Tham vọng mới của các ngân hàng với thị trường bảo hiểm

Mới đây, HĐQT Techcombank đã thông qua nghị quyết tăng vốn góp tối đa 2.400 tỷ đồng vào Công ty Bảo hiểm nhân thọ Kỹ thương (Techcom Life).

Sau đợt tăng vốn, công ty bảo hiểm này sẽ có vốn điều lệ đạt 4.300 tỷ đồng, thuộc nhóm 10 công ty bảo hiểm nhân thọ có vốn điều lệ lớn nhất Việt Nam.

Theo Techcombank, việc tăng vốn nằm trong lộ trình xây dựng hệ sinh thái tài chính toàn diện, trong đó Techcom Life giữ vai trò cung cấp các giải pháp sức khỏe, tài chính và bảo vệ toàn diện cho khách hàng và gia đình.

Nguồn vốn mới sẽ được Techcom Life sử dụng để tăng cường đầu tư công nghệ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong phát triển sản phẩm, mở rộng mạng lưới phân phối. Theo số liệu của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, Techcom Life liên tục nằm trong nhóm 5 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ có doanh thu khai thác mới cao nhất thị trường trong 5 tháng đầu năm 2026.

Trước đó, Techcombank cũng đã liên tiếp mở rộng hiện diện trong lĩnh vực bảo hiểm. Năm 2024, ngân hàng thành lập Công ty cổ phần Bảo hiểm Phi nhân thọ Techcom (TechcomInsurance) với vốn điều lệ 500 tỷ đồng. Đến tháng 7/2025, Techcombank tiếp tục được cấp phép thành lập Công ty Bảo hiểm Nhân thọ Kỹ thương (Techcom Life), vốn điều lệ 1.300 tỷ đồng, trong đó ngân hàng sở hữu 80% vốn.

Theo kế hoạch kinh doanh được công bố, Techcom Life dự kiến chưa có lãi trong 2 năm đầu nhưng bắt đầu ghi nhận lợi nhuận từ năm thứ ba với lãi ròng khoảng 605 tỷ đồng. Đến năm thứ năm, lợi nhuận lũy kế kỳ vọng đạt 1.195 tỷ đồng, tương ứng tỷ suất sinh lời khoảng 23,4%, trong khi tổng tài sản có thể đạt hơn 16.000 tỷ đồng.

Động thái của Techcombank không phải trường hợp cá biệt. Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, ACB đã thông qua việc điều chỉnh đề án thành lập công ty bảo hiểm phi nhân thọ. Theo phương án mới, ngân hàng không trực tiếp nắm toàn bộ vốn mà để 2 công ty con tham gia góp vốn, gồm Công ty TNHH Quản lý nợ và Khai thác tài sản ACBA sở hữu 91% và Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) nắm 9%. Công ty dự kiến có vốn điều lệ ban đầu 500 tỷ đồng với tên gọi Công ty TNHH Bảo hiểm Phi nhân thọ ACB (ACB Insurance).

Theo kế hoạch, ACB Insurance sẽ triển khai đầy đủ các nghiệp vụ bảo hiểm phi nhân thọ, đồng thời cung cấp thêm các sản phẩm bảo hiểm sức khỏe và bảo hiểm tai nạn. Ngân hàng đặt mục tiêu khá tham vọng khi kỳ vọng doanh thu phí bảo hiểm tăng trưởng kép trên 50% mỗi năm trong giai đoạn 2026-2030, tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) trên 20%, quy mô tài sản đạt khoảng 2.000 tỷ đồng và chiếm hơn 1,5% thị phần sau 5 năm hoạt động.

Ở một diễn biến khác, VPBank cũng tiếp tục đầu tư mạnh cho công ty bảo hiểm thành viên OPES. Cách đây hơn 2 tháng, Hội đồng quản trị ngân hàng vừa thông qua kế hoạch mua thêm 102,8 triệu cổ phiếu OPES, tương đương khoảng 1.028 tỷ đồng, trong đợt tăng vốn của doanh nghiệp này. Trong quý I/2026, OPES ghi nhận lợi nhuận 261 tỷ đồng, tăng gần 3 lần so với cùng kỳ năm trước nhờ tăng trưởng ở mảng bảo hiểm gốc.

Không chỉ các ngân hàng lớn, VietABank cũng đã công bố kế hoạch thành lập, góp vốn hoặc mua lại công ty hoạt động trong lĩnh vực bảo hiểm và chứng khoán, cho thấy xu hướng đầu tư vào các định chế tài chính ngoài ngân hàng đang ngày càng rõ nét.

Điểm đáng chú ý là phần lớn các ngân hàng hiện nay không còn xem bảo hiểm đơn thuần là một sản phẩm bán kèm để gia tăng thu nhập từ phí. Thay vào đó, mục tiêu là từng bước sở hữu doanh nghiệp bảo hiểm, chủ động tham gia toàn bộ chuỗi giá trị từ thiết kế sản phẩm, phân phối, chăm sóc khách hàng đến bồi thường và quản trị dữ liệu. Đây được xem là bước chuyển đáng kể so với mô hình hợp tác kinh doanh ngân hàng - bảo hiểm (bancassurance) truyền thống vốn phụ thuộc nhiều vào đối tác bảo hiểm.

Theo chia sẻ của đại diện lãnh đạo Techcombank tại Hội nghị nhà đầu tư đầu năm 2026, việc tự xây dựng hệ sinh thái bảo hiểm giúp ngân hàng kiểm soát toàn bộ quy trình, từ phát triển sản phẩm, phân phối đến dịch vụ sau bán và chi trả quyền lợi bảo hiểm. Đây cũng là nền tảng để ngân hàng phát triển các sản phẩm mang thương hiệu riêng và nâng cao hiệu quả khai thác trong dài hạn.

Đối với ACB, mục tiêu cũng không chỉ dừng ở việc bổ sung thêm một công ty con. Theo Hội đồng quản trị ACB, việc thành lập công ty bảo hiểm phi nhân thọ nhằm khai thác hiệu quả hơn tệp khách hàng hiện hữu, đặc biệt là khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa và khách hàng cá nhân thông qua bán chéo sản phẩm trong hệ sinh thái; đồng thời đa dạng hóa nguồn thu ngoài lãi trong bối cảnh biên lãi tín dụng có xu hướng thu hẹp. Riêng quý I/2026, doanh thu bancassurance của ACB đã phục hồi 33% so với cùng kỳ và ngân hàng kỳ vọng mảng này sẽ đóng góp trên 1.000 tỷ đồng doanh thu trong năm nay.

Bối cảnh thị trường cũng đang tạo thêm động lực cho chiến lược này. Tại Họp báo thường kỳ quý II/2026 của Bộ Tài chính, bà Phạm Thu Phương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm cho biết, thị trường bảo hiểm Việt Nam đang ghi nhận những tín hiệu phục hồi tích cực sau giai đoạn nhiều khó khăn, đặc biệt là cuộc khủng hoảng niềm tin trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ giai đoạn 2022-2023.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng doanh thu toàn thị trường bảo hiểm ước tăng khoảng 2%. Trong đó, bảo hiểm phi nhân thọ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trên 12%, còn bảo hiểm nhân thọ giảm khoảng 4%. Mức suy giảm này đã thấp hơn đáng kể so với giai đoạn trước, cho thấy thị trường đang từng bước phục hồi.

Đại diện Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm cũng cho biết, cơ quan quản lý đã triển khai nhiều giải pháp nhằm lấy lại niềm tin của khách hàng, trong đó khoảng 46% điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực bảo hiểm đã được cắt giảm, khoảng 30% thủ tục hành chính được đơn giản hóa, đồng thời tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và tăng cường minh bạch trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm.

Theo đánh giá của các chuyên gia Công ty Chứng khoán VCBS, việc thành lập công ty bảo hiểm, công ty chứng khoán hay công ty quản lý quỹ là xu hướng dài hạn của các ngân hàng nhằm giảm sự phụ thuộc vào hoạt động tín dụng khi biên lãi thuần (NIM) chịu áp lực thu hẹp.

Tuy nhiên, VCBS cũng cho rằng bảo hiểm không phải lĩnh vực có thể mang lại hiệu quả ngay trong ngắn hạn. Đây là ngành kinh doanh có đặc thù khác biệt, đòi hỏi năng lực chuyên môn về định phí, quản trị rủi ro và quản lý bồi thường. Nếu định phí không phù hợp hoặc kiểm soát bồi thường không tốt, doanh thu có thể tăng nhưng lợi nhuận lại suy giảm.

Trong quá trình đó, lợi thế về dữ liệu khách hàng, công nghệ và năng lực quản trị sẽ quyết định ngân hàng nào có thể chuyển hóa khoản đầu tư hôm nay thành động lực tăng trưởng bền vững trong những năm tới.