Ca mắc não mô cầu gia tăng, Bộ Y tế cảnh báo nguy cơ bệnh diễn tiến nhanh

Ghi nhận 4 ca mắc não mô cầu nhóm B tại trường học

Sở Y tế TPHCM thông tin thành phố ghi nhận 4 trường hợp mắc bệnh do não mô cầu nhóm B tại Trường THCS Hai Bà Trưng, xã Hiệp Phước. Đáng chú ý, tại trường còn ghi nhận học sinh nhiễm virus cúm mùa và rhinovirus, đặt ra yêu cầu tăng cường giám sát, phát hiện sớm và kiểm soát các bệnh truyền nhiễm trong môi trường học đường. Trường hợp mới nhất là nam sinh 12 tuổi, từng tiếp xúc gần với một trong 3 bệnh nhân được xác định trước đó. Ngày 13.10, em có tiếp xúc gần với ca bệnh. Đến ngày 15.10, nam sinh xuất hiện các triệu chứng sốt cao 40 độ C, đau đầu, đau họng, đau mỏi cơ, sau đó xuất hiện những chấm xuất huyết rải rác trên da.

Kết quả xét nghiệm PCR máu xác định nam sinh dương tính với não mô cầu nhóm B, đồng thời nhiễm virus cúm B. Hiện bệnh nhân tỉnh táo, các chỉ số sinh tồn ổn định và tiếp tục được điều trị kháng sinh, chăm sóc tại bệnh viện.

Khẩn trương khoanh vùng, giám sát người tiếp xúc

Ngay sau khi ghi nhận chùm ca bệnh, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đã theo dõi sát tình hình, chỉ đạo Viện Pasteur TPHCM, Sở Y tế TPHCM và các đơn vị liên quan triển khai biện pháp kiểm soát dịch.

TS Hoàng Minh Đức - Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) - cho biết, ngành y tế tiến hành điều tra dịch tễ, lập danh sách những người tiếp xúc gần với bệnh nhân tại trường học và gia đình. Các trường hợp liên quan được giám sát sức khỏe trong 10 ngày nhằm phát hiện sớm dấu hiệu nghi mắc bệnh và xử trí kịp thời. Kháng sinh dự phòng được sử dụng theo chỉ định chuyên môn đối với những người thuộc diện cần dự phòng.

Người dân không tự ý mua hoặc sử dụng kháng sinh đại trà. Các bệnh viện được yêu cầu tiếp nhận, cách ly, điều trị tích cực cho người bệnh và tuân thủ quy định kiểm soát nhiễm khuẩn để hạn chế lây nhiễm chéo.

Ngành y tế cũng phối hợp với ngành giáo dục tổ chức tổng vệ sinh, khử khuẩn trường học, tăng cường thông khí và hướng dẫn học sinh thực hiện vệ sinh cá nhân. Sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và cơ sở y tế được xem là yếu tố quan trọng để phát hiện sớm ca bệnh, hạn chế lây lan trong cộng đồng.

Não mô cầu có thể gây tử vong trong vòng 24 giờ

Theo TS.BS Nguyễn Văn Dũng - Phó Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai, viêm màng não do não mô cầu là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất hiện nay, với tốc độ diễn tiến cực nhanh, có thể cướp đi sinh mạng người bệnh chỉ trong vòng 24 giờ. Bệnh do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp thông qua giọt bắn và dịch tiết khi tiếp xúc gần. Những nơi tập trung đông người như trường học, ký túc xá, doanh trại, khu tập thể có thể tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh lây lan.

Bệnh có thể biểu hiện dưới dạng viêm màng não, nhiễm trùng huyết hoặc kết hợp cả hai. Thời gian ủ bệnh trung bình khoảng 3-4 ngày. Giai đoạn đầu, người mắc có thể chỉ sốt, mệt mỏi, đau đầu hoặc có triệu chứng giống cảm cúm thông thường. Tuy nhiên, bệnh có khả năng chuyển nặng nhanh chóng, gây sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng và tử vong trong vòng 24 giờ nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.

Các dấu hiệu cảnh báo gồm sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, buồn nôn hoặc nôn, cứng cổ, sợ ánh sáng, rối loạn ý thức và co giật. Đặc biệt, những nốt xuất huyết tím sẫm lan nhanh, không mất đi khi ấn, có thể là dấu hiệu nguy hiểm của nhiễm khuẩn huyết do não mô cầu. Ở trẻ nhỏ, bệnh có thể biểu hiện bằng quấy khóc, bỏ bú, ngủ li bì hoặc co giật.

Trẻ dưới 5 tuổi, thanh thiếu niên sống trong môi trường đông đúc và người suy giảm miễn dịch là những nhóm cần đặc biệt lưu ý. Người sống sót sau bệnh vẫn có nguy cơ gặp di chứng lâu dài như điếc, co giật và tổn thương thần kinh.

Cục Phòng bệnh khuyến cáo, trong bối cảnh chùm ca bệnh xuất hiện tại trường học, việc chủ động phòng ngừa, nhận biết sớm dấu hiệu nguy hiểm và tuân thủ hướng dẫn của ngành y tế có ý nghĩa quan trọng trong hạn chế biến chứng, kiểm soát lây lan và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Một trong những biện pháp phòng bệnh quan trọng là tiêm vaccine phù hợp. Bên cạnh đó, người dân cần rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, đeo khẩu trang khi cần thiết, hạn chế tiếp xúc gần với người nghi mắc bệnh và giữ môi trường sống thông thoáng. Việc vệ sinh các bề mặt thường xuyên tiếp xúc, ăn uống đủ chất và duy trì thể lực cũng góp phần bảo vệ sức khỏe.