 |
| Việt Nam ghi nhận tốc độ tăng trưởng doanh số ô tô cao nhất trong nhóm ASEAN-6. Ảnh: A.Vinh |
Xe điện hóa dần trở thành lựa chọn phổ biến
Theo Báo cáo Tổng quan thị trường ô tô ASEAN-6: Ấn bản lần thứ 6 của PwC, Việt Nam ghi nhận tốc độ tăng trưởng doanh số ô tô cao nhất trong nhóm ASEAN-6 trong nửa đầu năm 2026. Báo cáo nghiên cứu 6 thị trường gồm Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Việt Nam, Philippines và Singapore.
Tổng doanh số toàn thị trường (Total Industry Volume - TIV) tại ASEAN-6 đạt khoảng 1,76 triệu xe trong 6 tháng đầu năm, tăng 11,1% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, động lực tăng trưởng ngày càng tập trung vào một số thị trường.
Trong đó, Việt Nam dẫn đầu với mức tăng 31,1%, bỏ khá xa Indonesia với 15,9% và Thái Lan với 15,1%. Singapore tăng 6,9%, Malaysia tăng 2,6%, trong khi Philippines giảm 6,1%.
Theo PwC, đà tăng của thị trường Việt Nam được hỗ trợ bởi tăng trưởng GDP mạnh, doanh số xe hybrid tăng tới 83% và nhu cầu đối với xe nhập khẩu tăng 23%.
Một trong những thay đổi đáng chú ý của thị trường ô tô Việt Nam là quá trình điện hóa đang bước sang giai đoạn mới.
 |
| Ông Mohammad Mudasser Phó Tổng Giám đốc, Dịch vụ tư vấn thương vụ - chuyển đổi, PwC Việt Nam |
Ông Mohammad Mudasser, Phó Tổng giám đốc, Dịch vụ Tư vấn thương vụ - chuyển đổi, PwC Việt Nam nhận định, thị trường ô tô Việt Nam “không chỉ tăng trưởng nhanh mà còn đang trưởng thành”.
Theo ông Mohammad Mudasser, vài năm trước, mua xe điện còn mang tính thể hiện một lựa chọn mới. Hiện nay, xe điện đang trở thành một lựa chọn thực tế hơn. Sự thay đổi này đồng nghĩa cuộc cạnh tranh trong giai đoạn tới sẽ không đơn thuần được quyết định bởi số lượng xe bán ra.
“Vị thế dẫn đầu sẽ không chỉ được quyết định bởi số lượng xe bán ra, mà còn bởi khả năng xây dựng hạ tầng sạc, phát triển giải pháp tài chính và tạo dựng niềm tin thông qua dịch vụ hậu mãi. Đây là bài toán khó hơn, nhưng cũng là yếu tố quyết định tăng trưởng bền vững”, ông Mohammad Mudasser cho biết.
Trên toàn ASEAN-6, xe điện hóa (xEV), gồm xe thuần điện chạy pin (BEV) và xe hybrid (HEV), chiếm 32% doanh số trong nửa đầu năm 2026, cao hơn đáng kể so với mức 14% của năm 2024.
Tuy nhiên, tốc độ điện hóa giữa các quốc gia rất khác nhau. Tỷ lệ xe điện hóa đạt tới 86% tại Singapore, trong khi chỉ ở mức 13% tại Malaysia và Philippines. Theo PwC, sự chênh lệch này cho thấy không tồn tại một lộ trình điện hóa duy nhất cho toàn bộ ASEAN-6.
Riêng tại Việt Nam, hơn 127.000 xe du lịch thuần điện và hybrid được bán trong nửa đầu năm, trong tổng số khoảng 557.000 xe của ASEAN-6.
Đáng chú ý, xe hybrid đang nổi lên như một công nghệ chuyển tiếp quan trọng. Doanh số dòng xe này tại Việt Nam tăng 83% trong 6 tháng đầu năm. Theo báo cáo, diễn biến này phản ánh vai trò của hybrid như một lựa chọn thực tế đối với nhóm khách hàng muốn tiết kiệm nhiên liệu và giảm chi phí vận hành.
Cạnh tranh chuyển từ bán xe sang xây dựng hệ sinh thái
Quá trình điện hóa cũng đang làm thay đổi tương quan cạnh tranh giữa các hãng ô tô. Theo báo cáo của PwC, VinFast bàn giao khoảng 116.000 xe trong nửa đầu năm 2026, chiếm khoảng 40% thị phần. Đồng thời, 94% doanh số của VinFast tại ASEAN-6 đến từ Việt Nam, phần còn lại là những lô xuất khẩu ban đầu sang Indonesia và Philippines.
Diễn biến sau giai đoạn khảo sát của PwC cho thấy sức tiêu thụ ô tô điện tại thị trường trong nước tiếp tục duy trì ở mức cao. Theo thông tin từ VinFast, riêng tháng 8/2026, hãng đã bàn giao 20.161 ô tô điện tại Việt Nam, đưa tổng doanh số trong 8 tháng đầu năm lên 154.073 xe.
Theo VinFast, tính từ tháng 9/2024 đến tháng 8/2026, hãng đã có 24 tháng liên tiếp duy trì vị trí dẫn đầu thị trường ô tô Việt Nam về doanh số. Trước đó, năm 2025, VinFast bán ra 175.099 xe tại Việt Nam.
Trong thị trường ASEAN-6, cạnh tranh cũng thay đổi đáng kể. Thị phần của các hãng sản xuất ô tô Trung Quốc tăng lên 15,7% trong nửa đầu năm 2026. Riêng trong phân khúc xe điện hóa, các thương hiệu Trung Quốc chiếm 47% doanh số khu vực, trong khi VinFast đứng đầu xét theo từng thương hiệu riêng lẻ, tiếp theo là BYD và Toyota.
Tại Việt Nam, báo cáo ghi nhận, Trung Quốc trở thành nguồn nhập khẩu ô tô lớn có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất xét theo giá trị, phản ánh sự hiện diện ngày càng rõ của các thương hiệu và dòng xe mới trên thị trường.
PwC cho rằng, khoảng cách giữa các thị trường ASEAN đang tiếp tục nới rộng. Khả năng chi trả, thị hiếu sản phẩm, cơ sở hạ tầng, quy định và hành vi người tiêu dùng tạo nên quỹ đạo riêng cho từng quốc gia. Vì vậy, doanh nghiệp không thể áp dụng một chiến lược chung cho toàn khu vực mà cần điều chỉnh sản phẩm, giá bán, sản xuất, phân phối và dịch vụ hậu mãi theo từng thị trường.
Với Việt Nam, khi quy mô xe điện tiếp tục mở rộng, cuộc cạnh tranh được dự báo không chỉ nằm ở công nghệ hay thông số kỹ thuật của phương tiện. Hạ tầng sạc, khả năng tiếp cận tài chính, bảo hiểm, dịch vụ hậu mãi, dịch vụ pin, tổng chi phí sở hữu và giá trị bán lại ngày càng trở thành những mắt xích quan trọng trong quyết định mua và sử dụng xe.
Theo báo cáo, hệ sinh thái VinFast hiện có khoảng 150.000 cổng sạc trên toàn quốc, trong khi các nhà cung cấp khác cũng đang đầu tư vào mạng lưới sạc công suất cao.
Ông Mohammad Mudasser cho rằng, đối với ngành ô tô, cơ hội không chỉ nằm ở mở rộng đường sá hay tăng số trạm sạc. Hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào độ phủ, khả năng tương thích, năng lực lưới điện, độ tin cậy và hiệu quả kinh tế của hoạt động sạc.
“Khi thị trường Việt Nam trưởng thành hơn, lợi thế cạnh tranh sẽ ngày càng thuộc về những doanh nghiệp có thể mang lại trải nghiệm sở hữu đáng tin cậy và thuận tiện trên nhiều thương hiệu, tại nhiều địa điểm và trong suốt vòng đời xe”, đại diện PwC Việt Nam nhận định.
Ở quy mô khu vực, PwC dự báo sản lượng ô tô ASEAN-6 có thể tiến sát 6 triệu xe vào năm 2030. Trong bối cảnh đó, lựa chọn địa điểm sản xuất và mức độ nội địa hóa sẽ ngày càng tác động đến chi phí, giá bán và khả năng sinh lời.
Báo cáo xác định 3 ưu tiên đối với các nhà sản xuất trong giai đoạn thị trường tiếp tục biến động, gồm nâng cao hiệu quả vận hành, thiết kế lại mô hình kinh doanh và xây dựng các liên minh chiến lược. Với Việt Nam, bài toán tiếp theo vì thế không chỉ là duy trì tốc độ tăng doanh số, mà còn là chuyển sức tăng của thị trường thành nền tảng giá trị bền vững trong toàn bộ hệ sinh thái ô tô.
