Tin mới
A- A A+ | Trong Tăng tương phản Giảm tương phản

Dịch vụ kế toán, kiểm toán: Đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, giảm chi phí cho doanh nghiệp

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán và Luật Kiểm toán độc lập hướng tới bãi bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán, chuyển sang hậu kiểm và giảm mạnh thủ tục kiểm toán, giảm chi phí cho doanh nghiệp.

kế toán kiểm toán
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán và Luật Kiểm toán độc hướng tới đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, giảm chi phí cho doanh nghiệp. Ảnh: Internet

Bãi bỏ toàn bộ 100% điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính trong dịch vụ kế toán

Cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính là yêu cầu xuyên suốt của Đảng, Quốc hội và Chính phủ. Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị coi công tác xây dựng và thi hành pháp luật là “đột phá của đột phá”.

Cùng với đó, Nghị quyết số 68-NQ/TW đặt mục tiêu cắt giảm ít nhất 30% thời gian xử lý thủ tục hành chính, 30% chi phí tuân thủ và 30% điều kiện kinh doanh. Đồng thời, Nghị quyết số 244/2025/QH15 của Quốc hội đề ra nhiệm vụ năm 2026 cắt giảm, đơn giản hóa 100% điều kiện đầu tư kinh doanh không cần thiết.

Thực hiện chủ trương đó, Chính phủ đã ban hành các Nghị quyết số 66.7/2025/NQ-CP, 66.16/2026/NQ-CP, 66.17/2026/NQ-CP và 66.18/2026/NQ-CP, yêu cầu các Bộ hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực trước ngày 01/3/2027.

Vì các Nghị quyết này chỉ có hiệu lực đến hết ngày 28/2/2027, việc ban hành luật là cần thiết để bảo đảm tính ổn định, đồng bộ và không để xảy ra khoảng trống pháp lý. Dự án Luật được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn và trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.

Trong bối cảnh đó, Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán và Luật Kiểm toán độc lập (dự án Luật) đang được xây dựng dự kiến cắt giảm toàn bộ điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính đối với dịch vụ kế toán, thay đổi mô hình quản lý dịch vụ kế toán từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Đồng thời, đối với lĩnh vực dịch vụ kiểm toán dự kiến rút ngắn 50% thời gian cấp, cấp lại, điều chỉnh Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm toán. Luật dự kiến được Quốc hội thông qua vào tháng 11/2026 và có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.

Theo quy định tại Luật Kế toán 2015, để được kinh doanh dịch vụ kế toán, cá nhân phải hành nghề trong một doanh nghiệp dịch vụ kế toán, phải có chứng chỉ kế toán viên hoặc chứng chỉ kiểm toán viên và mỗi doanh nghiệp phải có ít nhất 2 kế toán viên hành nghề.

Quy định này khiến số lượng cá nhân, tổ chức đăng ký kinh doanh dịch vụ kế toán còn hạn chế, nên cần có những thay đổi về chính sách để mở rộng đối tượng cung cấp dịch vụ kế toán, đáp ứng nhu cầu của thị trường nhưng vẫn phải đảm bảo chất lượng dịch vụ kế toán, tránh rủi ro cho khách hàng.

Luật số 24/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, trong đó đã đưa “kinh doanh dịch vụ kế toán” ra khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Theo đó, dự án Luật đã xây dựng theo hướng toàn bộ thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán được bãi bỏ, các cá nhân đáp ứng đủ tiêu chuẩn sẽ được kinh doanh dịch vụ kế toán mà không phải nộp phí, không phải đăng ký với Bộ Tài chính để được cấp giấy phép.

Tăng cường hậu kiểm

Tuy nhiên, việc bỏ cấp giấy phép không có nghĩa là buông lỏng quản lý mà chuyển sang quản lý theo phương thức hậu kiểm.

Theo đó, cơ quan quản lý nhà nước sẽ phối hợp với hiệp hội nghề nghiệp về kế toán, kiểm toán phân loại cấp độ kinh doanh dịch vụ kế toán để áp dụng biện pháp kiểm soát chất lượng.

Cụ thể, các cá nhân kinh doanh dịch vụ kế toán ký tên trên báo cáo tài chính của khách hàng hoặc cung cấp dịch vụ làm kế toán trưởng là hoạt động có rủi ro cao, có trách nhiệm với nội dung nghiệp vụ kinh tế trên báo cáo tài chính do đó phải có chứng nhận tiêu chuẩn năng lực chuyên môn.

Đối với các cá nhân cung cấp dịch vụ ghi sổ kế toán, không ký báo cáo tài chính của khách hàng thì chỉ cần có tiêu chuẩn chuyên môn như người làm kế toán tại đơn vị kế toán để đảm bảo chất lượng dịch vụ và phù hợp với đặc điểm kế toán là ngành, nghề chuyên môn kỹ thuật sâu.

Đối với các cá nhân kinh doanh dịch vụ kế toán tự nguyện kê khai một lần trên mạng thông tin dịch vụ quốc gia về tiêu chuẩn năng lực chuyên môn, thời gian cập nhật kiến thức,… Bộ Tài chính sẽ công khai thông tin hoạt động kinh doanh dịch vụ kế toán để là cơ sở dữ liệu cho khách hàng lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán.

Cơ quan quản lý nhà nước sẽ thiết lập các quy định xử lý hành chính đối với các cá nhân, tổ chức không bảo đảm chất lượng, tiêu chuẩn chuyên môn khi cung cấp dịch vụ kế toán theo hợp đồng kinh tế.

Dịch vụ kiểm toán: ít giấy tờ hơn, nhanh hơn

Với dịch vụ kiểm toán, dự án Luật tăng cường sử dụng cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp để doanh nghiệp không phải cung cấp, chứng minh lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia khi đề nghị cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm toán, như không yêu cầu cung cấp bản sao Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc Giấy chứng nhận đầu tư, bản sao Giấy chứng nhận đăng ký hành nghề kiểm toán của các kiểm toán viên hành nghề.

Ngoài ra, thời gian giải quyết thủ tục hành chính cũng được rút ngắn đáng kể (trên 50%), thủ tục cấp lần đầu Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm toán giảm từ 30 ngày xuống 10 ngày làm việc còn thủ tục cấp lại, điều chỉnh Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm toán giảm từ 20 ngày xuống 5 ngày làm việc.

Theo đánh giá, khi luật có hiệu lực, người dân và doanh nghiệp được giảm chi phí tuân thủ, cá nhân, tổ chức có năng lực dễ dàng tham gia thị trường dịch vụ kế toán, các doanh nghiệp kiểm toán làm thủ tục hành chính nhanh gọn hơn.

Có thể nói, đây là một bước cụ thể hóa chủ trương “lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ”, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi, minh bạch cho thị trường dịch vụ kế toán, kiểm toán.

Thu Hiền

Các tin khác

Video

Tin nổi bật