Hơn 243,6 nghìn doanh nghiệp gia nhập và quay trở lại thị trường trong 10 tháng năm 2026

Theo Cục Thống kê, trong tháng 10/2026, cả nước có gần 12,6 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, với tổng vốn đăng ký gần 254,8 nghìn tỷ đồng và gần 66,3 nghìn lao động đăng ký. So với tháng trước, số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, vốn đăng ký tăng 45%, nhưng số lao động đăng ký giảm 12,1%. So với cùng kỳ năm trước, vốn đăng ký tăng 47,7%, trong khi số doanh nghiệp giảm 29,9% và số lao động giảm 29,2%.

Đáng chú ý, vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp thành lập mới trong tháng đạt 20,2 tỷ đồng, tăng 33,3% so với tháng trước và tăng 110,6% so với cùng kỳ năm 2025. Điều này cho thấy quy mô vốn đăng ký của doanh nghiệp mới có xu hướng tăng, song số lượng doanh nghiệp và nhu cầu lao động đăng ký chưa phục hồi tương ứng, điều này cho thấy doanh nghiệp có sự thận trọng trong quyết định gia nhập thị trường.

Theo Cục Thống kê, tháng 10/2026 cũng ghi nhận gần 11,1 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tăng 27,4% so với tháng trước nhưng giảm 4,2% so với cùng kỳ năm trước. Diễn biến này cho thấy hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp đang có dấu hiệu khởi sắc theo tháng, dù khả năng phục hồi giữa các doanh nghiệp là chưa đồng đều.

Tính chung 10 tháng năm 2026, cả nước có gần 162,3 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, với tổng vốn đăng ký đạt 2.138,8 nghìn tỷ đồng và gần 799,4 nghìn lao động đăng ký. So với cùng kỳ năm trước, số doanh nghiệp thành lập mới giảm 0,4%, vốn đăng ký tăng 34,3%, trong khi số lao động đăng ký giảm 17,4%. Vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp đạt 13,2 tỷ đồng, tăng 34,8%.

Trong 10 tháng, tổng số vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế đạt gần 5,8 triệu tỷ đồng, tăng 11,6% so với cùng kỳ năm trước. Đây là tín hiệu tích cực về khả năng huy động và bổ sung nguồn lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, sự gia tăng về vốn trong khi số doanh nghiệp thành lập mới gần như đi ngang cho thấy xu hướng mở rộng nguồn lực đang tập trung nhiều hơn vào quy mô vốn của từng doanh nghiệp, thay vì sự gia tăng về số lượng chủ thể kinh doanh.

Trong 10 tháng, số doanh nghiệp quay trở lại hoạt động gần 81,4 nghìn doanh nghiệp, giảm 12,5% so với cùng kỳ năm 2025. Như vậy, tổng số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động đạt hơn 243,6 nghìn doanh nghiệp, giảm 4,8%. Bình quân mỗi tháng có khoảng 24,4 nghìn doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường.

Xét theo khu vực kinh tế, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản có 1.697 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 10,6% so với cùng kỳ năm trước; khu vực công nghiệp và xây dựng có gần 40 nghìn doanh nghiệp, tăng 9,1%. Trong khi đó, khu vực dịch vụ ghi nhận gần 120,6 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, giảm 3,4%.

Sự phân hóa này cho thấy hoạt động thành lập doanh nghiệp đang có những chuyển động khác nhau giữa các khu vực. Công nghiệp, xây dựng và nông nghiệp duy trì xu hướng tăng, trong khi dịch vụ là khu vực chiếm tỷ trọng lớn nhất về số doanh nghiệp thành lập mới song vẫn gặp khó khăn trong mở rộng hoạt động. Điều này đặt ra yêu cầu tiếp tục kích cầu tiêu dùng, phát triển thị trường và cải thiện điều kiện kinh doanh để khai thác tốt hơn tiềm năng của khu vực dịch vụ.

Báo cáo của Cục Thống kê cũng cho thấy, áp lực rút lui khỏi thị trường vẫn hiện hữu. Trong 10 tháng năm 2026, cả nước có gần 92 nghìn doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, giảm 12,7% so với cùng kỳ năm trước; hơn 33,7 nghìn doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể, giảm 42,3%. Tuy nhiên, số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể lên tới gần 56,3 nghìn, tăng 109,8%.

Bình quân mỗi tháng có khoảng 18,2 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Đặc biệt, mức tăng mạnh của số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể cho thấy một bộ phận doanh nghiệp đã không còn khả năng duy trì hoạt động và lựa chọn chấm dứt kinh doanh. Đây là vấn đề cần được quan tâm trong bối cảnh mục tiêu phục hồi và phát triển khu vực kinh tế tư nhân đòi hỏi không chỉ gia tăng số doanh nghiệp thành lập mới mà còn phải nâng cao khả năng thích ứng với diễn biến thị trường, mở rộng và phát triển của doanh nghiệp hiện hữu.

Như vậy với hơn 243,6 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động cùng gần 5,8 triệu tỷ đồng vốn đăng ký bổ sung trong 10 tháng năm 2026 cho thấy nguồn lực kinh doanh của doanh nghiệp tiếp tục được bổ sung cho nền kinh tế. Tuy nhiên, số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường giảm 4,8%, trong khi số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể tăng 109,8%, cho thấy bức tranh doanh nghiệp còn những thách thức đáng kể về sức chống chịu của cộng đồng doanh nghiệp. Do đó, để củng cố đà phục hồi và duy trì hơn 243,6 nghìn doanh nghiệp gia nhập, quay trở lại thị trường, cần tiếp tục tháo gỡ khó khăn về vốn, chi phí đầu vào và thị trường tiêu thụ, đồng thời cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, tạo nền tảng cho doanh nghiệp phát triển ổn định và bền vững.