Cựu hiệu trưởng Nguyễn Thị Bình và luật sư tại phiên tòa sáng 14.9. Ảnh: Tường Vân
Sáng nay - 14.9, Tòa án nhân dân TP Hà Nội tiếp tục phiên tòa phúc thẩm, ra phán quyết đối với kháng cáo kêu oan của bà Nguyễn Thị Bình, cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình và bà Phạm Thị Minh Nguyệt, cựu kế toán nhà trường.
Tại phiên phúc thẩm, TAND Hà Nội nêu 5 nội dung còn mâu thuẫn trong bản án sơ thẩm.
Thứ nhất, xuất hiện tình tiết mới có ý nghĩa quyết định đối với việc xác định bản chất hành vi phạm tội. Theo đó, Thông tư 17 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định mức thu tiền học thêm trong nhà trường do sự thỏa thuận giữa cha mẹ học sinh với nhà trường, đồng thời không quy định hoặc giao chính quyền địa phương quy định mức thu tối đa. Việc Quyết định 22 của UBND Hà Nội áp đặt mức trần thu tiền học thêm là không phù hợp với Thông tư 17.
Tại phiên tòa, đại diện Cục Kiểm tra văn bản, Bộ Tư pháp tiếp tục khẳng định quy định về mức trần tại Quyết định 22 là trái với Thông tư 17. Trong khi người đại diện UBND Hà Nội chưa thể đưa ra câu trả lời chắc chắn về quyết định 22 do đơn vị mình ban hành. Hội đồng xét xử đánh giá, đây là tình tiết mới phát sinh tại cấp phúc thẩm, có ý nghĩa then chốt để đánh giá việc Trường THCS Ba Đình thu tiền dạy thêm có vượt quá hay không, có thỏa thuận hay không. Nội dung này cấp phúc thẩm không thể phục hồi hay xử lý ngay tại phiên tòa mà bắt buộc phải thẩm định, điều tra làm rõ.
Thứ hai, tồn tại mâu thuẫn trong lời khai và chứng cứ về việc phân chia nhóm lớp học thêm, ảnh hưởng trực tiếp đến việc tính toán thiệt hại. Lời khai của hiệu trưởng, một số giáo viên trực tiếp dạy thêm, giáo viên chủ nhiệm và người làm công tác quản lý thể hiện có việc chia các lớp học thêm thành các nhóm theo học lực. Trái lại, phó hiệu trưởng nhà trường lại khai không có việc chia nhóm lớp; tuy nhiên chính phó hiệu trưởng lại trực tiếp xác lập các báo cáo, kế hoạch dạy thêm và biên bản kiểm tra cơ sở vật chất thể hiện có việc phân chia này.
Tòa phúc thẩm nhận định, những mâu thuẫn này chưa được cơ quan tiến hành tố tụng cấp sơ thẩm lấy lời khai đối chất đầy đủ, thậm chí nhiều giáo viên ban đầu khai không chia nhóm nhưng sau đó lại đổi lời khai.
Bản án nhận định, về mặt số học, chỉ cần xác định có việc chia nhóm lớp đối với các khối học sinh trong một khoảng thời gian nhất định thì số tiền bị xác định là thiệt hại theo cách tính của cấp sơ thẩm sẽ giảm xuống đáng kể.
Thứ ba, có bất cập, vi phạm trong công tác thu giữ và quản lý tài liệu, chứng cứ, khi biên bản thu giữ tài liệu do Cơ quan điều tra lập thể hiện đã thu giữ bản gốc sổ theo dõi dạy thêm, học thêm. Tuy nhiên, tài liệu thực tế thu giữ và lưu trong hồ sơ lại chỉ là "bản photo". Dù Cơ quan điều tra giải trình đây là lỗi đánh máy, nhưng khi có yêu cầu cung cấp bản gốc thì nhà trường lại trả lời không quản giữ. Sự bất nhất giữa biên bản tố tụng và tài liệu thực tế thu giữ là thiếu sót cần phải được thẩm định và làm rõ.
Thứ tư, có sự mâu thuẫn lớn giữa các kết luận thanh tra đã ban hành với kết quả điều tra của cấp sơ thẩm. Cụ thể, các số liệu và nội dung về công tác tổ chức, thu chi tiền dạy thêm giữa các văn bản thanh tra có nhiều điểm chênh lệch, không khớp và mâu thuẫn với kết quả điều tra sơ thẩm. Do đó, cần thiết phải thu thập đầy đủ toàn bộ hồ sơ, tài liệu liên quan đến các kết luận thanh tra nói trên để đánh giá tổng thể, khách quan và chính xác tính chất, mức độ sai phạm.
Thứ năm, hồ sơ vụ án phản ánh dấu hiệu sai phạm trong việc lập hồ sơ, chứng từ, sổ sách kế toán thu chi. Các sai phạm này liên quan đến số tiền dạy thêm, học thêm và bồi dưỡng học nghề nói chung; việc quản lý, sử dụng số tiền 15% và 30% trích nộp về tài vụ nhà trường, cũng như việc xác định nguồn gốc số tiền hơn 26 triệu đồng đều chưa được làm rõ triệt để .
Từ những căn cứ nêu trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để giao hồ sơ vụ án cho Viện kiểm sát khu vực 1 điều tra lại theo đúng quy định của pháp luật tố tụng hình sự.
