 |
| Bộ Tài chính đang tập trung chỉ đạo các đơn vị đẩy nhanh tiến độ, nâng cao chất lượng công tác xây dựng pháp luật. Ảnh: Lê Toàn |
Khẩn trương hoàn thiện văn bản hướng dẫn luật mới
Thời gian qua, công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật luôn được lãnh đạo Bộ Tài chính đặc biệt quan tâm, chỉ đạo quyết liệt. Tại các cuộc họp giao ban của Bộ, Bộ trưởng Bộ Tài chính thường xuyên chỉ đạo, đôn đốc các đơn vị tập trung nâng cao chất lượng xây dựng chính sách, bảo đảm tiến độ xây dựng văn bản, đồng thời chủ động rà soát, tháo gỡ những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn. Cùng với đó, Bộ Tài chính đã có nhiều văn bản chỉ đạo, đôn đốc các đơn vị thực hiện nghiêm các nhiệm vụ xây dựng và hoàn thiện pháp luật được giao.
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về nâng cao chất lượng, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong công tác xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tài chính đã chỉ đạo các đơn vị thuộc Bộ tập trung đẩy nhanh tiến độ soạn thảo, hoàn thiện các văn bản được giao, nhất là những văn bản quy định chi tiết các luật, nghị quyết vừa được Quốc hội khóa XVI thông qua tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất.
Các đơn vị được giao nhiệm vụ chủ động tổ chức soạn thảo, hoàn thiện văn bản theo đúng tiến độ; bảo đảm các luật, nghị quyết được triển khai kịp thời, không tạo khoảng trống pháp lý. Đối với trường hợp cần ban hành nhiều văn bản quy định chi tiết, Bộ Tài chính chỉ đạo đơn vị chủ trì phải làm rõ sự cần thiết, cơ sở và lý do đề xuất, đồng thời xác định cụ thể đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp.
Đặc biệt, đối với những luật, nghị quyết hoặc nội dung được giao quy định chi tiết có hiệu lực từ ngày 1/10/2026, các đơn vị phải tập trung soạn thảo theo trình tự, thủ tục rút gọn; hoàn thiện hồ sơ gửi Bộ Tư pháp thẩm định, bảo đảm tiến độ trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trước ngày 20/9/2026.
Theo danh mục các nhiệm vụ được xác định, khối lượng công việc xây dựng văn bản quy định chi tiết trong thời gian tới khá lớn. Có 15 luật, nghị quyết được Quốc hội khóa XVI thông qua tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất cần được cụ thể hóa với 27 văn bản, nội dung quy định chi tiết. Thời hạn hoàn thành được xác định theo từng văn bản, trong đó nhiều nhiệm vụ phải hoàn thành trong tháng 12/2026.
Trong số này, có nhiều nội dung thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ Tài chính. Điển hình như Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16, Bộ Tài chính dự kiến chủ trì xây dựng các nội dung quy định chi tiết liên quan đến chức năng, nhiệm vụ được giao với thời hạn trình 20/9/2026. Bộ yêu cầu đơn vị chủ trì phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan, xây dựng kế hoạch, phân công cụ thể và tổ chức tổng hợp chung để bảo đảm đầy đủ nội dung, đúng tiến độ.
Đối với Luật số 23/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng, các nhiệm vụ được xác định gồm xây dựng quy định về chế độ tài chính của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và một số nội dung sửa đổi, bổ sung liên quan đến phòng, chống rửa tiền.
Trong lĩnh vực hải quan, việc triển khai Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan số 11/2026/QH16 cũng được đặt trong nhóm nhiệm vụ cần khẩn trương hoàn thiện. Bộ Tài chính giao Cục Hải quan xây dựng các quy định chi tiết về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan và các nội dung liên quan, đồng thời rà soát, sửa đổi các quy định hiện hành để bảo đảm phù hợp với Luật mới.
Bên cạnh đó, Bộ Tài chính còn được giao các nội dung liên quan đến việc hướng dẫn thi hành Luật Xuất bản số 17/2026/QH16, trong đó có quy định về chế độ thù lao đối với người đọc, kiểm tra, thẩm định nội dung xuất bản phẩm lưu chiểu.
Việc xác định cụ thể từng đầu việc, cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp và thời hạn hoàn thành được Bộ Tài chính yêu cầu thực hiện nhằm bảo đảm các quy định mới có thể được triển khai đồng bộ ngay khi luật, nghị quyết có hiệu lực.
Rà soát từ sớm, gắn chất lượng pháp luật với trách nhiệm người đứng đầu
Cùng với việc xử lý khối lượng văn bản quy định chi tiết các luật mới, Bộ Tài chính cũng sát sao chỉ đạo các đơn vị thuộc Bộ chủ động chuẩn bị các dự án luật, nghị quyết dự kiến trình tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI vào tháng 10/2026.
Các đơn vị được giao phải tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự án luật, nghị quyết, bảo đảm tuân thủ định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI và Chương trình lập pháp năm 2026 đã được thông qua. Trường hợp cần điều chỉnh, bổ sung Chương trình lập pháp, phải làm rõ cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý, cơ sở thực tiễn và thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục theo quy định.
Bộ Tài chính đặc biệt lưu ý yêu cầu lấy ý kiến rộng rãi, tham vấn chính sách đầy đủ và thực chất, nhất là đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu tác động trực tiếp của chính sách; đồng thời phát huy vai trò của các chuyên gia, nhà khoa học trong quá trình xây dựng và hoàn thiện dự thảo.
Việc rà soát, chỉnh lý dự thảo phải được thực hiện kỹ lưỡng trước khi ban hành, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất về nội dung, thể thức và kỹ thuật soạn thảo. Đối với các luật, nghị quyết có điều khoản giao quy định chi tiết, cần tính toán thời điểm có hiệu lực phù hợp để các cơ quan có đủ thời gian xây dựng và ban hành văn bản hướng dẫn.
Một nội dung khác được Bộ Tài chính yêu cầu các đơn vị tập trung rà soát là các văn bản quy phạm pháp luật thuộc phạm vi quản lý nhà nước đã được xử lý tạm thời và dự kiến hết hiệu lực trước ngày 1/3/2027.
Việc rà soát tập trung vào những nội dung liên quan đến phân cấp, phân quyền, sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước và xử lý các khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn. Trường hợp cần thiết, các đơn vị phối hợp với Vụ Pháp chế báo cáo cấp có thẩm quyền để đăng ký bổ sung vào Chương trình lập pháp năm 2026, bảo đảm văn bản cần thiết được ban hành trước khi quy định hiện hành hết hiệu lực.
Đối với những nội dung đề xuất luật hóa, nhất là các quy định liên quan đến cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, Bộ yêu cầu các đơn vị làm rõ cơ sở đề xuất, đánh giá tác động và bảo đảm chỉ luật hóa những nội dung đã rõ, được thực tiễn kiểm nghiệm, phát huy hiệu quả; qua đó góp phần bảo đảm tính ổn định, đồng bộ và thống nhất của hệ thống pháp luật.
Để theo dõi tiến độ chung, Vụ Pháp chế được giao phối hợp với Văn phòng Bộ đôn đốc việc soạn thảo, hoàn thiện các luật, nghị quyết dự kiến trình tại Kỳ họp thứ 2 của Quốc hội; các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết của Quốc hội và những văn bản dự kiến hết hiệu lực trước ngày 1/3/2027.
Đáng chú ý, Bộ Tài chính nêu rõ quan điểm thủ trưởng các đơn vị tập trung chỉ đạo và chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng các nhiệm vụ xây dựng pháp luật được giao. Kết quả thực hiện nhiệm vụ xây dựng luật, pháp lệnh được xác định là một trong những tiêu chí để đánh giá thi đua và mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu đơn vị.
Có thể thấy, công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật đang được Bộ Tài chính đặc biệt quan tâm, chỉ đạo quyết liệt nhằm bảo đảm tiến độ, nâng cao chất lượng các văn bản, kịp thời đưa chính sách, pháp luật vào cuộc sống. Yêu cầu xây dựng pháp luật không chỉ dừng ở việc bảo đảm đúng thời hạn, mà đồng thời phải nâng cao chất lượng ngay từ khâu đề xuất chính sách, soạn thảo, lấy ý kiến, thẩm định đến tổ chức thực hiện. Việc rà soát sớm các quy định sắp hết hiệu lực cũng giúp chủ động xử lý các vấn đề phát sinh, duy trì tính liên tục, đồng bộ của hệ thống pháp luật và đáp ứng tốt hơn yêu cầu quản lý nhà nước trong tình hình mới.
