Nhu cầu vốn của nền kinh tế đang có xu hướng gia tăng khi hoạt động sản xuất, kinh doanh, đầu tư và tiêu dùng tiếp tục khởi sắc. Cùng với đó, tăng trưởng tín dụng đang cao hơn đáng kể so với tăng trưởng huy động.
Theo Báo cáo kinh tế vĩ mô của Công ty CP Chứng khoán MB (MBS), tính đến ngày 3/8, tín dụng toàn hệ thống tăng khoảng 8,8%, trong khi tiền gửi chỉ tăng khoảng 6,2%. Khoảng cách này cho thấy bài toán nguồn vốn đang trở nên rõ nét hơn. Khi dư nợ tăng nhanh hơn tiền gửi, các ngân hàng phải chủ động tìm kiếm thêm các kênh vốn để vừa đáp ứng nhu cầu tín dụng, vừa bảo đảm các chỉ tiêu an toàn thanh khoản và an toàn vốn.
Lĩnh vực ngân hàng dẫn đầu thị trường trái phiếu doanh nghiệp
Trong bối cảnh đó, trái phiếu do ngân hàng phát hành trở thành một kênh huy động vốn trung, dài hạn quan trọng. Đặc biệt, trái phiếu vốn cấp 2 có thể giúp các ngân hàng bổ sung nguồn vốn, cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR), qua đó tạo thêm dư địa cho tăng trưởng tài sản và tín dụng.
Trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN), uy tín và năng lực tài chính của các ngân hàng tiếp tục được thể hiện qua khả năng huy động vốn trên thị trường. Theo Công ty TNHH Chứng khoán ACB (ACBS), trong quý II/2026, nhóm ngân hàng phát hành mới khoảng 113.000 tỷ đồng trái phiếu, chiếm 47,5% tổng giá trị phát hành mới toàn thị trường. Kỳ hạn phát hành bình quân của nhóm ngân hàng khoảng 5,3 năm, cho thấy nhu cầu huy động đang hướng nhiều hơn tới các nguồn vốn có kỳ hạn dài, phục vụ hoạt động tín dụng trung, dài hạn.
Nguồn: Báo cáo thị trường TPDN quý II/2026 của ACBS
Còn theo cập nhật của Công ty Chứng khoán OCB (OCBS), tính chung 7 tháng đầu năm, tổng giá trị TPDN phát hành mới đạt khoảng 323.000 tỷ đồng, trong đó nhóm ngân hàng đạt 157.000 tỷ đồng, chiếm gần 49%.
Nguồn: Báo cáo trái phiếu của OCBS
Bên cạnh phát hành mới, các ngân hàng cũng chủ động quản trị danh mục trái phiếu. Trong quý II/2026, ngân hàng chiếm tới 93% tổng giá trị trái phiếu được mua lại trước hạn trên thị trường. Diễn biến này cho thấy các tổ chức tín dụng đang tích cực cơ cấu lại nguồn vốn, quản trị thanh khoản và tối ưu hóa chi phí vốn theo điều kiện thị trường.
Nhóm ngân hàng chiếm tới 93% tổng giá trị trái phiếu được mua lại trước hạn
Mở rộng huy động nguồn vốn quốc tế
Song song với thị trường trong nước, các ngân hàng cũng đẩy mạnh tìm kiếm nguồn vốn quốc tế thông qua các khoản vay hợp vốn, vốn phát triển bền vững, vốn xanh và nguồn vốn từ các định chế tài chính quốc tế. Đây là hướng đi giúp ngân hàng đa dạng hóa cơ cấu huy động, kéo dài kỳ hạn vốn và giảm sự phụ thuộc vào kênh huy động.
VPBank là một trong những trường hợp nổi bật khi cùng 15 định chế tài chính quốc tế ký khoản vay hợp vốn liên kết bền vững trị giá 1,44 tỷ USD vào cuối tháng 6/2026. HDBank cũng tiếp tục gây chú ý với khoản vay hợp vốn xã hội trị giá 721 triệu USD, do ADB và Standard Chartered đồng thu xếp.
Trong khi đó, VIB đặt mục tiêu huy động khoảng 1 tỷ USD trong năm 2026, bao gồm phương án phát hành trái phiếu quốc tế; Techcombank cũng đang chờ phê duyệt kế hoạch huy động khoảng 1 tỷ USD từ thị trường quốc tế. Nam A Bank tiếp tục mở rộng nguồn vốn xanh từ Thụy Sỹ, nâng tổng quy mô vốn quốc tế huy động lũy kế lên gần 350 triệu USD. SeABank cũng tiếp cận các nguồn vốn quốc tế để phục vụ doanh nghiệp nhỏ và vừa và các dự án năng lượng xanh…
Cho thấy, huy động vốn quốc tế đang dần trở thành một cấu phần thường xuyên trong chiến lược nguồn vốn của nhiều ngân hàng tại Việt Nam, thay vì chỉ xuất hiện dưới dạng những thương vụ riêng lẻ.
Dòng vốn quốc tế mà các ngân hàng tiếp cận ngày càng gắn với các mục tiêu phát triển bền vững. Nguồn vốn được phân bổ cho tín dụng xanh, năng lượng tái tạo, tài trợ thương mại, doanh nghiệp nhỏ và vừa hay các dự án thích ứng với biến đổi khí hậu. Điều này đòi hỏi các ngân hàng không chỉ đáp ứng yêu cầu về uy tín, năng lực tài chính mà còn phải xây dựng các khung tài chính bền vững phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế.
Ngân hàng đồng hành cùng mục tiêu tăng trưởng cao
Mục tiêu tăng trưởng 2 con số đặt ra yêu cầu lớn đối với khả năng cung ứng vốn của nền kinh tế. Trong cấu trúc thị trường tài chính hiện nay, ngân hàng vẫn giữ vai trò chủ đạo trong việc dẫn vốn vào sản xuất, kinh doanh và đầu tư. Vì vậy, vấn đề của hệ thống ngân hàng không chỉ là tăng trưởng tín dụng bao nhiêu, mà còn là lấy nguồn vốn ở đâu để tăng trưởng tín dụng một cách an toàn và bền vững.
Việc đẩy mạnh phát hành trái phiếu trong nước giúp các ngân hàng tăng nguồn vốn trung, dài hạn, trong khi huy động quốc tế mở rộng thêm dư địa về kỳ hạn, ngoại tệ và đối tác vốn. Kết hợp với tiền gửi khách hàng, các kênh này tạo thành nền tảng nguồn vốn đa dạng hơn để ngân hàng đáp ứng nhu cầu tín dụng ngày càng lớn.
Trong những tháng cuối năm, thị trường trái phiếu được dự báo tiếp tục tăng trưởng nhưng khó quay lại trạng thái mở rộng đại trà như giai đoạn 2021-2022. Theo OCBS, lĩnh vực ngân hàng sẽ tiếp tục dẫn dắt thị trường TPDN trong các tháng cuối năm. Những ngân hàng có chất lượng tài sản tốt, CAR đủ rộng và nhu cầu vốn rõ ràng sẽ phát hành trái phiếu thuận lợi hơn, ngược lại ngân hàng nhỏ hoặc cần vốn gấp có thể chấp nhận coupon cao hơn.
Tuy nhiên, mở rộng nguồn vốn cũng đòi hỏi nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Việc huy động trái phiếu hay vốn quốc tế chỉ tạo giá trị khi được phân bổ vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và đầu tư hiệu quả. Về dài hạn, điều quan trọng không phải huy động thêm bao nhiêu, mà là khả năng chuyển hóa nguồn vốn thành tín dụng hiệu quả. Khi tín dụng tăng nhanh hơn tiền gửi, đa dạng hóa nguồn vốn sẽ là “bệ đỡ” quan trọng để ngân hàng đồng hành cùng mục tiêu tăng trưởng cao.
Nếu nền kinh tế hướng tới tăng trưởng hai con số, hệ thống ngân hàng cũng cần năng lực huy động vốn tương xứng. Nguồn vốn dài hạn, đa dạng và ổn định sẽ tạo điều kiện để dòng tín dụng đi xa hơn, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng sản xuất, thúc đẩy đầu tư và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.
