp lực chi phí do năng lượng đang lan vào nền kinh tế lớn thứ hai thế giới và đe dọa biên lợi nhuận vốn đã mỏng manh của các doanh nghiệp.
Tính theo quý, nền kinh tế tăng trưởng 1,3%, phù hợp với kết quả thăm dò, và so với mức tăng trưởng 1,2% trong giai đoạn quý IV/2025.
Tăng trưởng đầu tư tài sản cố định giảm xuống 1,7% trong quý đầu tiên so với 1,8% trong giai đoạn tháng 1-2 - khi đầu tư vào cơ sở hạ tầng tăng vọt 11,4% so với cùng kỳ năm ngoái.
Hỗ trợ chính sách
Trung Quốc cam kết tăng cường chi tiêu cho các cơ sở hạ tầng trọng điểm và dịch vụ công cộng để giúp đạt được mục tiêu tăng trưởng năm 2026, năm đầu tiên của kế hoạch 5 năm mới.
Chi tiêu ngân sách tăng 3,6% trong giai đoạn tháng 1-2, tăng so với mức tăng 1% trong năm 2025 và cho thấy dấu hiệu hỗ trợ tài chính mạnh mẽ hơn.
Bắc Kinh đã đặt mục tiêu thâm hụt ngân sách khoảng 4% GDP cho năm 2026 và lên kế hoạch phát hành trái phiếu quy mô lớn để hỗ trợ tăng trưởng, trong khi ngân hàng trung ương cam kết duy trì chính sách nới lỏng bất chấp việc dư địa cắt giảm lãi suất bị hạn chế khi lạm phát tăng nhẹ.
Bộ Chính trị Trung Quốc dự kiến sẽ họp vào cuối tháng này để đánh giá triển vọng kinh tế. Các nhà hoạch định chính sách đã thừa nhận sự mất cân bằng “nghiêm trọng” giữa nguồn cung mạnh và cầu yếu, và cam kết sẽ “tăng đáng kể” tỷ trọng tiêu dùng hộ gia đình trong nền kinh tế trong 5 năm tới, mặc dù chưa có mục tiêu cụ thể nào được đặt ra.
Theo khảo sát của Reuters với một số nhà phân tích, dự đoán ngân hàng trung ương Trung Quốc sẽ giữ nguyên lãi suất cho vay ưu đãi kỳ hạn một năm cho đến cuối năm 2026, đồng thời cắt giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc bình quân gia quyền của các ngân hàng 20 điểm cơ bản trong quý III năm nay.
