Chờ Nghị quyết về khu vực FDI để hấp dẫn vốn ngoại
Theo Trung tâm Phân tích Công ty Chứng khoán SSI (SSI Research), khu vực FDI tiếp tục giữ vai trò trụ cột của nền kinh tế Việt Nam, đóng góp khoảng 20% GDP, 70% kim ngạch xuất khẩu và tạo việc làm cho hơn 5 triệu lao động. Năm 2025, vốn FDI giải ngân đạt mức cao kỷ lục, cho thấy sức hấp dẫn của môi trường đầu tư trong bối cảnh địa chính trị và chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc mạnh mẽ.
|
FDI tiếp tục là trụ cột của nền kinh tế, đóng góp khoảng 20% GDP, 70% kim ngạch xuất khẩu và tạo việc làm cho hơn 5 triệu lao động. |
Từ số lượng sang chọn lọc chất lượng
Tuy nhiên, định hướng chính sách trong giai đoạn 2026-2030 đang chuyển từ mục tiêu “thu hút vốn bằng mọi giá” sang xây dựng quan hệ đối tác chiến lược dài hạn. Trọng tâm không còn là số lượng dự án hay tổng vốn đăng ký, mà là chất lượng dòng vốn, khả năng chuyển giao công nghệ và mức độ liên kết với doanh nghiệp trong nước.
Các chỉ đạo gần đây nhấn mạnh yêu cầu nâng cao tính ổn định và khả năng dự báo của khung pháp lý, đẩy mạnh cải cách thể chế và tăng cường liên kết giữa khu vực nhà nước, doanh nghiệp nội địa và nhà đầu tư nước ngoài. Việc rà soát, sửa đổi 11 Luật trọng yếu được triển khai nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý, hướng tới môi trường đầu tư đồng bộ, minh bạch và nhất quán hơn.
Đáng chú ý, chiến lược FDI mới ưu tiên các lĩnh vực công nghệ cao như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ xanh và sản xuất có giá trị gia tăng lớn. Điều này phù hợp với mục tiêu chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, nâng cao năng suất lao động và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Tuy vậy, SSI Research cũng lưu ý một số hạn chế mang tính cấu trúc: Tỷ lệ nội địa hóa còn thấp, phát triển vùng chưa đồng đều, hạ tầng và quỹ đất tại một số địa phương chưa đáp ứng yêu cầu của các dự án công nghệ cao. Đây là những thách thức cần được xử lý đồng bộ nếu Việt Nam muốn nâng cấp vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Kỳ vọng tác động lan tỏa tới thị trường vốn
Trong bối cảnh Nghị quyết số 68-NQ/TW về kinh tế tư nhân và Nghị quyết số 79-NQ/TW về kinh tế nhà nước đã tạo hiệu ứng rõ nét trên thị trường chứng khoán, giới đầu tư đang chờ đợi một Nghị quyết chuyên đề dành riêng cho khu vực FDI. Nếu được ban hành, đây có thể là mảnh ghép hoàn thiện “tam trụ” tăng trưởng gồm kinh tế tư nhân - kinh tế nhà nước - khu vực FDI.
Về mặt vĩ mô, khu vực FDI được xem là một trong những động lực quan trọng giúp hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP khoảng 10% năm 2026, đặc biệt ở các ngành chế biến - chế tạo, công nghiệp điện - điện tử và logistics. Trong kịch bản tích cực, dòng vốn FDI chất lượng cao sẽ thúc đẩy lan tỏa công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất nội địa và mở rộng thị trường xuất khẩu.
Đối với thị trường vốn, tác động có thể thể hiện trên nhiều phương diện.
Thứ nhất, các doanh nghiệp khu công nghiệp và hạ tầng công nghiệp được kỳ vọng hưởng lợi trực tiếp nhờ nhu cầu gia tăng đối với quỹ đất sạch, hạ tầng đồng bộ và tiêu chuẩn ESG ngày càng khắt khe.
Thứ hai, nhóm doanh nghiệp logistics, cảng biển, vận tải và dịch vụ hỗ trợ sản xuất có thể được hưởng lợi từ chu kỳ mở rộng sản xuất của khối FDI.
Song song đó, việc nâng cao chất lượng FDI cũng hỗ trợ tiến trình nâng hạng thị trường. Khi môi trường đầu tư và khung pháp lý được hoàn thiện, Việt Nam không chỉ thu hút dòng vốn FDI thực mà còn cải thiện hình ảnh trong mắt các quỹ đầu tư toàn cầu. Điều này có ý nghĩa trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới khả năng được MSCI đưa vào danh sách theo dõi và tiến gần hơn đến mục tiêu nâng hạng lên thị trường mới nổi.
SSI Research cho rằng, trong ngắn hạn, thị trường có thể chịu tác động từ yếu tố mùa vụ và điều chỉnh kỳ vọng. Tuy nhiên, về trung và dài hạn, câu chuyện cải cách thể chế và nâng cấp chiến lược FDI sẽ đóng vai trò nền tảng, giúp củng cố niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài và mở rộng không gian tăng trưởng.
Việc chờ đợi một Nghị quyết riêng cho khu vực FDI không chỉ là câu chuyện chính sách, mà còn là tín hiệu về quyết tâm nâng cấp cấu trúc nền kinh tế. Khi ba khu vực kinh tế được đặt trong một khung chiến lược đồng bộ, Việt Nam có cơ sở để bước vào chu kỳ tăng trưởng mới với nền tảng vững chắc hơn và khả năng hội nhập sâu rộng hơn vào kinh tế toàn cầu.





In bài viết